بخش ۳ - در احوال عصر تاریکی و اساتیر

پژوهنده ی مردم باستان
که از قوم پیشین زند داستان ۱

چنین گفت: کاین هر که جوید همی
به تاریکی اندر بپوید همی ۲

که احوال پیشین به تاریکی است
خرد را در این راه باریکی است ۳

به تیره شب اندر توان ماه جست
ولیکن نیارد کس این راه جست ۴

نه بنوشته بود است تاریخشان
نه کس می بداند بن و بیخ شان ۵

مگر یاد دارد پسر از پدر
بگوید فسانه تو را سر به سر ۶

که هر کاو به تاریخ شد رهنمون
ز افسانه تاریخ آرد برون ۷

و پا خود نشان ها و آثار پیش
تو را رهنمایی کند کم و بیش ۸

که هر چه از زمین آید اکنون پدید
شود گنج های کهن را کلید ۹

چنان چون درین عصر کامد عیان
همه خشت و آثار کلدانیان ۱۰

و باز اشتقاقات و نام لغات
نماید تو را صورت واقعات ۱۱

وگرنه خود را درین راه نیست
کس از راز پوشیده آگاه نیست ۱۲