درباره کمال خجندی

کمال‌الدین مسعود خُجندی معروف به شیخ کمال و کمال خجندی از عارفان و شاعران پارسی‌گوی سده ۸ (قمری) بود. تولدش در خجند فرارود بود؛ اما پس از سفر حج در تبریز ساکن شد. امام کمال خجندی چنان شیفته اقطاب عرفان آذربایگان بود تو گویی از خورکند(به عربی:خجند) بر فراز ماوراءالنهر، از تبریز می‌شنید بوی جوی مولیان را، که در وصف سه جوی پر آب اش ؛ سُرخاب، چَرَنداب، و گجَل (گَجیل) سروده است: (این سه جز محلات معروف و قدیمی تبریز است)
با اینکه شاعری پیشهٔ اصلی او نبود، دیوانش مشتمل بر نزدیک به هشت‌هزار بیت است که بخش اصلی‌اش غزل‌های او هستند.
شیخ کمال در خدمت سلطان حسین جلایر درآمد و در خانقاهی که پادشاه برای او ساخته بود به سر می‌برد. وی از شاعران بزرگ اواخر سده هشتم است که مخصوصاً در غزل‌سرایی مهارت داشت. دیوان او شامل غزل‌های مطبوع زیاد وغالبا مقرون به ذوق عرفانی است.
کمال‌الدین خجندی در سال ۷۹۲ (قمری) یا ۸۰۸ (قمری) درگذشت. آرمگاه او در تبریز است.

در ویکی پدیا بیشتر بخوانید

آثار ویدئویی و صوتی مرتبط با این منبع
شماره ۱ - الا ای صوفی مکشوف باطن شماره ۲ - ای آنکه دفتر ما دیدی پر از حواشی شماره ۳ - چو آید بر دلم اندوه بی وقت شماره ۴ - ز بنده خسرو فخار اجازتی می خواست شماره ۵ - چو بیتی به بیت خود نمدی شماره ۶ - حافظ بربط نواز چنگ ساز شماره ۷ - حمیدک همی گفت با دوستان شماره ۸ - خادمی نااهل خوارزمی که باد شماره ۹ - دی بمن شیرین لبی گفت این لغت شماره ۱۰ - دهقان فضل عالم بردان هلال دین شماره ۱۱ - ذاکر حق که دل روشنت از بیداریست شماره ۱۲ - زر طلبان همچو در حلقه بگوش آمدند شماره ۱۳ - ز ما ای صبا با محمد رسان شماره ۱۴ - سوال کرد یکی از علای دین گلکار شماره ۱۵ - سلیهائی کز سهند آمد من و یاران ز کوشک شماره ۱۶ - صاحبا شوکت دی ماه بان پایه رسید شماره ۱۷ - گفت صاحبدلی به من که چراست شماره ۱۸ - مکن خواجه اصلاح شعر کمال شماره ۱۹ - معایبی که در اشعار خواجه عصار است شماره ۲۰ - میزند بنگ صاف مرشد خاف شماره ۲۱ - یکی شعر سلمان زمن بنده خواست شماره ۲۲ - آن میرکه در سماع سوزی دارد شماره ۲۳ - اگر زهره شنیدی بانگ چنگت شماره ۲۴ - از جناب رفیع داودی شماره ۲۵ - ای بلبل خوش نغمه ز ما باد سلامت شماره ۲۶ - بر سر بی مو حسام خلوتی را هر که زد شماره ۲۷ - بما آن صوفی ببریده بینی شماره ۲۸ - به مجمعی که دف از قول خویش میزند لاف شماره ۲۹ - پنج بیت قطعه ات کز گنج آمد فزون شماره ۳۰ - ترک دنیای دون بگیر کمال شماره ۳۱ - جز آه و ناله ندارم به عاشقی هنری شماره ۳۲ - چون علاالدین ما بوقوت سماع شماره ۳۳ - چوحاجی احمد کل از در شیخ شماره ۳۴ - چو همدمی و مصاحب بجای چنگ ای نی شماره ۳۵ - خواستم از صاحب مطبخ حساب شماره ۳۶ - درسخنم کزو زنم لاف شماره ۳۷ - گفت فرهاد آقا به میر ولی شماره ۳۸ - مرا هست اکثر غزل هفت بیت شماره ۳۹ - مرا یار از شکارستان مشگین شماره ۴۰ - وقت است که استان زمان زرگر منی شماره ۴۱ - آواز حزین سوزنی را شماره ۴۲ - دو کمالند در جهان مشهور شماره ۴۳ - دوش مهمان لب جانان شدم شماره ۴۴ - ز شعر خویش جز وی و کلاهی شماره ۴۵ - ز ضعف و صحت تن یار صرف خواندن از من شماره ۴۶ - قطعه مدح تو گردید ترک شد مکتوب شماره ۴۷ - طبع من هر چه بسازد بسر خوان سخن شماره ۴۸ - طبع تو کمال کیمیایی است شماره ۴۹ - باغی است پر از گل معانی شماره ۵۰ - صوفیی علم لغت میکرد بحث شماره ۵۱ - کردم از سید راگوی سوالی که ترا شماره ۵۲ - کیسه مکن پر زر و سیم ای پسر شماره ۵۳ - گفتم از مصر معانی بفرستم بتو باز شماره ۵۴ - هفت بیت آمد غزلهای کمال شماره ۵۵ - با فقاعی گفتم از روی مزاح شماره ۵۶ - به نی گفت در خانقه صوفیی شماره ۵۷ - پهلوان فقاعی ار ناگاه شماره ۵۸ - از کتابت مشو جلال ملول شماره ۵۹ - بهر بریان امیر زاده ما شماره ۶۰ - جستم از یاری نشان آن پسر شماره ۶۱ - حافظ نیکخوان نیک نویس شماره ۶۲ - کسی کز عشق دولتمند گردد شماره ۶۳ - دوش گفتم خلیل اچکو را شماره ۶۴ - ای پاره ز چنگت به تن صوفی دلق شماره ۶۵ - بسمع شیخ محمد ایا صبا برسان شماره ۶۶ - دی عزیزی بعلاالدین گفت شماره ۶۷ - مطبخ بی برگ مرا در سفر شماره ۶۸ - ای حافظ عندلیب آهنگ شماره ۶۹ - حاجی احمد گله میکرد که در خانه مرا شماره ۷۰ - ای زه نم کلک شکر بار تو شماره ۷۱ - بجز معنی حسام ملت و دین شماره ۷۲ - زفاقه ره پر محنت و عذاب سفر شماره ۷۳ - شاه را از فضل و رحمت پادشاه ذوالجلال شماره ۷۴ - موریئی کان علا دین سازد شماره ۷۵ - جوانی گفت با محبوب خوشگوی شماره ۷۶ - جیم آقا گفت بهر قبر میر شماره ۷۷ - حاجی کل از بر ما گر چه سوی قبله رفت شماره ۷۸ - کرد حکیمی ز نظامی سوال شماره ۷۹ - کمال اشعار اقرانت ز اعجاز شماره ۸۰ - ما بتدریج در مقام سلوک شماره ۸۱ - ما ز تشریف میر عبدالله شماره ۸۲ - نشسته بر دم حمام دیدم آن مه را شماره ۸۳ - با اکبر مسگر به دکان گفتم من شماره ۸۴ - بود وقتی کمال اسماعیل شماره ۸۵ - پیش چنگ دلخراشت صوفیانرا حافظا شماره ۸۶ - گله کردی که زرنجور نکردی پرسش شماره ۸۷ - این خیمه سرداق کمال است شماره ۸۸ - جواب گفته های ما به تبریز شماره ۸۹ - حسام کچل را یکی پیر راه شماره ۹۰ - نکهت پیراهنت آمد بمن شماره ۹۱ - آن خوش پسر که بردند در مکتب نظامش شماره ۹۲ - ای طالب معانی در شاعری ز هر در شماره ۹۳ - براه گرم بغداد این سلمان شماره ۹۴ - دعای من این است در هر نمازی شماره ۹۵ - بسمع معجری ای پیک عاشقان برسان شماره ۹۶ - چو دیوان کمال افتد بدستت شماره ۹۷ - دریاب کمال این سخن نازک و باریک شماره ۹۸ - شیر مردانه بگفتم پندیت شماره ۹۹ - طاس بازی بدیدم از بغداد شماره ۱۰۰ - عمارت چرا میکند چیم آقا شماره ۱۰۱ - گر گوشه بسازد سلطان حسین ما را شماره ۱۰۲ - گفته های لطیف بنده خویش شماره ۱۰۳ - محبت تو اماما فریضه چون روزه است شماره ۱۰۴ - منشی چرخ را وترا ای فرید عصر شماره ۱۰۵ - نی بآواز عود گفت نهفت