(۸) حکایت شیخ ابوبکر واسطی با دیوانه

درآمد واسطی را انتباهی
بدیوانه ستان در شد بگاهی ۱

یکی دیوانهٔ را دید سرمست
که گاهی نعره زد گه دست بر دست ۲

ز شادی می‌شدی او سرفکنده
میان رقص یعنی بر جهنده ۳

به پاسخ واسطی گفت ای زره دور
میان سخت بندی مانده مقهور ۴

چو در بندی تو این شادیت از چیست
شدستی بنده آزادیت از چیست ۵

زبان بگشاد پیش شیخ مجنون
که گر در بند دارم پای اکنون ۶

دلم در بند نیست واصلم اینست
چو دل بگشاده دارم وصلم اینست ۷

یقین میدان که بس مشکل فتادست
که گر بستند پایم دل گشادست ۸

دو عالم چیست بحری نام او دل
تو در بحری بمانده پای در گل ۹

ببحر سینهٔ خود شو زمانی
که تا در خویش گم بینی جهانی ۱۰

چو باشد صد جهان در دل نهانت
کجا در چشم آید صد جهانت ۱۱

زمین و آسمان آنجا بدانی
که تو هم این جهان هم آن جهانی ۱۲

نمی‌دانم جهان در تو عیانست
بجائی ننگرد کان یک زمانست ۱۳

اگر خواهی برای تو جهانی
پدید آید ز قدرت در زمانی ۱۴

جهان بر تو ز اخلاطست و اسباب
نوشته هفت اقلیمش بهفت آب ۱۵

در آن عالم نباشد مرغ از بَیض
سرای ازخاره و آنگه حور از حیض ۱۶

نباشد انگبین آنجا ز زنبور
نه شیر از بز بود نه می ز انگور ۱۷

نه از آتش گشاید مرغ بریان
نه از پختن برآید فرغ الوان ۱۸

وسایط چون زره برخیزد آنجا
ز هیچی این همه می‌ریزد آنجا ۱۹

زهر نوع آنچه تو باشی خریدار
شود از آرزوی تو پدیدار ۲۰

بچشم خرد منگر خویشتن را
مدان هر دو جهان جز جان و تن را ۲۱

توئی جمله ز آتش چند ترسی
دل تو عرش و صدرت هست کرسی ۲۲

چو دل اینجا ز عشق او فروزی
کجا در آتش دوزخ بسوزی ۲۳