بخش ۱۳ - فی ماهیة الذوات

هر یک از موجود، با طوری وجود
بهر او موجود شد، انسان نمود ۱

بود امر ممکنی از ممکنات
در ازل ممتاز از غیرش به ذات ۲

بود اما بودنی علمی و بس
حد علم ارچه نشد مفهوم کس ۳

مأخذ کل، قدرت بی‌منتهی است
بی‌کم و بی‌کیف و أین و متی است ۴

داشت از حق، بهر حق را هم ظهور
خواهی ار تمثیل وی، چون ظل و نور ۵

ظل، قدرت بود، کل، قبل الوجود
هم ز حق، از بهر حق معلوم بود ۶

چون معانیشان ز یکدیگر جداست
گر تو ماهیاتشان خوانی، رواست ۷

زانکه ماهیت ز ماهو مشتق است
زان به هر یک صدق، تشبیه حق است ۸

آنچه می‌گویم، همه تقریب دان
نیست جز تقریب در وسع بیان ۹

این بیانات و شروح، ای حق شناس
جمله تمثیل و مجاز است و قیاس ۱۰

وه! چه نیکو گفت دانای حکیم
از پی تمثیل قدوس و قدیم: ۱۱

ای برون از فکر و قال و قیل من
خاک بر فرق من و تمثیل من ۱۲