شمارهٔ ۱۴۱ - در مدح اتسز خوارزمشاه

ای حریم صدر تو ترسندگان را چون حرم
از تو گشته بیضهٔ خوارزمشاهی محترم ۱

طایر عدل ترا صحن زمین زیر جناح
ناظر قدر ترا سطح فلک زیر قدم ۲

چرخ گردان بر ندارد جز بفرمان تو گام
دوره گردون بر نیارد جز بپیمان تو دم ۳

مدح احداق شریف تست تسبیح فلک
خاک درگاه رفیع تست محراب امم ۴

در معالی کردهای تو عین صواب
در معانی گفتهای تو همه محض حکم ۵

کرده در اکناف گیتی بسط آیات علوم
کرده بر اطراف گردون نصب رایات همم ۶

از نهیب کوشش تو فتنه را خون شد جگر
وز صدای بخشش تو بخل را پر شد شکم ۷

از پی مدحت دهان بگشاده گیتی چون دوات
وز پی امرت میان بر بسته گردون چون قلم ۸

آنکه از تو زندگانی یافت نهراسد ز مرگ
و آنکه از تو شادمانی دید نندیشد ز غم ۹

با وجود جود تو معدوم شد رسم نیاز
با وجود عدل تو منسوخ شد حکم ستم ۱۰

فتح موجود و عدم معدوم گشت از تیغ تو
فرع تیغ تست ، گویی هم وجود و هم عدم ۱۱

عدل کسری با دل دارا ترا گشتست جمع
جاه قیصر با جلال جمع ترا گشتست ضم ۱۲

هم بتو تسلیم خواهد کرد دست روزگار
تاج کسری ، تخت دارا ، قصر قیصر ، ملک جم ۱۳

ای تن اشراف کرده قید ز انواع منن
وی دل احرار کرده صید ز الطاف شیم ۱۴

باره سوی صید راندی ، تاز خون وحش و طیر
سنگ وادی شد عقیق و خار صحرا شد بقم ۱۵

ای دو دست فایض تو بر کمان چرخ رام
در دو دست سخت تو تیر و کمانی سخت هم ۱۶

زان کمان و تیر صید بخت تو تیر فلک
زین کمان و تیر صید دست تو شیر اجم ۱۷

خسروا ، صاحب قرانا ، نزد ابنای خرد
هست در دنیا بقای جاودان خیر النعم ۱۸

چیست تفسیر بقای جاودان ؟ نام نکو
وان ز کسب محمدت خیزد ، نه از کسب درم ۱۹

حاتم و اشراف برمک مادحان پرورده اند
گشت باقی نام ایشان تا قیامت ، لاجرم ۲۰

موکب محمود در غزنین واز انعام او
گشته قارون مادحان اندر عرب وندر عجم ۲۱

شعرهای عنصری و عسجدی تا روز حشر
ماند بر دیباچهٔ آثار خوب او رقم ۲۲

میرداد ، ار بوالمعالی را نپروردی چنان
در معالی کی شدی گرد همه عالم علم ؟ ۲۳

از امیر داد شعر بوالمعالی ماند و بس
چون خیالش گشت زایل در همه خیل و حشم ۲۴

نی چو بنده بوالمعالی در فضل و هنر
نی امیر داد چون تو بود در جود و کرم ۲۵

باشد الحق لایق ایام تو گر من شوم
ز احتشام صدر تو چون بوالمعالی محتشم ۲۶

تا ز مصنوع و ز صانع هست پیدا نزد عقل
هم علامات حدوث هم امارات قدم ۲۷

نام تو بادا بلند و نام بد گوی تو پست
عمر تو بادا فزون و عمر بدخواه تو کم ۲۸

از شهان و خسروان در صحن لشکرگاه تو
هم سرادق بر سرادق ، هم حشم اندر حشم ۲۹