هوش مصنوعی:
این متن یک مقدمهٔ ادبی و مذهبی است که با حمد و ستایش خداوند و پیامبر اسلام (ص) و ائمهٔ معصومین (ع) آغاز میشود. سپس به توصیف قصیدهای 160 بیتی پرداخته که شامل القاب و دعاهای حکومتی است و به سلطان شاه اسماعیل بهادرخان تقدیم شده است. متن همچنین به بررسی اوزان شعری، قوافی، صنایع ادبی و انواع شعر از جمله قصیده، غزل، رباعی و معما اشاره دارد و از نوآوریهای شاعر در این زمینهها سخن میگوید.
رده سنی:
16+
متن دارای مفاهیم ادبی پیچیده، اصطلاحات تخصصی شعر و قافیه، و همچنین محتوای مذهبی و تاریخی است که درک آن به دانش و بلوغ فکری نیاز دارد.
بخش ۱ - قصیده مصنوع ثالث در مدح شاه اسماعیل
حمد و سپاس بیقیاس صانعی را که فهرست قصیده موجودات و دیباچه جریده کاینات با حسن صفات از نظم وجود روحانی انسانی کرد.
۱
بیت ۲
زهی مبدعی کو بعلم قدم
برانگیخت نظم وجود از عدم ۳
و تحیات نامیات و صلوات زاکیات بر شاه مسند اصطفا و ماه مرکز اجتباء محمد مصطفی. ۴
بیت ۵
شاهان چو قطره او گهر شاهوار بحر
بحری که مشتق است ازو صد هزار بحر ۶
صلی الله علیه و آله الطیبین و الایمه المعصومین خصوصا امیرالمومنین و امام المتقین اسدالله الغالب علی بن ابیطالب صلوات الله علیهم اجمعین. ۷
بیت ۸
شاهی که مظهر هنر و گنج حکمت است
بیت القصیده کرم و بحر رحمت است ۹
اما بعد این قصیده ایست صد و شصت بیت که قریب صدو بیست بیت از آن مستخرج می شود موشح بالقاب همایون و دعای دولت روز افزون بندگی حضرت خلافت پناه خورشید اشتباه اختر سپاه ناصر عبادالله شرقا و غربا حافظ بلاد الله بعدا و قربا ناصب لوازم الاسن و الامان باسط بساط العدل و الاحسان قهرمان الماء و الطین قطب فلک السلطنه و الخلافه و الدین السلطان العادل ظل الله فی الارض شاه اسماعیل بهادر خان: ۱۰
شاهی که گشت دین نبی را رواج بخش
در قهر و لطف تاج ستانست و تاج بخش ۱۱
خلد الله ملکه و سلطانه و اید بالنصر جنوده و اعوانه خصوصا اعظم امراء العالم ناظم ارباب السیف و القلم بحر العلوم و الافضال نجم السعاده و الاقبال. ۱۲
بیت ۱۳
آن کز نظم تربیت شاه ولایت
هر جا هنری هست رسانیده بغایت ۱۴
ایدالله تعالی طلال مرحمته و رافته الی یوم الدین. ۱۵
مشتمل بر اصول بحور و منشعبات و مزاحفات و دویراسته که اوزان نوزده گانه است و تفکیک بحور و اوزان مختلف چنانکه نزدیک هفتاد و پنج وزن مختلف نموده میشود، و تعریف اقسام و حدود قوافی صحیح و سقیم و حروف قافیه از یک حرف تا نه حرف بترتیب جمع آمده با حرکات و سکنات، و القاب قوافی مذکور گشته و عیوب قافیه که اقسام ایطاء جلی و خفی است همه جا بر دو وجه نموده تا بعد از قافیه معیوب که جهت مثال نموده میشود قافیه صحیح باز آرند و همچنین بحور نامطبوع عرب بر دو وجه پذیرفته تا بعد از نمودن مثال مقصود نظم بر وزنی مطبوع قرار گرفته و در متن نوشته شد و نظم نامطبوع بر حاشیه آن مرقوم گشته و اکثر صنایع و بدایع که در کتب متقدمین است گرد آمده با صنعتی چند که مخترع این غرقه بحر جانگدازی اهلی شیرازیست چنانکه مستجمع اقسام شعرست از قصیده و قطعه و غزل و رباعی و مستزاد و لغز و معما- و ابیات مصنوعه را بهم مثنوی متفرق توان شمرد در اوزان مختلف امید که در آنحضرت بسمع قبول مسموع افتد و بعین رضا ملحوظ گردد انشاء الله تعالی. ۱۶
بیت ۲
زهی مبدعی کو بعلم قدم
برانگیخت نظم وجود از عدم ۳
و تحیات نامیات و صلوات زاکیات بر شاه مسند اصطفا و ماه مرکز اجتباء محمد مصطفی. ۴
بیت ۵
شاهان چو قطره او گهر شاهوار بحر
بحری که مشتق است ازو صد هزار بحر ۶
صلی الله علیه و آله الطیبین و الایمه المعصومین خصوصا امیرالمومنین و امام المتقین اسدالله الغالب علی بن ابیطالب صلوات الله علیهم اجمعین. ۷
بیت ۸
شاهی که مظهر هنر و گنج حکمت است
بیت القصیده کرم و بحر رحمت است ۹
اما بعد این قصیده ایست صد و شصت بیت که قریب صدو بیست بیت از آن مستخرج می شود موشح بالقاب همایون و دعای دولت روز افزون بندگی حضرت خلافت پناه خورشید اشتباه اختر سپاه ناصر عبادالله شرقا و غربا حافظ بلاد الله بعدا و قربا ناصب لوازم الاسن و الامان باسط بساط العدل و الاحسان قهرمان الماء و الطین قطب فلک السلطنه و الخلافه و الدین السلطان العادل ظل الله فی الارض شاه اسماعیل بهادر خان: ۱۰
شاهی که گشت دین نبی را رواج بخش
در قهر و لطف تاج ستانست و تاج بخش ۱۱
خلد الله ملکه و سلطانه و اید بالنصر جنوده و اعوانه خصوصا اعظم امراء العالم ناظم ارباب السیف و القلم بحر العلوم و الافضال نجم السعاده و الاقبال. ۱۲
بیت ۱۳
آن کز نظم تربیت شاه ولایت
هر جا هنری هست رسانیده بغایت ۱۴
ایدالله تعالی طلال مرحمته و رافته الی یوم الدین. ۱۵
مشتمل بر اصول بحور و منشعبات و مزاحفات و دویراسته که اوزان نوزده گانه است و تفکیک بحور و اوزان مختلف چنانکه نزدیک هفتاد و پنج وزن مختلف نموده میشود، و تعریف اقسام و حدود قوافی صحیح و سقیم و حروف قافیه از یک حرف تا نه حرف بترتیب جمع آمده با حرکات و سکنات، و القاب قوافی مذکور گشته و عیوب قافیه که اقسام ایطاء جلی و خفی است همه جا بر دو وجه نموده تا بعد از قافیه معیوب که جهت مثال نموده میشود قافیه صحیح باز آرند و همچنین بحور نامطبوع عرب بر دو وجه پذیرفته تا بعد از نمودن مثال مقصود نظم بر وزنی مطبوع قرار گرفته و در متن نوشته شد و نظم نامطبوع بر حاشیه آن مرقوم گشته و اکثر صنایع و بدایع که در کتب متقدمین است گرد آمده با صنعتی چند که مخترع این غرقه بحر جانگدازی اهلی شیرازیست چنانکه مستجمع اقسام شعرست از قصیده و قطعه و غزل و رباعی و مستزاد و لغز و معما- و ابیات مصنوعه را بهم مثنوی متفرق توان شمرد در اوزان مختلف امید که در آنحضرت بسمع قبول مسموع افتد و بعین رضا ملحوظ گردد انشاء الله تعالی. ۱۶
تعداد ابیات: ۹
۲۱۰
این گوهر را بشنوید
-------------
یا
-------------
این گوهر را با صدای خود، برای دیگران به یادگار بگذارید.
برای ضبط گوهر با صدای خود، لطفا به حساب کاربری وارد شوید.
قبلی:قصیدهٔ دوم در مدح سلطان یعقوب
گوهر بعدی:بخش ۲ - هوای گلشن کویت نسیم باد بهار
نظرها و حاشیه ها
شما نخستین حاشیه را بنویسید.
