درباره شیخ بهایی

بهاءالدین محمد بن حسین عاملی (۸ اسفند ۹۲۵ خورشیدی در بعلبک - ۸ شهریور ۱۰۰۰ خورشیدی در اصفهان) معروف به شیخ بهایی، همه چیزدان، حکیم، علامهٔ فقیه، عارف، منجم، ریاضیدان، شاعر، ادیب، مورخ و دانشمند ایرانی عرب‌تبار از بعلبک در لبنان کنونی قرون دهم و یازدهم هجری بود که در دانش‌های فلسفه، منطق، هیئت و ریاضیات دانایی داشت، در حدود ۹۵ کتاب و رساله از او در سیاست، حدیث، ریاضی، اخلاق، نجوم، عرفان، فقه، مهندسی، هنر و فیزیک بر جای مانده‌است. به پاس خدمات او به علم ستاره‌شناسی، یونسکو سال ۲۰۰۹ که مصادف با سال نجوم می‌بوده نام شیخ را در لیست مفاخر ایران ثبت کرد .وی از دوستان نزدیک میرداماد بود.
به پاس خدمات او به علم ستاره‌شناسی، یونسکو سال ۲۰۰۹ که مصادف با سال نجوم می‌بوده نام شیخ بهائی را در لیست مفاخر ایران ثبت کرد. او طومار شیخ بهایی را تدوین کرده است.

وی از نوادگان حارث همدانی یکی از یاران علی ابن ابی طالب است که در بعلبک متولد شد. دوران کودکی را در جبل عامل، از نواحی شام، در روستایی به نام «جبع» یا «جباع» زیست، او از نوادگان «حارث بن عبدالله اعور همد انی» بوده‌است (از شخصیت‌های برجسته صدر اسلام و از یاران علی بن ابی طالب، متوفی به سال ۶۴ خورشیدی). خاندان او از خانواده‌های معروف جبل عامل در سده‌های دهم و یازدهم خورشیدی بوده‌اند. پدر او از شاگردان برجسته شهید ثانی بوده‌است.
بنا به نسخه‌ای به خط بهاءالدین عاملی که در سال ۹۹۵ قمری در قزوین نوشته شده‌است، وی هنگام ورود به ایران سیزده ساله بود. پدرش عزالدین حسین عاملی به خاطر اذیت شیعیان آن منطقه توسط دولت عثمانی از یک سو و دعوت شاه تهماسب صفوی برای حضور در ایران، به سوی ایران رهسپار گردید و چون به قزوین رسیدند و آن شهر را مرکز دانشمندان بزرگ ایرانی یافتند، در آن سکنی گزیدند و بهاءالدین به شاگردی پدر و دیگر دانشمندان آن عصر مشغول شد. وقتی او ۱۷ ساله بود (۹۷۰ ق)، پدرش به شیخ‌الاسلامی اصفهان به توصیه علی منشار عاملی از سوی شاه طهماسب منصوب شد. ۱۴ سال بعد، در ۹۸۴ قمری، پدر بهاءالدین محمد برای زیارت خانه خدا از ایران خارج شد اما در بحرین درگذشت. شیخ بهایی در قزوین فارسی آموخته و به مدت سی سال در آن شهر پرورش یافته و پرورش داد.
شخصیت علمی و ادبی و اخلاق و پارسای او باعث شد تا از ۴۳ سالگی شیخ‌الاسلام اصفهان شود و در پی انتقال پایتخت از قزوین به اصفهان (در ۱۰۰۶ قمری)، از ۵۳ سالگی تا آخر عمر (۷۵ سالگی) منصب شیخ‌الاسلامی پایتخت صفوی را در دربار مقتدرترین شاه صفوی، شاه عباس بزرگ بر عهده داشته باشد.
بهائی در فاصلهٔ سال‌های ۹۹۴ تا ۱۰۰۸ قمری سفرهایی چند به خارج از قلمروی صفویه داشت. این سفرها برای زیارت، سیاحت، دانش‌اندوزی و همچنین به گفته برخی مورخان به سفارت سیاسی بوده‌است. مکه، مصر و شام از جمله مقاصد این سفرها بوده‌اند.
وی در سال ۱۰۰۰ خورشیدی در اصفهان درگذشت و بنابر وصیت خودش پیکر او را به مشهد بردند و در کنار آرامگاه علی‌بن موسی‌الرضا جنب موزه آستان قدس به خاک سپردند. امروزه آرامگاه وی بین مسجد گوهرشاد و صحن آزادی و رواق خمینی در رواقی که به یاد او نامگذاری شده قرار دارد.

در ویکی پدیا بیشتر بخوانید

آثار ویدئویی و صوتی مرتبط با این منبع
رباعی شمارهٔ ۱ رباعی شمارهٔ ۲ رباعی شمارهٔ ۳ رباعی شمارهٔ ۴ رباعی شمارهٔ ۵ رباعی شمارهٔ ۶ رباعی شمارهٔ ۷ رباعی شمارهٔ ۸ رباعی شمارهٔ ۹ رباعی شمارهٔ ۱۰ رباعی شمارهٔ ۱۱ رباعی شمارهٔ ۱۲ رباعی شمارهٔ ۱۳ رباعی شمارهٔ ۱۴ رباعی شمارهٔ ۱۵ رباعی شمارهٔ ۱۶ رباعی شمارهٔ ۱۷ رباعی شمارهٔ ۱۸ رباعی شمارهٔ ۱۹ رباعی شمارهٔ ۲۰ رباعی شمارهٔ ۲۱ رباعی شمارهٔ ۲۲ رباعی شمارهٔ ۲۳ رباعی شمارهٔ ۲۴ رباعی شمارهٔ ۲۵ رباعی شمارهٔ ۲۶ رباعی شمارهٔ ۲۷ رباعی شمارهٔ ۲۸ رباعی شمارهٔ ۲۹ رباعی شمارهٔ ۳۰ رباعی شمارهٔ ۳۱ رباعی شمارهٔ ۳۲ رباعی شمارهٔ ۳۳ رباعی شمارهٔ ۳۴ رباعی شمارهٔ ۳۵ رباعی شمارهٔ ۳۶ رباعی شمارهٔ ۳۷ رباعی شمارهٔ ۳۸ رباعی شمارهٔ ۳۹ رباعی شمارهٔ ۴۰ رباعی شمارهٔ ۴۱ رباعی شمارهٔ ۴۲ رباعی شمارهٔ ۴۳ رباعی شمارهٔ ۴۴ رباعی شمارهٔ ۴۵ رباعی شمارهٔ ۴۶ رباعی شمارهٔ ۴۷ رباعی شمارهٔ ۴۸ رباعی شمارهٔ ۴۹ رباعی شمارهٔ ۵۰ رباعی شمارهٔ ۵۱ رباعی شمارهٔ ۵۲ رباعی شمارهٔ ۵۳ رباعی شمارهٔ ۵۴ رباعی شمارهٔ ۵۵ رباعی شمارهٔ ۵۶ رباعی شمارهٔ ۵۷ رباعی شمارهٔ ۵۸ رباعی شمارهٔ ۵۹ رباعی شمارهٔ ۶۰ رباعی شمارهٔ ۶۱ رباعی شمارهٔ ۶۲ رباعی شمارهٔ ۶۳ رباعی شمارهٔ ۶۴ رباعی شمارهٔ ۶۵ رباعی شمارهٔ ۶۶ رباعی شمارهٔ ۶۷ رباعی شمارهٔ ۶۸ رباعی شمارهٔ ۶۹ رباعی شمارهٔ ۷۰ رباعی شمارهٔ ۷۱ رباعی شمارهٔ ۷۲ رباعی شمارهٔ ۷۳ رباعی شمارهٔ ۷۴ رباعی شمارهٔ ۷۵ رباعی شمارهٔ ۷۶ رباعی شمارهٔ ۷۷ رباعی شمارهٔ ۷۸ رباعی شمارهٔ ۷۹ رباعی شمارهٔ ۸۰ رباعی شمارهٔ ۸۱