خلاصه و رده بندی سنی

هوش مصنوعی: این متن پندی است از پدر به فرزندانش که بر اهمیت هنر و مهارت‌آموزی تأکید دارد. شاعر بیان می‌کند که بی‌هنری برابر با بی‌ارزشی است و حتی افراد اصیل نیز بدون هنر، پست شمرده می‌شوند. همچنین، بر حفظ حد و مرز در رفتار (مانند مصرف شراب) و کنترل نفس تأکید شده است. در پایان، هشدار داده می‌شود که علم بدون اخلاق بی‌فایده است و باید از افراد هوشیار و آزموده درس گرفت.

رده سنی: 15+ متن حاوی مفاهیم اخلاقی و اجتماعی پیچیده‌ای مانند اهمیت هنر، کنترل نفس، و تفاوت بین ظاهر و باطن است که برای درک کامل آن، مخاطب به بلوغ فکری نیاز دارد. همچنین، اشاره به موضوعاتی مانند شراب و رعایت حد و مرز، مناسب سنین بالاتر است.

الا ای جگر گوشگانِ پدر
بخوانید این پندِ من سر به سر

به گوشِ خرد راز من بشنوید
به ابیاتِ تعلیم من بگروید

هنر باید آموخت از در به در
کم از کم بود مردم بی هنر

سرایی ست بی در، سری بی کلاه
درختی ست بی بر، چهی بی میاه

ملک زادة بی هنر دون بود
وگر از نژادِ فریدون بود

که سگ را که هست از هنر دستگاه
بود بر نسیج و نسخ پادشاه

سر هر هنر چیست ای جانِ باب
نگه داشتن حدِّ خود در شراب

اگر صد هنر داری و بدخوری
دریغا که آبِ هنر می بری

درونش فرشته ست و بیرون بلیس
که علمش شریف است و نفسش خسیس

چو نفس خسیسش درآید به کار
همه علم و فضلش شود تار و مار

هنر عیب گردد شود فخر عار
اگر بدخوری می نکو پاس دار

شراب گران و تنک حوصله
رهت بر صراط است و پای آبله

اگر هوشمندی ره حق بسیچ
ز تعلیم و تنبیه گردن مپیچ

توان کرد اگر در دل افتد هراس
ز بدمست و بد خفت و بد خوقیاس

ز مست امتحان کن نه از هوشیار
ز دیوانه باید گرفت اعتبار

«حکیم نزاری»
گوهرین | گنجینه های مکتوب | gowharin.ir