درباره افسر کرمانی

میرزا مهدی‌قلی‌خان کرمانی ملقب به «افسر کرمانی» از شاعران و خوشنویسان ایرانی سدهٔ سیزدهم قمری بود.
پدر او ابوالقاسم كرباسی كه از بازرگانان خراسان بود، در سفری به كرمان دختری از آن دیار را به همسری برگزید و افسر، یگانه فرزند آنان در آنجا زاده شد. افسر در زادگاه خود نشو و نما یافت و نزد بزرگان آنجا علوم دینی، حكمت، منطق و كلام آموخت. دیری نپایید كه وی به تهران رفت و به سبب آوازۀ شعر و ادب خویش به دربار ناصرالدین‌شاه راه یافت و پس از خواندن قصیده‌ای در حضور شاه، از وی لقب «افسر الشعراء» گرفت. اما افسر شاعر دربار و مداح ناصرالدین‌شاه نشد و به كرمان بازگشت و گاه به انتقاد از سلطان نیز پرداخت. او حتى در قصیده‌ای كه در ستایش از ناصرالدین‌شاه سروده، از نابسامان اجتماعی و تنگدستی مردم انتقاد كرده است.
افسر نخستین انجمن ادبی كرمان را كه ایمن، جیحون و میرزا آقاخان كرمانی بدان پیوستند، بنیاد نهاد، اما این انجمن پس از چندی به سبب مخالفتهای دولتمردان منحل گردید و افسر نیز به بم تبعید شد. تبعید، شاعر را از پای درآورد و پس از بازگشت به كرمان درگذشت.
آقابزرگ، افسر را دارای دو دیوان دانسته، و حجم سروده‌های او را هفت هزار بیت برآورد کرده است. بخشی از سروده‌های افسر با عنوان دیوان افسر كرمانی به كوشش نوادۀ او، عبدالرضا افسری كرمانی، در تهران در سال ۱۳۶۶ هجری شمسی به چاپ رسیده است. نمونه‌هایی از خط نسخ، شكسته و نستعلیق افسر همراه با نثر مسجع وی كه به شیوۀ قائم مقام فراهانی است، در آغاز این چاپ آمده است.
در ویکی پدیا بیشتر بخوانید

آثار ویدئویی و صوتی مرتبط با این منبع
شماره ۱ - درملک تو راستی نیامد از ما شماره ۲ - آنان که رباط و قلعه بنیاد کنند شماره ۳ - ای آنکه دم از مقام رندان بزنی شماره ۴ - ای آنکه به حسن غرّه بر خویشتنی شماره ۵ - کس چون من، اسیر محنت و سوز مباد شماره ۶ - ز آن لحظه که با رخش نظر باختمی شماره ۷ - گویند که عشق را بکن درمانی شماره ۸ - ز آن جوهر گل شمیم رخ بیجاده شماره ۹ - بادام دو چشم نیم مستت از من شماره ۱۰ - ای بنده اگر افسر شاهی طلبی شماره ۱۱ - کس در سر کار عشق دلگیر نشد شماره ۱۲ - مجموعه دلبری است روی چو مهت شماره ۱۳ - جمشیدوشان گدای درگاه تو اند شماره ۱۴ - سرو آمده یا به گل ز رفتار خوشت شماره ۱۵ - سرمایه خوبی است چهر خوش تو شماره ۱۶ - تا نرگس تو عقیق سان گشته برنگ شماره ۱۷ - هر بنده که بر در تو دربانی کرد شماره ۱۸ - یک عمر به گرد کوی تو گردیدم شماره ۱۹ - تا هست جهان تو را جهانبانی باد شماره ۲۰ - [پدیده عکس، در برابر هنر نقاشی، با تحسین همگان همراه بوده است.افسر، از نخستین رو شماره ۲۱ - هرچند که در جهان هنر بی ثمر است شماره ۲۲ - استاد هنروران عالم، مانی شماره ۲۳ - عکاس چو عکس قامت و چهر تو بست شماره ۲۴ - عکاس زهی یگانه استاد هنر شماره ۲۵ - عکاس چو دید نقش دیدار تو را شماره ۲۶ - عکاس چو دید روی زیبای تو را شماره ۲۷ - عکاس، تو در هنروری طاق استی شماره ۲۸ - عکاس، چو عکس روی جانان بگرفت شماره ۲۹ - عکاس دو کرد عکس رخسار تو را شماره ۳۰ - عکاس چو عکس روی دلبند تو دید