خلاصه و رده بندی سنی

هوش مصنوعی: این متن به بررسی دو مفهوم فاعلیت و قابلیت در اسماء الهی می‌پردازد. در اینجا، دو اسم متقابل مانند فاعل و قابل، وجوب و امکان، محیی و ممیت، نافع و ضار، و دیگر صفات الهی مورد بحث قرار گرفته‌اند. متن تأکید می‌کند که جهان بر اساس فعل و قبول (فاعلیت و قابلیت) استوار است و این مفاهیم برای عقل روشن هستند. همچنین، به داستان شیطان و امتناع او از سجده به آدم اشاره شده است که نشان می‌دهد تنها خدا فاعل حقیقی است و آدم به عنوان قابل عمل می‌کند.

رده سنی: 16+ متن دارای مفاهیم فلسفی و عرفانی پیچیده است که برای درک عمیق‌تر، نیاز به آشنایی با مبانی فلسفه و عرفان اسلامی دارد. همچنین، استفاده از اصطلاحات تخصصی ممکن است برای خوانندگان جوان‌تر دشوار باشد.

یدان دو اسم را دان بالتقابل
بود فعل و قبولت گر تعقل

یکی اندر مقام فاعلیت
دگر باشد بوصف قابلیت

یکی باشد از آن دو اسم فاعل
دگر اندر مقابل باز قابل

یک اندر وجوب آمد بمیزان
دگر هم در مقابل حیث امکان

بامکان و وجوب اندر تقابل
شد اسماء حضرت او مجمع کل

بشیطان شد ز حق توبیخ هم ذم
که در سجده چه منعت داشت ز آدم

چو دیدی کامتحان خلق و خورا
بدست خود نمودم خلق او را

چو دانستی که جز حق نیست فاعل
هم آدم از قبول ماست قابل

غرض اسمیست اندر فاعلیت
مقابل باز هم در قابلیت

هر آن اسمیست ثابت بهر فاعل
بود هم بهر قابل در مقابل

ممیت و محیی اندر فاعلیت
حیات و موت اندر قابلیت

بنافع منتفع را دان مقابل
متضرر باسم ضار قابل

جهان بر پا از این فعل و قبولست
که واضح بالتقابل بر عقولست

تقابل را توان هم عام کردن
بفاعل منتسب در نام کردن

مقابل هم چنانکه نافع و ضار
بود دیگر لطیف و باز قهار

بقابل در تقابل دان مرادف
انیس و هائب و راجی و خائف

«صفی علیشاه»
گوهرین | گنجینه های مکتوب | gowharin.ir