بخش ۲۳ - اسکندر در برابر پیکر کوشِ پیل دندان، سالار چین

همی راند یک روز و یک شب سیاه
رسیدند نزدیک سنگی سیاه ۱

بتی بر سر سنگ دید از رخام
به نزدیک او شد شه نیکنام ۲

نبشته چنین یافت بر دست اوی
که این پیکر کوش وارونه خوی ۳

شه پیل دندان و سالار چین
خداوند فرمان و تاج و نگین ۴

یکی کامرانی که اندر جهان
نبیند کس آن کاو بُدند از مهان ۵

نراند کس آن کاو بر انده ست نیز
سرانجام بگذشت و بگذاشت چیز ۶

برفت و به دستش همه باد ماند
خراب آمد و گیتی آباد ماند ۷

گر آگاه گردید از کار من
ز فرمان و نیرو و کردار من ۸

ز رای و ز مردی و گنج و سپاه
ز رزم و ز بزم و ز تخت و کلاه ۹

نباید که بندد دل اندر جهان
که نوش آشکار و شرنگ از نهان ۱۰

سه پانصد به گیتی بماندم درون
همه شهریاران به تیغم زبون ۱۱

شکسته به دستم همی شد درست
ز خاک پی اسب من زر برست ۱۲

ز سندان گذر کرد زوبین من
چنین آمدی باد نوشین من ۱۳

کنونم فروریخت اندامها
چنین بود خواهد سرانجامها ۱۴

سکندر فرو ریخت از دیده آب
همی گفت گیتی فسانه ست و خواب ۱۵

اگر صد بمانیم وگر صد هزار
همین بود خواهد سرانجام کار ۱۶

مرا کاشک زین دانشی راستان
کسی کردی آگاه از این داستان ۱۷

بدانستمی کار و کردار کوش
که از سنگ دیدیم دیدار کوش ۱۸

پر اندیشه ز آن جایگه برگرفت
شب و روز یک ماه دیگر برفت ۱۹