بخش ۱۲۰ - در بیان آنکه انسان را قابلیت جمیع صفات متقابله هست به هر کدام که میل می کند و ورزش آن پیش می گیرد در آن به کمال می رسد

آدمی ز اصل فطرت آمد صاف
از صفا قابل همه اوصاف ۱

هر صفت را که می شود طالب
می شود بر نهاد او غالب ۲

گر به خوی فرشته آرد روی
زود گردد فرشته سیرت و خوی ۳

ور زند فعل دیو از وی سر
شود از فعل بد ز دیو بتر ۴

ای نگشته ز فطرت اول
فطرت خویش را مکن مبدل ۵

جهد کن جهد تا به عالم دل
ملکات ملک کنی حاصل ۶

نسپاری عنان به حیله و رید
نشوی کارخانه دد و دیو ۷

ور نمانده ست فطرت تو سلیم
بل کز آفات نفس گشته سقیم ۸

از هواهای نفس خود وا کن
هر صفت را به ضد مداوا کن ۹

گر بخیلی به جود کوش و کرم
بذل دینار پیشه ساز و درم ۱۰

ور حریصی به داده شو خرسند
جز قناعت شعار خود مپسند ۱۱

نفس تو گر ز نطق یابد قوت
لب ببند از سخن به مهر سکوت ۱۲

ور ز خاموشی اش نصیب افتاد
بایدت لب به گفت و گوی گشاد ۱۳

گفت و گویی کلید صدق و صواب
نه که گردد مزید بعد و حجاب ۱۴

گر کند عقل و شرع حکم سخن
تو به طبع و هوا خموش مکن ۱۵

ور نباشد سخن فروشی خوش
رخت بر ساحل خموشی کن ۱۶