در تحقیق میزان

ندانی چیست تحقیق ترازو
که می‌سنجد عمل بی دست و بازو ۱

بگویم با تو یک یک سر میزان
ولی بشنو به شکل بی تمیزان ۲

تو پنداری ترازوی قیامت
چنین باشد که در دنیا تمامت ۳

بود شاهین آن عقل ای برادر
که پیدا می‌کند هم خیر و هم شر ۴

بود یک کفه‌اش دنیا و کردار
دگر کفش بود عقبی و مقدار ۵

اگر باشد تو را کردار نیکو
مقابل باشدت مقدار نیکو ۶

اگر باشد سبک میزان به دنیا
به طاعت کی جزا یابی به عقبی ۷

ز کس گر تو برنجی وز تو رنجند
بسوزی چون عمل‌های تو سنجند ۸

هر آن چیزی که در آن کار تو باشد
یقین در پلهٔ بار تو باشد ۹

اگر با خویش نیکی نیک می‌باش
چو خواهی کشت تخم نیک می‌پاش ۱۰

که تا از یکی هفتصد بروید
وگر بد کاشتی هم بد بروید ۱۱

بیان این ز من بشنو به تحقیق
که صدقست این سخن نزدیک صدیق ۱۲

میان خیر و شر جز عقل هشیار
که داند فرق کرد اندر همه کار ۱۳

همه کار نکو از عقل می‌دان
چو نبود عقل کم باشد ز حیوان ۱۴

هر آن چیزی که باشد سخت دشوار
به میزان خرد سنجند هموار ۱۵

بیان صورت و معنی میزان
بگفتم هان همینست ای عزیزان ۱۶