حکایت عابد با شوخ دیده

زبان دانی آمد به صاحبدلی
که محکم فرومانده‌ام در گلی ۱

یکی سفله را ده درم بر من است
که دانگی از او بر دلم ده من است ۲

همه شب پریشان از او حال من
همه روز چون سایه دنبال من ۳

بکرد از سخنهای خاطر پریش
درون دلم چون در خانه ریش ۴

خدایش مگر تا ز مادر بزاد
جز این ده درم چیز دیگر نداد ۵

ندانسته از دفتر دین الف
نخوانده به جز باب لاینصرف ۶

خور از کوه یک روز سر بر نزد
که این قلتبان حلقه بر در نزد ۷

در اندیشه‌ام تا کدامم کریم
از آن سنگدل دست گیرد به سیم ۸

شنید این سخن پیر فرخ نهاد
درستی دو، در آستینش نهاد ۹

زر افتاد در دست افسانه گوی
برون رفت ازان جا چو زر تازه روی ۱۰

یکی گفت: شیخ این ندانی که کیست؟
بر او گر بمیرد نباید گریست ۱۱

گدایی که بر شیر نر زین نهد
ابو زید را اسب و فرزین نهد ۱۲

بر آشفت عابد که خاموش باش
تو مرد زبان نیستی، گوش باش ۱۳

اگر راست بود آنچه پنداشتم
ز خلق آبرویش نگه داشتم ۱۴

وگر شوخ چشمی و سالوس کرد
الا تا نپنداری افسوس کرد ۱۵

که خود را نگه داشتم آبروی
ز دست چنان گر بزی یافه گوی ۱۶

بد و نیک را بذل کن سیم و زر
که این کسب خیرست و آن دفع شر ۱۷

خنک آن که در صحبت عاقلان
بیاموزد اخلاق صاحبدلان ۱۸

گرت عقل و رای است و تدبیر و هوش
به عزت کنی پند سعدی به گوش ۱۹

که اغلب در این شیوه دارد مقال
نه در چشم و زلف و بناگوش و خال ۲۰