بخش ۲۱ - رحمت کوزه کنانی

اسم شریفش میرزا محمد. اصلش از کوزه کنان مِنْمحال آذربایجان است. اما در اصفهان توطن دارد. از افاضل و اماجد زمان است. به خدمت مشایخ عهد رسیده، غالباً طریقهٔ انیقهٔ سلسلهٔ علیهٔ ذهبیه را گزیده. ارباب حال و اصحاب کمال را به خدمتش رجوع است و همداستانی. مردم به جلالت قدرش به حد شیوع است. در اخلاق محموده و اوصاف ستوده مشهور و در السنه و افواه مذکور است. از سرکار دیوان حضرت صاحبقران مرسوم جوی و آن دارای معدلت نشان را مدحت گوی. اشعار بسیار دارد و طریقهٔ مثنوی گویی می‌سپارد. صاحب تألیف و تصنیف و محبوب وضیع و شریف است و فقیر هنوز به شرف صحبت آن جناب کامیاب نگردیده و اطوار واشعارش را به واسطه شنیده. این چند بیت از اوست: ۱
مثنوی ۲

چند پویم در پی این آرزو
شهر شهر و خانه خانه کو به کوی ۳

چند ریزم سیل غم زین جستجوی
دجله دجله چشمه چشمه جوی جوی ۴

دیده دریا کردم و دل غرق خون
تا چه آرم تا چه سازم زین فزون ۵

از طلب فارغ نبودم هیچ گاه
روز روز و هفته هفته ماه ماه ۶

سال‌ها رخش ریاضش تاختم
دام‌ها در صید معنی ساختم ۷

دیگرم نیروی در ابرش نماند
یک دو تیرم بیش در ترکش نماند ۸

تا چه خواهم کرد در این خستگی
با همه همواری وآهستگی ۹

کبریای عشق هستی سوز را
عالم تجرید جان افروز را ۱۰

دامن از بالای ما بالاتر است
سوی او راه از طریق دیگراست ۱۱