اوحدالدین کرمانی : الباب الاول: فی التوحید و التقدیس و الذکر و نعت النبوة
شمارهٔ ۱۵۹ - الرّضا و التّسلیم
تا من باشم زپیش رویت نشوم صغیر اصفهانی : غزلیات
شماره ۱۲۸ - خدای آنچه بزلف نگار چین انداخت
خدای آنچه بزلف نگار چین انداخت شاه نعمتالله ولی : غزلیات
غزل ۱۱۱ - این طرفه بین که حضرت او با همه حجاب
این طرفه بین که حضرت او با همه حجاب ساختار و قالبهای شعری : قالب های شعر کهن فارسی
ترجیع بند
غزل هایی است هم وزن با قافیه های متفاوت که بیت یکسان مُصرَّعی آن ها را به هم می پیوندد. به هر غزل یک «خانه» یا «رشته» و به بیت تکراری میان آنها «ترجیع» یا «برگردان» می گویند. قالب ترجیع بند ویژه ی شعر فارسی است. درون مایه های ترجیع بند عشق، مدح و عرفان است. شکل ترجیع بند ------------× ------------× ------------ ------------× ------------ ------------× ------------# ------------# ------------+ ------------+ ------------ ------------+ ------------ ------------+ ------------# ------------# نمونهای از ترجیع بند از دیوان سعدی دردا که به لب رسید جانم آوخ که ز دست شد عنانم کس دید چو من ضعیف هرگز کز هستی خویش در گمانم پروانه ام اوفتان و خیزان یکبار بسوز و وارهانم گر لطف کنی به جای اینم ورجور کنی سرای آنم بنشینم و صبر پیش گیرم دنباله کار خویش گیرم زان رفتن و آمدن چگویم می آیی و می روم من از هوش یاران به نصیحتم چه گویند بنشین و صبور باش و مخروش ای خام، من این چنین در آتش عیبم مکن ار برآورم جوش تا جهد بود به جان بکوشم و آنگه به ضرورت از بن گوش بنشینم و صبر پیش گیرم دنباله ی کار خویش گیرم ای بر تو قبای حسن چالاک صد پیرهن از جدائیت چاک پیشت به تواضع است گویی افتادن آفتاب بر خاک ما خاک شویم و هم نگردد خاک درت از جبین ما پاک مهر از تو توان برید هیهات کس بر تو توان گزید حاشاک بنشینم و صبر پیش گیرم دنباله ی کار خویش گیرم خواجه عبدالله انصاری : مناجات نامه
مناجات ۲۰۵ - الهی به عنایت هدایت دادی و به معونت ها بذر خدمت رویانیدی و به پیغام آب پذیرش داد
الهی به عنایت هدایت دادی و به معونت ها بذر خدمت رویانیدی و به پیغام آب پذیرش دادی، بنظر خویش میوهٔ محبت وارسانیدی اکنون سزد که سموم مکر از آن باز داری و بنایی که خود ساختهٔ بگناه ما خراب نکنی. خداوندا تو ضعیفان را پناهی، قاصدان را بر سر راهی و وجدان را گواهی چه باشد فزایی و نکاهی. ادیب الممالک : رباعیات طنز
شمارهٔ ۲۵ - چادر
در خدمت دوست چادری آوردم حکیم نزاری : غزلیات
شماره ۷۸۱ - اگر دورم از تو به آب و به گِل
اگر دورم از تو به آب و به گِل طبیب اصفهانی : غزلیات
شماره ۱۴۸ - از باده عشرت تو و رخسار چو ماهی
از باده عشرت تو و رخسار چو ماهی فروغی بسطامی : غزلیات
غزل ۲۱۷ - ای بندهٔ بالای تو زرین کمری چند
ای بندهٔ بالای تو زرین کمری چند افسر کرمانی : غزلیات
شماره ۶۱ - هیچ میدانی مرا در بوته دل تاب نیست؟
هیچ میدانی مرا در بوته دل تاب نیست؟ مولوی : غزلیات
غزل ۲۵۹۵ - امشب پریان را من، تا روز به دلداری
امشب پریان را من، تا روز به دلداری کمال خجندی : غزلیات
شماره ۳۴ - دوش از در میخانه بدیدیم حرم را
دوش از در میخانه بدیدیم حرم را اسیری لاهیجی : اسرار الشهود
بخش ۳۵ - در بیان آنکه شرط را ه سالک صدق و اخلاص است و امتحان اهل کلام موجب خذلان دین و دنیا میگردد و ممتحن ملعون است.
صدق و اخلاص است زاد رهروان اثیر اخسیکتی : قصاید
شمارهٔ ۳ - مدح
ای داده ز آفتاب گداره کلاه را ابن یمین فَرومَدی : رباعیات
شماره ۲۳۵ - ایخواجه علی توئی جهان همه جود
ایخواجه علی توئی جهان همه جود ملکالشعرای بهار : ارمغان بهار
فقرۀ ۴۷
بر هیچ کس فریفتاری (فریبندگی) مکن، که تو نیز بسیار دردمند نشوی. ابن یمین فَرومَدی : غزلیات
شماره ۸۵ - هر سحر بی شام زلفین تو ای حورا صفت
هر سحر بی شام زلفین تو ای حورا صفت اهلی شیرازی : غزلیات
شماره ۷۳۴ - صید یوسف صورتان دل از ره معنی کند
صید یوسف صورتان دل از ره معنی کند فریدون مشیری : لحظه ها و احساس
ذرّه ای در نور
گلِ نگاه تو، در کار دلربایی بود. امیرخسرو دهلوی : غزلیات
شماره ۵۹۶ - گر دلبر من بر من آید
گر دلبر من بر من آید
شمارهٔ ۱۵۹ - الرّضا و التّسلیم
تا من باشم زپیش رویت نشوم صغیر اصفهانی : غزلیات
شماره ۱۲۸ - خدای آنچه بزلف نگار چین انداخت
خدای آنچه بزلف نگار چین انداخت شاه نعمتالله ولی : غزلیات
غزل ۱۱۱ - این طرفه بین که حضرت او با همه حجاب
این طرفه بین که حضرت او با همه حجاب ساختار و قالبهای شعری : قالب های شعر کهن فارسی
ترجیع بند
غزل هایی است هم وزن با قافیه های متفاوت که بیت یکسان مُصرَّعی آن ها را به هم می پیوندد. به هر غزل یک «خانه» یا «رشته» و به بیت تکراری میان آنها «ترجیع» یا «برگردان» می گویند. قالب ترجیع بند ویژه ی شعر فارسی است. درون مایه های ترجیع بند عشق، مدح و عرفان است. شکل ترجیع بند ------------× ------------× ------------ ------------× ------------ ------------× ------------# ------------# ------------+ ------------+ ------------ ------------+ ------------ ------------+ ------------# ------------# نمونهای از ترجیع بند از دیوان سعدی دردا که به لب رسید جانم آوخ که ز دست شد عنانم کس دید چو من ضعیف هرگز کز هستی خویش در گمانم پروانه ام اوفتان و خیزان یکبار بسوز و وارهانم گر لطف کنی به جای اینم ورجور کنی سرای آنم بنشینم و صبر پیش گیرم دنباله کار خویش گیرم زان رفتن و آمدن چگویم می آیی و می روم من از هوش یاران به نصیحتم چه گویند بنشین و صبور باش و مخروش ای خام، من این چنین در آتش عیبم مکن ار برآورم جوش تا جهد بود به جان بکوشم و آنگه به ضرورت از بن گوش بنشینم و صبر پیش گیرم دنباله ی کار خویش گیرم ای بر تو قبای حسن چالاک صد پیرهن از جدائیت چاک پیشت به تواضع است گویی افتادن آفتاب بر خاک ما خاک شویم و هم نگردد خاک درت از جبین ما پاک مهر از تو توان برید هیهات کس بر تو توان گزید حاشاک بنشینم و صبر پیش گیرم دنباله ی کار خویش گیرم خواجه عبدالله انصاری : مناجات نامه
مناجات ۲۰۵ - الهی به عنایت هدایت دادی و به معونت ها بذر خدمت رویانیدی و به پیغام آب پذیرش داد
الهی به عنایت هدایت دادی و به معونت ها بذر خدمت رویانیدی و به پیغام آب پذیرش دادی، بنظر خویش میوهٔ محبت وارسانیدی اکنون سزد که سموم مکر از آن باز داری و بنایی که خود ساختهٔ بگناه ما خراب نکنی. خداوندا تو ضعیفان را پناهی، قاصدان را بر سر راهی و وجدان را گواهی چه باشد فزایی و نکاهی. ادیب الممالک : رباعیات طنز
شمارهٔ ۲۵ - چادر
در خدمت دوست چادری آوردم حکیم نزاری : غزلیات
شماره ۷۸۱ - اگر دورم از تو به آب و به گِل
اگر دورم از تو به آب و به گِل طبیب اصفهانی : غزلیات
شماره ۱۴۸ - از باده عشرت تو و رخسار چو ماهی
از باده عشرت تو و رخسار چو ماهی فروغی بسطامی : غزلیات
غزل ۲۱۷ - ای بندهٔ بالای تو زرین کمری چند
ای بندهٔ بالای تو زرین کمری چند افسر کرمانی : غزلیات
شماره ۶۱ - هیچ میدانی مرا در بوته دل تاب نیست؟
هیچ میدانی مرا در بوته دل تاب نیست؟ مولوی : غزلیات
غزل ۲۵۹۵ - امشب پریان را من، تا روز به دلداری
امشب پریان را من، تا روز به دلداری کمال خجندی : غزلیات
شماره ۳۴ - دوش از در میخانه بدیدیم حرم را
دوش از در میخانه بدیدیم حرم را اسیری لاهیجی : اسرار الشهود
بخش ۳۵ - در بیان آنکه شرط را ه سالک صدق و اخلاص است و امتحان اهل کلام موجب خذلان دین و دنیا میگردد و ممتحن ملعون است.
صدق و اخلاص است زاد رهروان اثیر اخسیکتی : قصاید
شمارهٔ ۳ - مدح
ای داده ز آفتاب گداره کلاه را ابن یمین فَرومَدی : رباعیات
شماره ۲۳۵ - ایخواجه علی توئی جهان همه جود
ایخواجه علی توئی جهان همه جود ملکالشعرای بهار : ارمغان بهار
فقرۀ ۴۷
بر هیچ کس فریفتاری (فریبندگی) مکن، که تو نیز بسیار دردمند نشوی. ابن یمین فَرومَدی : غزلیات
شماره ۸۵ - هر سحر بی شام زلفین تو ای حورا صفت
هر سحر بی شام زلفین تو ای حورا صفت اهلی شیرازی : غزلیات
شماره ۷۳۴ - صید یوسف صورتان دل از ره معنی کند
صید یوسف صورتان دل از ره معنی کند فریدون مشیری : لحظه ها و احساس
ذرّه ای در نور
گلِ نگاه تو، در کار دلربایی بود. امیرخسرو دهلوی : غزلیات
شماره ۵۹۶ - گر دلبر من بر من آید
گر دلبر من بر من آید
