شمارهٔ ۳۰ - حکمت افلاطون

دید فلاطون مرضی در مزاج
جست ز شاگرد خود آنرا علاج ۱

گفت ز روی ادب ای ذوفنون
صد چومنی را تو به ره رهنمون ۲

ما ز تو علم و هنر‌ آموختیم
نزد تو اندوخته اندوختیم ۳

گفت بلی لیک گه اعتدال
نی گه بیماری و نقص کمال ۴

عقل که رنجور شد اندر بدن
موجد صحت نتواند شدن ۵

آنکه مریض است نباشد طبیب
پیچ و خم کوچه نداند غریب ۶

ای بشر ای گشته ز سر تا به پا
عضو به عضوت به مرض مبتلا ۷

روز بروزت مرض افزون شود
خود بنگر عاقبتت چون شود ۸

با مرض مهلکی اینسان مخوف
چاره خود چون کنی ای بی‌وقوف ۹

نبض یسار تو و نبض یمین
هر دو مریضند ز روی یقین ۱۰

از پی تشخیص مرض این بآن
چند سپاری و کنی‌امتحان ۱۱

چند به تجویز خود ای خیره سر
زهر خوری در عوض گل شکر ۱۲

نسخه نما پاره و بشکن قلم
تجریهٔ خود بهل از بیش و کم ۱۳

نسخه از آن گیر که خود سالم است
هم به مرض هم به دوا عالم است ۱۴

تا نشوی بندهٔ فرمان او
تا نروی در پی درمان او ۱۵

بهر تو آسایش و بهبود نیست
هیچ تو را غیر زیان سود نیست ۱۶

ماحصل این است که دستور حق
بهر بشر باید و نظم و نسق ۱۷

بایدمان آنچه که از بهر ما
عقل کل آورده ز نزد خدا ۱۸

تا که از این تیه ضلالت رهیم
ور نه که تا شام ابد گمرهیم ۱۹

راهبران ره ز حق‌ آموختند
شمع از آن مشعله افروختند ۲۰

دل به ندا داده منادی شدند
خویش هدایت شده هادی شدند ۲۱

ما همه نفسیم و هوی و هوس
نفس خود از نفس بر آرد نفس ۲۲

در کره ی خاک به جز خاک نیست
خاک از آلایش خود پاک نیست ۲۳

خلقت آن تیره و ظلمانی است
روشنی‌اش ز اختر نورانی است ۲۴

کس نتواند که در این شام داج
راه سلامت سپرد بی‌سراج ۲۵

کس نتواند که به ظن و گمان
ره به سلامت برد اندر جهان ۲۶

نور یقین باید آن هم به دل
جز که ز قرآن نشود متصل ۲۷

هرکه در این راه مؤید رود
همچو صغیر از پی احمد رود ۲۸