خلاصه و رده بندی سنی

هوش مصنوعی: در این متن، شاعر از ظلم و ستم شاهان پیشین و نگرش منفی آنها نسبت به نیکان سخن می‌گوید. سپس، دیوانه‌ای را توصیف می‌کند که به سوالات شاه پاسخ می‌دهد و نشان می‌دهد که دنیا و قدرت آن بی‌ثبات و ناعادلانه است. دیوانه با طنز و تمسخر، بی‌فایده بودن انتظار نیکی از جهان را بیان می‌کند و در نهایت، به دنبال فرار از غم و رسیدن به آرامش از طریق موسیقی و مستی است.

رده سنی: 16+ متن دارای مفاهیم عمیق فلسفی و انتقادی است که ممکن است برای کودکان و نوجوانان کم‌سن‌وسال قابل درک نباشد. همچنین، اشاره‌هایی به مستی و فرار از غم وجود دارد که مناسب گروه‌های سنی بالاتر است.

ز شاهان پیشین ستم پیشه ای
در آزار نیکان بد اندیشه ای

به دیوانه ای گفت آشفته خوی
که از دور گردون چه خواهی بگوی

اگر مال خواهی و بگزیده گنج
کشد پیش روی تو نادیده رنج

وگر جفت خواهی و ایوان و کاخ
کند بر تو میدان عشرت فراخ

وگر خواهی از تاج شاهی رواج
نهد بر سرت از سر شاه تاج

بخندید دیوانه کای ساده دل
بر این کار بازیچه بنهاده دل

فلک کیست سرگشته هرزه گرد
شب و روز با اهل دل در نبرد

به جز کجروی نیست اندیشه اش
جز آزرن راستان پیشه اش

ستاند ز نوشیروان تاج و تخت
دهد با چو تو ظالم دیده سخت

من از وی چه نیکی توقع کنم
که چون سفلگانش تواضع کنم

ز کج غیر چشم کجی داشتن
بود خاک در دیده انباشتن

بیا ساقیا تا کی این بخردی
بنه بر کفم مایه بیخودی

چنان فارغم کن ز ملک و ملک
که سر درنیارم به چرخ فلک

بیا مطربا کز غم افسرده ام
ز پژمردگی گوییا مرده ام

چنان گرم کن در سماعم دماغ
که بخشد ز دور سپهرم فراغ

«جامی»
گوهرین | گنجینه های مکتوب | gowharin.ir