خلاصه و رده بندی سنی

هوش مصنوعی: این متن شعری است که از زبان شاعری بیان می‌شود که از رنج‌ها و محنت‌های زندگی خود سخن می‌گوید. او از ناملایمات روزگار، از دست دادن عزیزان، و مشکلات مادی و معنوی خود می‌نالد. شاعر از چرخ روزگار شکایت می‌کند و از دست دادن دوست و همراه خود، عزالدین، را به عنوان نقطه‌ای تلخ در زندگی خود توصیف می‌کند. در نهایت، او به تبریز و دوستانش اشاره می‌کند و از این که بعد از عزالدین، زندگی برایش بی‌معنا شده است، اظهار تاسف می‌کند.

رده سنی: 16+ این متن حاوی مفاهیم عمیق عرفانی و فلسفی است که ممکن است برای مخاطبان جوان‌تر قابل درک نباشد. همچنین، موضوعاتی مانند مرگ، رنج‌های زندگی، و شکایت از روزگار ممکن است برای کودکان و نوجوانان زیر 16 سال سنگین و نامناسب باشد.

کو دلی کانده کسارم بود و بس
از جهان زو بوده‌ام خشنود و بس

مرغ دیدی کو رباید دانه را
محنت این دل هم چنان بربود و بس

من ز چرخ آبگون نان خواستم
او جگر اجری من فرمود و بس

چرخ بر من عید کرد و هر مهم
ماه نوصاع تهی بنمود و بس

من زکات استان او در قحط سال
هم بصاعی باد می‌پیمود و بس

ز آتش دولت چو در شب ز اختران
گرمیی نادیده دیدم، دود و بس

مایهٔ سلوت به غربت شد ز دست
دل زیان افتاد و محنت سود و بس

تا به تبریزم دو چیزم حاصل است
نیم نان و آب مهران رود و بس

زیر خاک آساید آن کز تخم ماست
تخم هم در زیر خاک آسود و بس

چون بروید تخم محنت‌ها کشد
محنت داسش که سر بدرود و بس

آتش از دست فلک سودم به دست
کو به پای غم چو خاکم سود و بس

عودی خاک آتشین اطلس کنم
ز آب خونین کاین مژه پالود و بس

گر چه غم فرسودهٔ دوران بدم
مرگ عز الدین مرا فرسود و بس

بر سر خاکش خجل بنشست چرخ
نیم رو خاکی و خون آلود و بس

مه به اشک از خاک راه کهکشان
گل گرفت و خاک او اندود وبس

گفتم ای چرخ این چنین چون کرده‌ای
پس به خون ما توئی ماخوذ و بس

هم ز عذر خود تظلم کرد چرخ
کان تظلم گوش من بشنود و بس

بر لباس دین طراز شرع را
لفظ و کلکش بود تار و پود و بس

مهدی دین بود لیکن چون مسیح
بر دل بیمارم او بخشود و بس

جاه و جانی بس به تمکین و حضور
بر تن و جان من او افزود و بس

گر چه در تبریز دارم دوستان
دوستی جانی مرا او بود و بس

بعد از او در خاک تبریزم چکار
کابروی کار من او بود و بس

خاقانی

کو دلی کانده کسارم بود و بس
از جهان زو بوده‌ام خشنود و بس

مرغ دیدی کو رباید دانه را
محنت این دل هم چنان بربود و بس

من ز چرخ آبگون نان خواستم
او جگر اجری من فرمود و بس

چرخ بر من عید کرد و هر مهم
ماه نوصاع تهی بنمود و بس

من زکات استان او در قحط سال
هم بصاعی باد می‌پیمود و بس

ز آتش دولت چو در شب ز اختران
گرمیی نادیده دیدم، دود و بس

مایهٔ سلوت به غربت شد ز دست
دل زیان افتاد و محنت سود و بس

تا به تبریزم دو چیزم حاصل است
نیم نان و آب مهران رود و بس

زیر خاک آساید آن کز تخم ماست
تخم هم در زیر خاک آسود و بس

چون بروید تخم محنت‌ها کشد
محنت داسش که سر بدرود و بس

آتش از دست فلک سودم به دست
کو به پای غم چو خاکم سود و بس

عودی خاک آتشین اطلس کنم
ز آب خونین کاین مژه پالود و بس

گر چه غم فرسودهٔ دوران بدم
مرگ عز الدین مرا فرسود و بس

بر سر خاکش خجل بنشست چرخ
نیم رو خاکی و خون آلود و بس

مه به اشک از خاک راه کهکشان
گل گرفت و خاک او اندود وبس

گفتم ای چرخ این چنین چون کرده‌ای
پس به خون ما توئی ماخوذ و بس

هم ز عذر خود تظلم کرد چرخ
کان تظلم گوش من بشنود و بس

بر لباس دین طراز شرع را
لفظ و کلکش بود تار و پود و بس

مهدی دین بود لیکن چون مسیح
بر دل بیمارم او بخشود و بس

جاه و جانی بس به تمکین و حضور
بر تن و جان من او افزود و بس

گر چه در تبریز دارم دوستان
دوستی جانی مرا او بود و بس

بعد از او در خاک تبریزم چکار
کابروی کار من او بود و بس

«خاقانی»
گوهرین | گنجینه های مکتوب | gowharin.ir