بخش ۴ - گفتار اندر آفرینش مردم

چو زین بگذری مردم آمد پدید
شد این بندها را سراسر کلید ۱

سرش راست برشد چو سرو بلند
به گفتار خوب و خرد کاربند ۲

پذیرندهٔ هوش و رای و خرد
مر او را دد و دام فرمان برد ۳

ز راه خرد بنگری اندکی
که مردم به معنی چه باشد یکی ۴

مگر مردمی خیره خوانی همی
جز این را نشانی ندانی همی ۵

ترا از دو گیتی برآورده‌اند
به چندین میانجی بپرورده‌اند ۶

نخستین فطرت پسین شمار
تویی خویشتن را به بازی مدار ۷

شنیدم ز دانا دگرگونه زین
چه دانیم راز جهان آفرین ۸

نگه کن سرانجام خود را ببین
چو کاری بیابی ازین به گزین ۹

به رنج اندر آری تنت را رواست
که خود رنج بردن به دانش سزاست ۱۰

چو خواهی که یابی ز هر بد رها
سر اندر نیاری به دام بلا ۱۱

نگه کن بدین گنبد تیزگرد
که درمان ازویست و زویست درد ۱۲

نه گشت زمانه بفرسایدش
نه آن رنج و تیمار بگزایدش ۱۳

نه از جنبش آرام گیرد همی
نه چون ما تباهی پذیرد همی ۱۴

ازو دان فزونی ازو هم شمار
بد و نیک نزدیک او آشکار ۱۵