درباره اوحدالدین کرمانی

وحدالدین حامد بن ابی الفخر معروف به اوحد کرمانی (زادهٔ ۵۶۱ هجری قمری در بردسیر (جواشیر) کرمان – درگذشتهٔ ۳ شعبان ۶۳۵ هجری قمری در بغداد) از صوفیان و رباعی‌گویان مشهور ایران در سده‌های ششم و هفتم هجری است.
او در جوانی به بغداد رفت و در آنجا تحصیل کرد و سپس به حلقه مریدان شیخ شمس‌الدین سجاسی (زنده در ۶۰۶ ق) پیوست و از او خرقه گرفت. سجاسی مراد و استاد شمس تبریزی نیز بود. اوحد از بغداد به ترکیه رفت و در آنجا مریدان بسیار یافت. وی سفرهای بی‌شمار کرد و با عرفای زیادی صحبت داشت. در سال ۶۳۲ ق به بغداد بازگشت و در آن هنگام شیخ شهاب‌الدین سهروردی که شیخ الشیوخ بغداد بود، درگذشت و اوحدالدین بر جنازه او نماز گزارد. خلیفه عباسی المستنصر او را به مقام شیخ الشیوخی گماشت و به رباط مرزبانیه روانه ساخت. اوحدالدین کرمانی روز دوشنبه سوم شعبان ۶۳۵ ق درگذشت و او را در محله شونیزیه بغداد به خاک سپردند.
اوحدالدین کرمانی یکی از شاعران رباعی گوی ایرانی است که تعدادی از رباعیات او، در زمره زیباترین رباعیات فارسی جای دارد. این رباعیات را مریدان شیخ می‌نوشته‌اند و در حال حاضر، چند مجموعه مستقل از رباعیات او که توسط مریدان شیخ فراهم آمده موجود است. سنت شفاهی در نقل اشعار صوفیان، باعث شده که تعدادی از این رباعیات، با رباعیات دیگر شاعران از جمله خیام، مولوی، باباافضل کاشی، عطار و دیگران در هم بیامیزد و اصطلاحاً جزو رباعیات سرگردان قرار گیرد. رباعیات اوحدالدین کرمانی در ایران و ترکیه چندین بار به چاپ رسیده و یکی از استادان دانشگاه استانبول بنام محمّد کانار آن‌ها را به زبان ترکی نیز ترجمه کرده‌است.

آثار ویدئویی و صوتی مرتبط با این منبع
شماره ۱ - در گمراهی طالب راه اوییم شماره ۲ - ما دوش در مغانه بی‌باک زدیم شماره ۳ - الریح مع العود ترد بالبال شماره ۴ - ماییم [و] حدیث زهد و طامات امشب شماره ۵ - مستم دارد زباده ساقی پیوست شماره ۶ - آباد خرابات زمی خوردن ماست شماره ۷ - پیری زخرابات برون آمد مست شماره ۸ - در میکده جز به می وضو نتوان کرد شماره ۹ - ما جامه نمازی به لب خُم کردیم شماره ۱۰ - ساقی به صبوحی می ناب اندر ده شماره ۱۱ - در میکده چون جمال معشوقهٔ ماست شماره ۱۲ - از خوردن باده دوش حالم بگرفت شماره ۱۳ - آنها که ازو پیاله نوشی بزنند شماره ۱۴ - اسرار خرابات کسانی دانند شماره ۱۵ - ماییم که آیت صواب از ما شد شماره ۱۶ - هان ای ساقی درافکن آن باده به جام شماره ۱۷ - هر خسته که در مصطبه مسکن دارد شماره ۱۸ - زین سان که منم گر تو تویی آخر کار شماره ۱۹ - روزی بینی مرا و رندی سه چهار شماره ۲۰ - ای ساقی از آن بادهٔ دوشینه بیار شماره ۲۱ - ای ساقی از آن راح خوش روح افراز شماره ۲۲ - ای کرده مرا عشق تو در عالم فاش شماره ۲۳ - گر نام نباشد به جهان ننگ اینک