خلاصه و رده بندی سنی

هوش مصنوعی: این متن شعری عرفانی و اخلاقی است که بر اهمیت دین، پرهیز از هوس‌های دنیوی و ارزش‌های معنوی تأکید دارد. شاعر از فریبندگی دنیا، بی‌وفایی زمانه و پیامدهای منفی حرص و بخل در زندگی سخن می‌گوید و مخاطب را به خردورزی، دوری از مادیات و توجه به معاد فرا می‌خواند.

رده سنی: 15+ مفاهیم عمیق عرفانی و اخلاقی موجود در این متن برای درک و تجزیه‌وتحلیل، به سطحی از بلوغ فکری نیاز دارد که معمولاً از سنین نوجوانی به بعد در افراد شکل می‌گیرد. همچنین، برخی از اشارات انتقادی و نمادین ممکن است برای کودکان قابل‌درک نباشد.

زینة اللّٰه نه اسب و زین باشد
زینة‌اللّٰه جمالِ دین باشد

مرده ای زان شدی اسیرِ هوس
دیده از مردگان کشد کرگس

در جهان منگر از پی رازش
چکنی رنگ و بوی غمّازش

که تو اندر جهان بدسازان
همچو رازی به دست غمازان

نیست مهر زمانه بی‌کینه
سیر دارد میان لوزینه

کی سزای جهان جان باشد
هرکرا روی دل به کان باشد

سرنگون خیزد از سرای معاد
هرکه روی از خرد نهد به جماد

هرکه اکنون درین کلوخین گوی
از نَبیّ و نُبی بتابد روی

چون قیامت برآید از کویش
روی باشد قفا قفا رویش

ای سنایی برای دین و صلاح
وز پی جُستن نجات و فلاح

همچو دریا چو نیست اینجا حُر
کام پر زهر باش و دل پر دُر

زانکه در جان به واسطهٔ اسباب
زفتی از خاک رُست و ترّی از آب

آدمی چون غلام راتبه شد
ژاژِ طیان به خط کاتبه شد

گرچه جان همچو آب پاک آمد
زر نگهدارتر ز خاک آمد

ورنه ارکان ز خاک پاکستی
زر نگهدارتر ز خاکستی

معطیان زفت و دل زحیر زده
دایه بیمار و طفل شیر زده

هرکه در زندگی بخیل بُوَد
چون بمیرد چو سگ ذلیل بُوَد

بیش از این بهر خواجه و مزدور
نتوان رفت در جوال غرور

تو مشو غرّه کو سیه چرده‌ست
کان سیاهه سپید بر کرده‌ست

«سنایی غزنوی»
گوهرین | گنجینه های مکتوب | gowharin.ir