هوش مصنوعی: این متن به رابطه‌ی بین اعضای بدن و صفات انسانی مانند عقل، دل، خشم و آرزو می‌پردازد. عقل به عنوان دستوردهنده و دل به عنوان سلطان توصیف شده‌اند. خشم و آرزو به ترتیب به عنوان شحنه (مامور) و عامل (کارگزار) معرفی شده‌اند. اگر نفس سلطان عادل باشد، هماهنگی بین تن، عقل و جان ایجاد می‌شود. زبان به عنوان ترجمان دل عمل می‌کند و اگر عقل و دل اطاعت نشوند، نتیجه‌ی آن خواری و ناکامی است. در نهایت، اگر عقل و دل پیروی شوند، فرد به تعالی می‌رسد.
رده سنی: 16+ متن دارای مفاهیم فلسفی و عرفانی است که درک آن نیاز به بلوغ فکری و تجربه‌ی زندگی دارد. همچنین، استفاده از استعاره‌ها و تشبیهات پیچیده ممکن است برای مخاطبان جوان‌تر دشوار باشد.

اندر مراتب عقل

هست اعضا چو شهر و پیشه‌وران
عقل دستور و دل در او سلطان ۱

خشم شحنه است و آرزو عامل
این یکی ظالم آن دگر جاهل ۲

عامل ار هیچ شرط بگذارد
خرد او را به شحنه بسپارد ۳

شحنه‌گر هیچ گون سگالد بد
این موّکل برو بود ز خرد ۴

نفس سلطان اگر بود عادل
با تن و عقل و جان شود بی‌دل ۵

ترجمان دل است نطق و زبان
مر زبان تنست سود و زیان ۶

ترجمان چون ز روی دور زمان
پشت یابد ز قوّت سلطان ۷

گر بیابند ازینکه گفتم بهر
خوش بود پادشا و خرّم شهر ۸

ور همه طالبان کام شوند
مالک ملک ناتمام شوند ۹

گرنه در امر عقل و دل باشند
همه هم‌ خوار و هم خجل باشند ۱۰

عقل و دل را اگر مطیع شوند
در حضیض فنا رفیع شوند ۱۱
قالب: مثنوی
تعداد ابیات: ۱۱
کانال گوهرین در ایتا
۴۵۶
این گوهر را بشنوید
متاسفانه در حال حاضر خوانشی برای این گوهر وجود ندارد. شما می توانید از سایر کاربران بخواهید که این گوهر را بخوانند
------------- یا -------------

این گوهر را با صدای خود، برای دیگران به یادگار بگذارید.

برای ضبط گوهر با صدای خود، لطفا به حساب کاربری وارد شوید.

گوهر قبلی:در آفرینش جهان
گوهر بعدی:در ذکر قوای حاسّه و حافظه
نظرها و حاشیه ها
شما نخستین حاشیه را بنویسید.