خلاصه و رده بندی سنی

هوش مصنوعی: این متن به توصیف نظم و هماهنگی در جهان هستی می‌پردازد و از گردش افلاک، عناصر چهارگانه، موجودات مختلف و نقش خداوند در آفرینش سخن می‌گوید. شاعر با پرسش‌هایی درباره‌ی علت تفاوت‌ها و تغییرات در جهان، به وحدت در عین کثرت اشاره می‌کند و همه‌چیز را تحت فرمان خداوند یکتا می‌داند.

رده سنی: 16+ متن دارای مفاهیم فلسفی و عرفانی است که درک آن‌ها به سطحی از بلوغ فکری نیاز دارد. همچنین، استفاده از اصطلاحات خاص و استعاره‌های پیچیده ممکن است برای مخاطبان جوان‌تر دشوار باشد.

تو گویی هست این افلاک دوار
به گردش روز و شب چون چرخ فخار

وز او هر لحظه‌ای دانای داور
ز آب وگل کند یک ظرف دیگر

هر آنچه در مکان و در زمان است
ز یک استاد و از یک کارخانه است

کواکب گر همه اهل کمالند
چرا هر لحظه در نقص و وبالند

همه درجای و سیر و لون و اشکال
چرا گشتند آخر مختلف حال

چرا گه در حضیض و گه در اوجند
گهی تنها فتاده گاه زوجند

دل چرخ از چه شد آخر پر آتش
ز شوق کیست او اندر کشاکش

همه انجم بر او گردان پیاده
گهی بالا و گه شیب اوفتاده

عناصر باد و آب و آتش و خاک
گرفته جای خود در زیر افلاک

ملازم هر یکی در منزل خویش
بننهد پای یک ذره پس و پیش

چهار اضداد در طبع مراکز
به هم جمع آمده، کس دیده هرگز؟

مخالف هر یکی در ذات و صورت
شده یک چیز از حکم ضرورت

موالید سه گانه گشته ز ایشان
جماد آنگه نبات آنگاه حیوان

هیولی را نهاده در میانه
ز صورت گشته صافی صوفیانه

همه از امر وحکم داد داور
به جان استاده و گشته مسخر

جماد از قهر بر خاک اوفتاده
نبات از مهر بر پای ایستاده

نزوع جانور از صدق و اخلاص
پی ابقای جنس و نوع و اشخاص

همه بر حکم داور داده اقرار
مر او را روز و شب گشته طلبکار

«محمود شبستری»
گوهرین | گنجینه های مکتوب | gowharin.ir