ادبیات تمثیلی

مولوی دفتر پنجم بخش ۹۴ - تشبیه کردن قطب کی عارف واصلست در اجری دادن خلق از قوت مغفرت و رحمت بر مراتبی کی حقش الهام دهد و تمثیل بشیر که دد اجری خوار و باقی خوار ویند بر مراتب قرب ایشان بشیر نه قرب مکانی بلک قرب صفتی و تفاصیل این بسیارست والله الهادی مولوی دفتر پنجم بخش ۱۰۳ - مثل آوردن اشتر در بیان آنک در مخبر دولتی فر و اثر آن چون نبینی جای متهم داشتن باشد کی او مقلدست در آن مولوی دفتر پنجم بخش ۱۲۵ - حکایت آن گاو کی تنها در جزیره ایست بزرگ حق تعالی آن جزیرهٔ بزرگ را پر کند از نبات و ریاحین کی علف گاو باشد تا به شب آن گاو همه را بخورد و فربه شود چون کوه پاره‌ای چون شب شود خوابش نبرد از غصه و خوف کی همه صحرا را چریدم فردا چه خورم تا ازین غصه لاغر شود هم‌چون خلال روز برخیزد همه صحرا را سبزتر و انبوه‌تر بیند از دی باز بخورد و فربه شود باز شبش همان غم بگیرد سالهاست کی او هم‌چنین می‌بیند و اعتماد نمی‌کند مولوی دفتر پنجم بخش ۱۲۶ - صید کردن شیر آن خر را و تشنه شدن شیر از کوشش رفت به چشمه تا آب خورد تا باز آمدن شیر جگربند و دل و گرده را روباه خورده بود کی لطیفترست شیر طلب کرد دل و جگر نیافت از روبه پرسید کی کو دل و جگر روبه گفت اگر او را دل و جگر بودی آنچنان سیاستی دیده بود آن روز و به هزار حیله جان برده کی بر تو باز آمدی لوکنا نسمع او نعقل ماکنا فی اصحاب السعیر مولوی دفتر ششم بخش ۱۲ - حکایت آن صیادی کی خویشتن در گیاه پیچیده بود و دستهٔ گل و لاله را کله‌وار به سر فرو کشیده تا مرغان او را گیاه پندارند و آن مرغ زیرک بوی برد اندکی کی این آدمیست کی برین شکل گیاه ندیدم اما هم تمام بوی نبرد به افسون او مغرور شد زیرا در ادراک اول قاطعی نداشت در ادراک مکر دوم قاطعی داشت و هو الحرص و الطمع لا سیما عند فرط الحاجة و الفقر قال النبی صلی الله علیه و سلم کاد الفقر ان یکون کفرا مولوی دفتر ششم بخش ۳۴ - مثل مولوی دفتر ششم بخش ۸۰ - حکایت آن سه مسافر مسلمان و ترسا و جهود و آن کی به منزل قوتی یافتند و ترسا و جهود سیر بودند گفتند این قوت را فردا خوریم مسلمان صایم بود گرسنه ماند از آنک مغلوب بود پروین اعتصامی مثنویات، تمثیلات و مقطعات خاطر خشنود وحشی بافقی خلد برین حکایت - بود سفیهی به سفاهت علم خاقانی قصاید شمارهٔ ۳۰ - وله ایضا خواجوی کرمانی غزلیات غزل ۵۳۴ - ز لعل عیسویان قصهٔ مسیحا پرس فخرالدین عراقی غزلیات غزل ۱۵۱ - در جام جهان نمای اول فخرالدین عراقی رباعیات رباعی ۸۷ - ای دل، قلم نقش معما می‌باش محتشم کاشانی مثنویات شمارهٔ ۷ - این چند بیت بجهت تزویجی گفته که بحسب استعداد میان ایشان نبوده عبید زاکانی عشاق‌نامه بخش ۱۰ - پیغام رسانیدن قاصد رودکی ابیات به جا مانده از مثنوی بحر خفیف پاره ۷ خاقانی قطعات شمارهٔ ۲۸ - در مدح جمال الانام حسام الدین خاقانی قطعات شماره ۱۹۱ - نیست در ایام چیزی از وفا نایافت‌تر خاقانی قطعات شمارهٔ ۲۰۷ - در مرثیهٔ وحید الدین پسر عم خود خاقانی قطعات شماره ۲۱۵ - سفره‌ای و بر او چو سفرهٔ گل