بخش ۲۸ - حسن دهلوی قُدِّسَ سِرّه

و هُوَ شیخ نجم الدین حسن. از فضلا و عرفا و مرید شاه نظام اولیاست. به کمند جذبهٔ محبت امیر خسرو دهلوی مقید و به دلالت او به خدمت شیخ نظام رسید و مآل کارش به حقایق و معارف مختوم گردید. عارفی محقق و کاملی مدقّق است. اشعار خوب دارد. تیمنّاً و تبرّکاً در ضمن حالش چند بیتی از مقالش نوشته شد: ۱

مشتاق تو به هیچ جمالی نظر نکرد
بیمار تو ز هیچ طبیبی دوا نخواست ۲

بر ما دلت نسوخت، ندانم چرا نسوخت
ما را دلت نخواست، ندانم چرا نخواست ۳

گفتی چرا سخن نکنی چون به من رسی
نظارهٔ جمالِ تو خاموشی آورد ۴

عشقبازان دیگرند و عشق سازان دیگرند
آنچه در فرهاد می‌بینم کجا پرویز داشت ۵

عمریست که من در سر، سودایِ فلان دارم
یک شهر خبر دارند من از که نهان دارم ۶

ای به عهدت پارسایی‌ها به رسوایی بدل
من یکی زان پارسایانم که رسوا کرده‌ای ۷

از خویش برون رو ز درِ خویش درون آی
تا گم نشوی گم شدهٔ خویش نیابی ۸

آن گِردِ حرم گردد و این گردِ خرابات
من گِردِ سرت گردم و جایی که تو باشی ۹

ای خون خلقی ریخته وانگه از آن خون ریختن
نه دست تو دارد خبر نه تیغ تو آلودگی ۱۰

گفتم به رغم دشمنان آسایشی یابم ز تو
استغفراللّه زین سخن عشق تو و آسودگی ۱۱

بتی چون تو چرا در پرده باشد
مگر از ننگ چون من بت پرستی ۱۲
و له ایضاً رحمة اللّه ۱۳

مدعیی گفت به لیلی به طنز
رو که بسی چابک و موزون نه‌ای ۱۴

لیلی از آن حال بخندید و گفت
با تو چه گویم که تو مجنون نه‌ای ۱۵