ملا احمد نراقی : باب چهارم
فصل - چیزهایی که دنیا را به آنها تشبیه کرده اند
بدان که از برای دنیا صفات و حالاتی چند است که در هر صفتی آن را تشبیه به چیزی نموده اند و به این جهت، مثالهای بسیاری از برای دنیای غدار حاصل شده: عطار نیشابوری : باب نوزدهم: در ترك تفرقه گفتن و جمعیت جستن
شماره ۶ - شد از تو جهان بیرخ آن ماه سیاه
شد از تو جهان بیرخ آن ماه سیاه ملا مسیح پانی پتی : رام و سیتا
بخش ۱۶ - اندر احوال طفولیت رام
چو ماه رام را پرتو عیان شد عطار نیشابوری : باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات
شماره ۶۵ - این نوحه که از چنگ کنون میآید
این نوحه که از چنگ کنون میآید صغیر اصفهانی : غزلیات
شماره ۱۰۰ - جانا نظیر روی تو ماه منیر نیست
جانا نظیر روی تو ماه منیر نیست سیدای نسفی : مثنویات
شمارهٔ ۲۲ - متوجه شدن خان جنت آشیان از ولایت فاطر بخارا به طوف مزار فیض آثار حضرت شاه نقشبند و عنان عزیمت به جانب آقتاچ کشیدن از آنجا به دارالسلطنه سمرقند خرامیدن
رقم سنج این دفتر پر نهیب فرخی یزدی : رباعیات
شماره ۲۱ - نادانی و جهل تا که ما را کیش است
نادانی و جهل تا که ما را کیش است ملا احمد نراقی : باب چهارم
تکلم به سخنان بیهوده
صفت نهم: تکلم به «مالا یعنی» و فضول یعنی سخنان بی فایده گفتن، و تکلم کردن به چیزی که نه در کار دنیا آید و نه در کار آخرت و اگر چه این حرام نباشد ولی بسیار مذمو است، زیرا که باعث تضییع اوقات می شود و آدمی را از ذکر خدا و فکر در صنایع او باز می دارد و بسا باشد که از یک «لا اله الا الله» یا «سبحان الله» گفتن قصری از برای آدمی بنا می کنند یا از فکری، دری از درهای الهیه بر خانه دل گشوده می شود پس چه زیانکاری از این بالاتر که آدمی تواند گنجی را تحصیل کند، آن را گذاشته و عوض آن کلوخی بردارد، که از آن هیچ منتفع نتوان شد. ملا هادی سبزواری : غزلیات
غزل ۲۲ - صبا از ما بگو آن بیوفا را
صبا از ما بگو آن بیوفا را بلند اقبال : غزلیات
شماره ۵۱۲ - با سنگ بت سنگدلم گفت ز مائی
با سنگ بت سنگدلم گفت ز مائی سید حسن غزنوی : رباعیات
شماره ۱۷۴ - خواهم که همه کار برایت کنمی
خواهم که همه کار برایت کنمی بلند اقبال : بخش دوم - داستان گل و بلبل
بخش ۱۳ - غیبت کردن فاخته از گل پیش بلبل
به بلبل چنین گفت پس فاخته ملا احمد نراقی : باب چهارم
فصل - صفت انصاف
ضد عصبیت و کتمان حق، انصاف و ایستادن بر حق است و این دو، از صفات کمالیه اند و صاحب آنها در دنیا و آخرت عزیز و محترم، و در نزد خالق و خلق، مقبول و مکرم است. فصیحی هروی : ابیات پراکنده
شماره ۵۳ - نخستم بند بردارید از پا چون بسوزیدم
نخستم بند بردارید از پا چون بسوزیدم صغیر اصفهانی : غزلیات
شماره ۴۷ - جمله خوبی های عالم در محبت مضمر است
جمله خوبی های عالم در محبت مضمر است صائب تبریزی : متفرقات
شماره ۹۵ - هر کجا قامت دلدار به دعوی برخاست
هر کجا قامت دلدار به دعوی برخاست صغیر اصفهانی : غزلیات
شماره ۳۴۶ - افسوس که از حالت خود بیخبرانیم
افسوس که از حالت خود بیخبرانیم انوری : غزلیات
غزل ۱۰۹ - جانا دلم از غمت به جان آمد
جانا دلم از غمت به جان آمد جویای تبریزی : غزلیات
شماره ۷۸ - تا زنده ام بود غم عشقش هوس مرا
تا زنده ام بود غم عشقش هوس مرا بلند اقبال : غزلیات
شماره ۲۴۶ - خواه اندر کعبه باش وخواه در بتخانه باش
خواه اندر کعبه باش وخواه در بتخانه باش
فصل - چیزهایی که دنیا را به آنها تشبیه کرده اند
بدان که از برای دنیا صفات و حالاتی چند است که در هر صفتی آن را تشبیه به چیزی نموده اند و به این جهت، مثالهای بسیاری از برای دنیای غدار حاصل شده: عطار نیشابوری : باب نوزدهم: در ترك تفرقه گفتن و جمعیت جستن
شماره ۶ - شد از تو جهان بیرخ آن ماه سیاه
شد از تو جهان بیرخ آن ماه سیاه ملا مسیح پانی پتی : رام و سیتا
بخش ۱۶ - اندر احوال طفولیت رام
چو ماه رام را پرتو عیان شد عطار نیشابوری : باب چهل و چهارم: در قلندریات و خمریات
شماره ۶۵ - این نوحه که از چنگ کنون میآید
این نوحه که از چنگ کنون میآید صغیر اصفهانی : غزلیات
شماره ۱۰۰ - جانا نظیر روی تو ماه منیر نیست
جانا نظیر روی تو ماه منیر نیست سیدای نسفی : مثنویات
شمارهٔ ۲۲ - متوجه شدن خان جنت آشیان از ولایت فاطر بخارا به طوف مزار فیض آثار حضرت شاه نقشبند و عنان عزیمت به جانب آقتاچ کشیدن از آنجا به دارالسلطنه سمرقند خرامیدن
رقم سنج این دفتر پر نهیب فرخی یزدی : رباعیات
شماره ۲۱ - نادانی و جهل تا که ما را کیش است
نادانی و جهل تا که ما را کیش است ملا احمد نراقی : باب چهارم
تکلم به سخنان بیهوده
صفت نهم: تکلم به «مالا یعنی» و فضول یعنی سخنان بی فایده گفتن، و تکلم کردن به چیزی که نه در کار دنیا آید و نه در کار آخرت و اگر چه این حرام نباشد ولی بسیار مذمو است، زیرا که باعث تضییع اوقات می شود و آدمی را از ذکر خدا و فکر در صنایع او باز می دارد و بسا باشد که از یک «لا اله الا الله» یا «سبحان الله» گفتن قصری از برای آدمی بنا می کنند یا از فکری، دری از درهای الهیه بر خانه دل گشوده می شود پس چه زیانکاری از این بالاتر که آدمی تواند گنجی را تحصیل کند، آن را گذاشته و عوض آن کلوخی بردارد، که از آن هیچ منتفع نتوان شد. ملا هادی سبزواری : غزلیات
غزل ۲۲ - صبا از ما بگو آن بیوفا را
صبا از ما بگو آن بیوفا را بلند اقبال : غزلیات
شماره ۵۱۲ - با سنگ بت سنگدلم گفت ز مائی
با سنگ بت سنگدلم گفت ز مائی سید حسن غزنوی : رباعیات
شماره ۱۷۴ - خواهم که همه کار برایت کنمی
خواهم که همه کار برایت کنمی بلند اقبال : بخش دوم - داستان گل و بلبل
بخش ۱۳ - غیبت کردن فاخته از گل پیش بلبل
به بلبل چنین گفت پس فاخته ملا احمد نراقی : باب چهارم
فصل - صفت انصاف
ضد عصبیت و کتمان حق، انصاف و ایستادن بر حق است و این دو، از صفات کمالیه اند و صاحب آنها در دنیا و آخرت عزیز و محترم، و در نزد خالق و خلق، مقبول و مکرم است. فصیحی هروی : ابیات پراکنده
شماره ۵۳ - نخستم بند بردارید از پا چون بسوزیدم
نخستم بند بردارید از پا چون بسوزیدم صغیر اصفهانی : غزلیات
شماره ۴۷ - جمله خوبی های عالم در محبت مضمر است
جمله خوبی های عالم در محبت مضمر است صائب تبریزی : متفرقات
شماره ۹۵ - هر کجا قامت دلدار به دعوی برخاست
هر کجا قامت دلدار به دعوی برخاست صغیر اصفهانی : غزلیات
شماره ۳۴۶ - افسوس که از حالت خود بیخبرانیم
افسوس که از حالت خود بیخبرانیم انوری : غزلیات
غزل ۱۰۹ - جانا دلم از غمت به جان آمد
جانا دلم از غمت به جان آمد جویای تبریزی : غزلیات
شماره ۷۸ - تا زنده ام بود غم عشقش هوس مرا
تا زنده ام بود غم عشقش هوس مرا بلند اقبال : غزلیات
شماره ۲۴۶ - خواه اندر کعبه باش وخواه در بتخانه باش
خواه اندر کعبه باش وخواه در بتخانه باش
