معنی میاز و مناز و متاز و مرنج چه تازی به کین و چه نازی به گنج.

این بیت از شاهنامه، سروده‌ی حکیم ابوالقاسم فردوسی، در بخش پادشاهی شاپور سوم آمده است. در این بیت، شاپور سوم پندهایی به موبدان و بزرگان دربار خود می‌دهد.

**معنی بیت:**

* **میاز و مناز و متاز و مرنج:** با هم جدال و بحث و آزار و اذیت نکنید.

* **چه تازی به کین و چه نازی به گنج:** چه به دنبال انتقام باشید و چه به دنبال ثروت،

* **که بهر تو اینست زین تیره‌گوی:** این پندها برای نجات شما از این دنیای تاریک است.

**شرح بیت:**

شاپور سوم در این بیت، به موبدان و بزرگان دربار خود سفارش می‌کند که از جدال و بحث و آزار و اذیت یکدیگر پرهیز کنند. او به آن‌ها می‌گوید که چه به دنبال انتقام باشند و چه به دنبال ثروت، این‌ها همه متعلق به این دنیای فانی است و در نهایت هیچ فایده‌ای برای آن‌ها نخواهد داشت.

هدف شاپور سوم این است که آن‌ها را از ظواهر دنیوی فریبنده دور کند و به آن‌ها نشان دهد که حقیقت زندگی در چیزهای دیگری نهفته است. او معتقد است که با پرهیز از جدال و بحث و آزار و اذیت، می‌توان به آرامش و سعادت حقیقی دست یافت.

**نکات:**

* **میاز:** از "می‌" (پیشوند منفی) و "آزردن" به معنی آزار رساندن تشکیل شده است.

* **مناز:** به معنی جدال و بحث است.

* **متاز:** به معنی آزار رساندن است.

* **مرنج:** به معنی رنج بردن است.

* **تازی:** به معنی طلب‌کار و خواهان است.

* **نازی:** به معنی ناز و نعمت و ثروت است.

* **تیره‌گوی:** به معنی دنیای فانی و تاریک است.

**کاربرد:**

این بیت را می‌توان در موقعیت‌های مختلفی به کار برد. مثلاً زمانی که بین دو نفر یا دو گروه جدال و بحث وجود دارد، می‌توان به آن‌ها این بیت را یادآوری کرد تا از ادامه‌ی بحث و جدال خودداری کنند. همچنین می‌توان از این بیت برای تأکید بر پوچی و بی‌ارزشی ظواهر دنیوی استفاده کرد.

**نتیجه:**

بیت "میاز و مناز و متاز و مرنج چه تازی به کین و چه نازی به گنج" حاوی پندی ارزشمند از حکیم ابوالقاسم فردوسی است. این بیت به ما می‌آموزد که از جدال و بحث و آزار و اذیت یکدیگر پرهیز کنیم و به دنبال حقیقت زندگی در چیزهای دیگری باشیم.