از مایهٔ بیسود نیاساید مرد
مار از دم خویش چند بتواند خورد

بیچاره که در میان دریا افتاد
مسکین چه کند که دست و پایی نزند

وقتی دل دوستان به جنگ آزارند
چندانکه نه جای آشتی بگذارند

گفتم که برآید آبی از چاه امید
افسوس که دلو نیز در چاه افتاد

سلطان که به منزل گدایان آید
گر بر سر بوریا نشیند شاید

در گرگ نگه مکن که بزغاله برد
یک روز ببینی که پلنگش بدرد

خورشید که بر جامهٔ درویش افتد
از بخت نگونش ابر در پیش افتد

جایی نرسد کس به توانایی خویش
الا تو چراغ رحمتش داری پیش

کوته‌نظران را نبود جز غم خویش
صاحبنظران را غم بیگانه و خویش

گر خود همه عالم بگشایی تو به تیغ
چه سود که باز می‌گذاری به دریغ؟

خفتی و به خفتنت پراکنده شدیم
برخاستی و به دیدنت زنده شدیم

از بهر دل یکی به دست آوردن
مطبوع نباشد دگری آزردن

صاحبدل نیک سیرت علامه
گو کفش دریده باش و خلقان جامه

این باد و بروت و نخوت اندر بینی
آن روز که از عمل بیفتی بینی

آن گوی که طاقت جوابش داری
گندم نبری به خانه چون جو کاری

مردی نه به قوتست و شمشیرزنی
آنست که جوری که توانی نکنی

می‌میرم و همچنان نظر بر چپ و راست
تا آنکه نظر در او توان کرد کجاست؟
از روی نکو صبر نمی‌شاید کرد
لیکن نه به اختیار می‌باید کرد
می‌شنیدم به حسن چون قمری
چون بدیدم از آن تو خوبتری
و رب غلام صائم بطنه خلا
و میزانه من سؤ فعلته امتلا
علیک سلام الله ما لاح کوکب
و ما طلعت زهر النجوم و تغرب
و کل بلیغ بالغ السعی فی دمی
اذا کان فی حی الحبیب حبیب
دع الجواری فی الدماء ماخرة
ان الرواکد تحتاج المقاذیفا
سلام علیکم اهل بیت کرامة
و مقصد محتاج و مأمن خائف
و لو ان حبا بالملام یزول
لسمعت افکا یفتریه عذول
تبعته العیون حیث تمشی
و علی مثله من العین یخشی
تلتقی ارضا بأرض و بدیلا عن بدیل
انما یثقلنی من فضلکم قید الجمیل
کتبت لیبقی الذکر امم بعدی
فیاذا الجلال اغفر لکاتبه السعدی

ای پاکی تو منزّه از هر پاکی
قُدُّوسی تو، مقدّس از ادراکی
در راهِ تو، صد هزار عالم، گردی
در کوی تو، صد هزار آدم، خاکی

در وصفِ تو، عقل، طبعِ دیوانه گرفت
جان تن زد و با عجز به هم خانه گرفت
چون شمع تجلّی تو آمد به ظهور
طاووسِ فلک، مذهبِ پروانه گرفت

ای هشت بهشت، یک نثارِ درِ تو
وی هفت سپهر، پرده دارِ درِ تو
رخ زرد و کبود جامه، خورشیدِ منیر
سرگشتهٔ ذرهٔ غبارِ درِتو