بخش ۲۳ - حکایت بر سبیل تمثیل

هوشمندی بدید مجنون را
آن ز فرمان عقل بیرون را ۱

گه به ویرانه ای همی گردید
گریه می کرد و زار می نالید ۲

گاه چون سایه با زمین هموار
اوفتادی به پای هر دیوار ۳

گه فکندی چو آفتاب سپهر
خویشتن را به صحنش از سر مهر ۴

گه به مژگانش آستان رفتی
چون سگان سر بر آستان خفتی ۵

گفت با او حریف فرزانه
که تو را این همه بدین خانه ۶

مهر ورزی و چاپلوسی چیست
خاکروبی و خاکبوسی چیست ۷

نیست نقش بتی به دیوارش
چه بری سجده بر همن وارش ۸

از خس و خار او چه می جویی
زان نرسته گلی چه می بویی ۹

گفت خامش که این مقام کسیست
که به هر موی من ازو هوسیست ۱۰

قصه کوته نشیمن لیلی ست
که ز هر ذره ام به او میلیست ۱۱

نیست اینجا گشاده هیچ دری
که نبوده بر آن درش گذری ۱۲

نیست اینجا ستاده دیواری
که به پشتش نسوده یکباری ۱۳

نیست اینجا ز گل دمیده خسی
که نه دامن بر آن کشیده بسی ۱۴

هر چه من می کنم به بوی ویست
اضطرابی ز آرزوی ویست ۱۵

عشقبازی به منزل یاران
نیست جز شیوه وفاداران ۱۶

سنگدل آن که چون به منزل یار
بگذرد نگذرد ز هوش و قرار ۱۷

بی قراری و بیخودی نکند
ترک سامان و بخردی نکند ۱۸

نکند داستان شوق آغاز
با در و بام او نگوید راز ۱۹