حکایت ۴۶ - پادشاهی به دیدهٔ اِستِحقار در طایفهٔ درویشان نظر کرد

پادشاهی به دیدهٔ اِستِحقار در طایفهٔ درویشان نظر کرد.

یکی زآن میان به فِراست به جای آورد و گفت: ای مَلِک! ما در این دنیا به جَیْش از تو کمتریم و به عَیْش خوشتر و به مرگ برابر و به قیامتْ بهتر.

اگر کشورْخدای کامران است
وگر درویشِ حاجت‌مند نان است ۱

در آن ساعت که خواهند این و آن مُرد
نخواهند از جهان بیش از کفن برد ۲

چو رَخْت از مملکت بربست خواهی
گدایی بهتر است از پادشاهی ۳

ظاهرِ درویشی جامهٔ ژنده است و مویِ سِتُرده و حقیقتِ آن دلِ زنده و نفْسِ مرده.

نه آنکه بر درِ دعوی نشیند از خلقی
وگر خلاف کنندش، به جنگ برخیزد ۴

اگر ز کوه فرو غلتد آسیا سنگی
نه عارف است که از راه سنگ برخیزد ۵

طریق درویشان ذکر است و شکر و خدمت و طاعت و ایثار و قناعت و توحید و توکّل و تسلیم و تحمّل.

هر که بدین صفت ها که گفتم موصوف است به حقیقت درویش است وگر در قباست،

امّا هرزه‌گردی بی‌نماز، هواپرست، هوس‌باز که روزها به شب آرد در بندِ شهوت و شب ها روز کند در خوابِ غفلت و بخورد هر چه در میان آید و بگوید هر چه بر زبان آید، رند است وگر در عباست.

ای درونت برهنه از تقوی
کز برون جامهٔ ریا داری ۶

پردهٔ هفت رنگ در مگذار
تو که در خانه بوریا داری ۷