اهلی شیرازی : رباعیات
شماره ۲۳۰ - چشم بد کس بچشم مستت نرسد
چشم بد کس بچشم مستت نرسد خاقانی : غزلیات
غزل ۲۲۶ - منم آن کز طرب غمین باشم
منم آن کز طرب غمین باشم محتشم کاشانی : غزلیات
غزل ۴۷۹ - ای پارسای کعبه رو عزم سر آن کو مکن
ای پارسای کعبه رو عزم سر آن کو مکن کمالالدین اسماعیل : قصاید
شمارهٔ ۱۷۴ - و قال ایضا یمدحه
ای که در شیوۀ گوهر باری نصرالله منشی : ابتدای کلیله و دمنه، و هو من کلام بزرجمهر البختکان
بخش ۶ - و عاقل باید که در فاتحت کارها نهایت اغراض خویش پیش چشم دارد و پیش ازانکه قدم در راه نهد مقصد معین گرداند، و الا واسطه بحیرت کشد و خاتمت بهلاک و ندامت.
و عاقل باید که در فاتحت کارها نهایت اغراض خویش پیش چشم دارد و پیش ازانکه قدم در راه نهد مقصد معین گرداند، و الا واسطه بحیرت کشد و خاتمت بهلاک و ندامت. و بحال خردمند آن لایق تر که همیشه طلب آخرت را بر دنیا مقدم شمرد، چه هرکه همت او از طلب دنیا قاصرتر حسرات او بوقت مفارقت آن اندک تر، و نیز آنکه سعی برای آخرت کند مرادهای دنیا بیابد و حیات ابد اورا بدست آید، و آنکه سعی او بمصالح دنیا مصروف باشد زندگانی برو وبال گردد، و از ثواب آخرت بماند. و کوشش اهل عالم در ادراک سه مراد ستوده ست: ساختن توشه آخرت، تمهید اسباب معیشت، و راست داشتن میان خود و مردمان بکم آزاری و ترک اذیت. مشتاق اصفهانی : غزلیات
شماره ۸۸ - کجا ز قهر تو غیر از توام پناهی هست
کجا ز قهر تو غیر از توام پناهی هست شاه نعمتالله ولی : دوبیتیها
دوبیتی ۸۶ - رمضان آمد و روان بگذشت
رمضان آمد و روان بگذشت وحشی بافقی : غزلیات
غزل ۳۴۴ - مییابم از خود حسرتی باز از فراق کیست این
مییابم از خود حسرتی باز از فراق کیست این عطار نیشابوری : بخش بیستم
(۱۰) حکایت در اهل دوزخ
چنین نقلست کز آحادِ امّت مولوی : غزلیات
غزل ۶۲۳ - عاشق شدهیی ای دل سودات مبارک باد
عاشق شُدهیی ای دل سودات مُبارک باد محتشم کاشانی : غزلیات
غزل ۴۷۸ - گفتمش دم به دم آزار دل زار مکن
گفتمش دم به دم آزار دل زار مکن فرخی سیستانی : قصاید (گزیدهٔ ناقص)
قصیدهٔ شمارهٔ ۵۹ - در مدح فخر الدوله ابو المظفر احمد بن محمد والی چغانیان و توصیف شعر
با کاروان حله برفتم ز سیستان صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۶۵۵۳ - ای دل ز اوضاع جهان بیگانه شو بیگانه شو
ای دل ز اوضاع جهان بیگانه شو بیگانه شو فرخی یزدی : غزلیات
شماره ۱۶۶ - ز خود آرائی تن جامه جان چاک می خواهم
ز خود آرائی تن جامه جان چاک می خواهم اوحدالدین کرمانی : الباب العاشر: البهاریات
شماره ۶۰ - ای شمع هوای دلفروزی داری
ای شمع هوای دلفروزی داری غزالی : عنوان سوم - در معرفت دنیا
فصل چهارم
مثال اول: بدان که اول جادوی دنیا آن است که خویشتن را به تو نماید چنان که تو پنداری که وی ساکن است و با تو قرار گرفته و وی جنبان است و بر دوام از تو گریزان است ولکن بتدریج و ذره ذره حرکت می کند و مثل وی چون سایه است که در وی نگری ساکن نماید و وی بر دوام همی رود و معلوم است که عمر تو همچنین بر دوام می رود و بتدریج هر لحظتی کمتر می شود و آن دنیاست که از تو می گریزند و تو را وداع می کند و تو از آن بی خبر. مولوی : غزلیات
غزل ۲۶۸۲ - به بخت و طالع ما ای افندی
به بَخت و طالِعِ ما ای اَفَندی رهی معیری : غزلها - جلد چهارم
گلبانگ رود
نوای آسمانی آید از گلبانگ رود امشب عطار نیشابوری : خسرونامه
زاری هرمز در عشق گل پیش دایه
چنین گفت آنکه بحری بود در گفت صائب تبریزی : تکبیتهای برگزیده
تکبیت ۱۲۴۳ - نفسی چند که در غم گذراندن ستم است
نفسی چند که در غم گذراندن ستم است
شماره ۲۳۰ - چشم بد کس بچشم مستت نرسد
چشم بد کس بچشم مستت نرسد خاقانی : غزلیات
غزل ۲۲۶ - منم آن کز طرب غمین باشم
منم آن کز طرب غمین باشم محتشم کاشانی : غزلیات
غزل ۴۷۹ - ای پارسای کعبه رو عزم سر آن کو مکن
ای پارسای کعبه رو عزم سر آن کو مکن کمالالدین اسماعیل : قصاید
شمارهٔ ۱۷۴ - و قال ایضا یمدحه
ای که در شیوۀ گوهر باری نصرالله منشی : ابتدای کلیله و دمنه، و هو من کلام بزرجمهر البختکان
بخش ۶ - و عاقل باید که در فاتحت کارها نهایت اغراض خویش پیش چشم دارد و پیش ازانکه قدم در راه نهد مقصد معین گرداند، و الا واسطه بحیرت کشد و خاتمت بهلاک و ندامت.
و عاقل باید که در فاتحت کارها نهایت اغراض خویش پیش چشم دارد و پیش ازانکه قدم در راه نهد مقصد معین گرداند، و الا واسطه بحیرت کشد و خاتمت بهلاک و ندامت. و بحال خردمند آن لایق تر که همیشه طلب آخرت را بر دنیا مقدم شمرد، چه هرکه همت او از طلب دنیا قاصرتر حسرات او بوقت مفارقت آن اندک تر، و نیز آنکه سعی برای آخرت کند مرادهای دنیا بیابد و حیات ابد اورا بدست آید، و آنکه سعی او بمصالح دنیا مصروف باشد زندگانی برو وبال گردد، و از ثواب آخرت بماند. و کوشش اهل عالم در ادراک سه مراد ستوده ست: ساختن توشه آخرت، تمهید اسباب معیشت، و راست داشتن میان خود و مردمان بکم آزاری و ترک اذیت. مشتاق اصفهانی : غزلیات
شماره ۸۸ - کجا ز قهر تو غیر از توام پناهی هست
کجا ز قهر تو غیر از توام پناهی هست شاه نعمتالله ولی : دوبیتیها
دوبیتی ۸۶ - رمضان آمد و روان بگذشت
رمضان آمد و روان بگذشت وحشی بافقی : غزلیات
غزل ۳۴۴ - مییابم از خود حسرتی باز از فراق کیست این
مییابم از خود حسرتی باز از فراق کیست این عطار نیشابوری : بخش بیستم
(۱۰) حکایت در اهل دوزخ
چنین نقلست کز آحادِ امّت مولوی : غزلیات
غزل ۶۲۳ - عاشق شدهیی ای دل سودات مبارک باد
عاشق شُدهیی ای دل سودات مُبارک باد محتشم کاشانی : غزلیات
غزل ۴۷۸ - گفتمش دم به دم آزار دل زار مکن
گفتمش دم به دم آزار دل زار مکن فرخی سیستانی : قصاید (گزیدهٔ ناقص)
قصیدهٔ شمارهٔ ۵۹ - در مدح فخر الدوله ابو المظفر احمد بن محمد والی چغانیان و توصیف شعر
با کاروان حله برفتم ز سیستان صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۶۵۵۳ - ای دل ز اوضاع جهان بیگانه شو بیگانه شو
ای دل ز اوضاع جهان بیگانه شو بیگانه شو فرخی یزدی : غزلیات
شماره ۱۶۶ - ز خود آرائی تن جامه جان چاک می خواهم
ز خود آرائی تن جامه جان چاک می خواهم اوحدالدین کرمانی : الباب العاشر: البهاریات
شماره ۶۰ - ای شمع هوای دلفروزی داری
ای شمع هوای دلفروزی داری غزالی : عنوان سوم - در معرفت دنیا
فصل چهارم
مثال اول: بدان که اول جادوی دنیا آن است که خویشتن را به تو نماید چنان که تو پنداری که وی ساکن است و با تو قرار گرفته و وی جنبان است و بر دوام از تو گریزان است ولکن بتدریج و ذره ذره حرکت می کند و مثل وی چون سایه است که در وی نگری ساکن نماید و وی بر دوام همی رود و معلوم است که عمر تو همچنین بر دوام می رود و بتدریج هر لحظتی کمتر می شود و آن دنیاست که از تو می گریزند و تو را وداع می کند و تو از آن بی خبر. مولوی : غزلیات
غزل ۲۶۸۲ - به بخت و طالع ما ای افندی
به بَخت و طالِعِ ما ای اَفَندی رهی معیری : غزلها - جلد چهارم
گلبانگ رود
نوای آسمانی آید از گلبانگ رود امشب عطار نیشابوری : خسرونامه
زاری هرمز در عشق گل پیش دایه
چنین گفت آنکه بحری بود در گفت صائب تبریزی : تکبیتهای برگزیده
تکبیت ۱۲۴۳ - نفسی چند که در غم گذراندن ستم است
نفسی چند که در غم گذراندن ستم است
