حزین لاهیجی : رباعیات
شماره ۹۸ - ای آنکه غم تو عیش جاوید بود
ای آنکه غم تو عیش جاوید بود نهج البلاغه : حکمت ها
راه به دست آوردن روزى
وَ قَالَ عليهالسلام شَارِكُوا اَلَّذِي قَدْ أَقْبَلَ عَلَيْهِ اَلرِّزْقُ فَإِنَّهُ أَخْلَقُ لِلْغِنَى وَ أَجْدَرُ بِإِقْبَالِ اَلْحَظِّ عَلَيْهِ صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۵۲۵۵ - ازان زمان که ترا دیده در گلستان گل
ازان زمان که ترا دیده در گلستان گل صغیر اصفهانی : مثنویات
شمارهٔ ۱۳ - کار و کارگر در سال ۱۳۰۷ شمسی سروده شد
کار کن و کار کن و کار کن سعدالدین وراوینی : باب نهم
وصیّتِ آزادچهره و ختم کتاب
آزادچهره گفت : حقّ را، عَزَّ اسمُهُ وَ تَعَلَی ، دو کار فرمایست بر عمارتِ دو سرای گماشته یکی عقل و دیگر شرع؛ اگر خواهی که هر دو سرای معمور باشد، زیردست و مطواعِ ایشان باید بودن. عقل که این کارگاه بحکمِ اوست ، همه در ترتیبِ معاش این جهانی کوشد و رنج بردن در کارِ اسباب فرماید ، چنانک آن مردِ باغبان گفت با خسرو. شاه گفت : چون بود آن داستان ؟ صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۴۳۱ - به هر تردامنی منمای آن آیینه رو را
به هر تردامنی منمای آن آیینه رو را حکیم نزاری : غزلیات
شماره ۸۰۶ - بیار باده به من ده که توبه بشکستم
بیار باده به من ده که توبه بشکستم جامی : سبحةالابرار
بخش ۱۲۳ - مناجات در انتقال از وصیت فرزند به نصیحت نفس خود
ای مراد دل تنها شدگان حزین لاهیجی : غزلیات ناتمام
شماره ۱۷۵ - چهره نما که در چمن، شور هزار گل کند
چهره نما که در چمن، شور هزار گل کند صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۶۸۴۷ - تو تا ز هستی خود بی خبر نمی افتی
تو تا ز هستی خود بی خبر نمی افتی آرایه های ادبی : آرایه های لفظی
جناس
آوردن کلماتی است در شعر و نثر که از نظر معنی کاملاً متفاوت اند اما از نظر شکل ظاهری و تلفظ، گاهی اختلافشان فقط در یک واج است. انواع جناس الف) جناس تام: آن است که دو کلمه جناس از نظر شکل ظاهری و تلفظ کاملاً یکسان، اما از جهت معنی با هم فرق دارند. مثال: عشـق شـوری در نهـاد ما نهـاد جـان مـا در بوتــه ی سـودا نهــاد اولی به معنای ""وجود و سرشت"" و دومی به معنای ""قرار داد"" است. مثال: بهـرام که گور می گرفتی همه عمر دیدی که چگونه گور بهـرام گرفت اولی به معنای ""گور خر"" و دومی به معنای ""قبر"" است. مثال: کار پاکان را غیاس از خـود مگیر گر چه باشد در نوشتن شیر، شیر اولی به معنای ""شیر خوردنی"" و دومی به معنای ""نام حیوان"" است. نکته: جناس هم در شعر و هم در نثر به کار می رود. ب) جناس ناقص: 1- جناس ناقص اختلافی: آن است که دو کلمه جناس در حرف اول، وسط یا آخر با هم اختلاف داشته باشند. مثال: تنگ است خانه ما را تنگ است ای برادر بر جای ما بیگانه ننگ است ای برادر (برای حرف اول) مثال: چوک زشاخ درخت خـویشتن آویختـه زاغ سیه بـر دو بـال غالیه آمیخته (برای حرف وسط) 2- جناس ناقص حرکتی: آن است که دو کلمه جناس علاوه بر معنی در حرکت (مصوت کوتاه) نیز با هم اختلاف دارند. مثال: این چـه ژاژ است چه کفر است و فشار پنبـــه ای در دهـــان خـــود فشــار 3- جناس ناقص افزایشی: آن است که دو کلمه جناس علاوه بر معنی، در تعداد حروف نیز متفاوت اند بطوری که یکی از کلمات جناس حرفی در اول، وسط یا آخر نسبت به کلمه های دیگر اضافه دارد. مثال: این ره، آن زاد راه و آن منزل است مــرد رهی اگــر، بیا و بیار نهج البلاغه : حکمت ها
تفاوت عدل و احسان
وَ قَالَ عليهالسلام فِي قَوْلِهِ تَعَالَى إِنَّ اَللّٰهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ اَلْإِحْسٰانِ اَلْعَدْلُ اَلْإِنْصَافُ وَ اَلْإِحْسَانُ اَلتَّفَضُّلُ اسیر شهرستانی : غزلیات
شماره ۸۶ - سینه صاف است پیر ما خوشا احوال ما
سینه صاف است پیر ما خوشا احوال ما اوحدی مراغهای : غزلیات
غزل ۷۲۱ - ای بر فلک از رخ علم نور کشیده
ای بر فلک از رخ علم نور کشیده اهلی شیرازی : تواریخ
شماره ۴۱ - تاریخ وفات صنعی
دریغ از صنعی بیمثل کاخر بلند اقبال : غزلیات
شماره ۱۷۱ - از خدا خواهم که چو من عاشق زارت کند
از خدا خواهم که چو من عاشق زارت کند رشحه : رشحه
مطلع یک غزل
آن بت گل چهره یارب بسته از سنبل نقاب غالب دهلوی : غزلیات
شماره ۱۷۷ - دوش کز گردش بختم گله بر روی تو بود
دوش کز گردش بختم گله بر روی تو بود اهلی شیرازی : تواریخ
شماره ۴ - تاریخ وفات میر محمد
این گنج نهان که ذات عالی نسب است صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۵۰۶۵ - سر سبز آن که سعی کنددر هلاک خویش
سر سبز آن که سعی کنددر هلاک خویش
شماره ۹۸ - ای آنکه غم تو عیش جاوید بود
ای آنکه غم تو عیش جاوید بود نهج البلاغه : حکمت ها
راه به دست آوردن روزى
وَ قَالَ عليهالسلام شَارِكُوا اَلَّذِي قَدْ أَقْبَلَ عَلَيْهِ اَلرِّزْقُ فَإِنَّهُ أَخْلَقُ لِلْغِنَى وَ أَجْدَرُ بِإِقْبَالِ اَلْحَظِّ عَلَيْهِ صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۵۲۵۵ - ازان زمان که ترا دیده در گلستان گل
ازان زمان که ترا دیده در گلستان گل صغیر اصفهانی : مثنویات
شمارهٔ ۱۳ - کار و کارگر در سال ۱۳۰۷ شمسی سروده شد
کار کن و کار کن و کار کن سعدالدین وراوینی : باب نهم
وصیّتِ آزادچهره و ختم کتاب
آزادچهره گفت : حقّ را، عَزَّ اسمُهُ وَ تَعَلَی ، دو کار فرمایست بر عمارتِ دو سرای گماشته یکی عقل و دیگر شرع؛ اگر خواهی که هر دو سرای معمور باشد، زیردست و مطواعِ ایشان باید بودن. عقل که این کارگاه بحکمِ اوست ، همه در ترتیبِ معاش این جهانی کوشد و رنج بردن در کارِ اسباب فرماید ، چنانک آن مردِ باغبان گفت با خسرو. شاه گفت : چون بود آن داستان ؟ صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۴۳۱ - به هر تردامنی منمای آن آیینه رو را
به هر تردامنی منمای آن آیینه رو را حکیم نزاری : غزلیات
شماره ۸۰۶ - بیار باده به من ده که توبه بشکستم
بیار باده به من ده که توبه بشکستم جامی : سبحةالابرار
بخش ۱۲۳ - مناجات در انتقال از وصیت فرزند به نصیحت نفس خود
ای مراد دل تنها شدگان حزین لاهیجی : غزلیات ناتمام
شماره ۱۷۵ - چهره نما که در چمن، شور هزار گل کند
چهره نما که در چمن، شور هزار گل کند صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۶۸۴۷ - تو تا ز هستی خود بی خبر نمی افتی
تو تا ز هستی خود بی خبر نمی افتی آرایه های ادبی : آرایه های لفظی
جناس
آوردن کلماتی است در شعر و نثر که از نظر معنی کاملاً متفاوت اند اما از نظر شکل ظاهری و تلفظ، گاهی اختلافشان فقط در یک واج است. انواع جناس الف) جناس تام: آن است که دو کلمه جناس از نظر شکل ظاهری و تلفظ کاملاً یکسان، اما از جهت معنی با هم فرق دارند. مثال: عشـق شـوری در نهـاد ما نهـاد جـان مـا در بوتــه ی سـودا نهــاد اولی به معنای ""وجود و سرشت"" و دومی به معنای ""قرار داد"" است. مثال: بهـرام که گور می گرفتی همه عمر دیدی که چگونه گور بهـرام گرفت اولی به معنای ""گور خر"" و دومی به معنای ""قبر"" است. مثال: کار پاکان را غیاس از خـود مگیر گر چه باشد در نوشتن شیر، شیر اولی به معنای ""شیر خوردنی"" و دومی به معنای ""نام حیوان"" است. نکته: جناس هم در شعر و هم در نثر به کار می رود. ب) جناس ناقص: 1- جناس ناقص اختلافی: آن است که دو کلمه جناس در حرف اول، وسط یا آخر با هم اختلاف داشته باشند. مثال: تنگ است خانه ما را تنگ است ای برادر بر جای ما بیگانه ننگ است ای برادر (برای حرف اول) مثال: چوک زشاخ درخت خـویشتن آویختـه زاغ سیه بـر دو بـال غالیه آمیخته (برای حرف وسط) 2- جناس ناقص حرکتی: آن است که دو کلمه جناس علاوه بر معنی در حرکت (مصوت کوتاه) نیز با هم اختلاف دارند. مثال: این چـه ژاژ است چه کفر است و فشار پنبـــه ای در دهـــان خـــود فشــار 3- جناس ناقص افزایشی: آن است که دو کلمه جناس علاوه بر معنی، در تعداد حروف نیز متفاوت اند بطوری که یکی از کلمات جناس حرفی در اول، وسط یا آخر نسبت به کلمه های دیگر اضافه دارد. مثال: این ره، آن زاد راه و آن منزل است مــرد رهی اگــر، بیا و بیار نهج البلاغه : حکمت ها
تفاوت عدل و احسان
وَ قَالَ عليهالسلام فِي قَوْلِهِ تَعَالَى إِنَّ اَللّٰهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ اَلْإِحْسٰانِ اَلْعَدْلُ اَلْإِنْصَافُ وَ اَلْإِحْسَانُ اَلتَّفَضُّلُ اسیر شهرستانی : غزلیات
شماره ۸۶ - سینه صاف است پیر ما خوشا احوال ما
سینه صاف است پیر ما خوشا احوال ما اوحدی مراغهای : غزلیات
غزل ۷۲۱ - ای بر فلک از رخ علم نور کشیده
ای بر فلک از رخ علم نور کشیده اهلی شیرازی : تواریخ
شماره ۴۱ - تاریخ وفات صنعی
دریغ از صنعی بیمثل کاخر بلند اقبال : غزلیات
شماره ۱۷۱ - از خدا خواهم که چو من عاشق زارت کند
از خدا خواهم که چو من عاشق زارت کند رشحه : رشحه
مطلع یک غزل
آن بت گل چهره یارب بسته از سنبل نقاب غالب دهلوی : غزلیات
شماره ۱۷۷ - دوش کز گردش بختم گله بر روی تو بود
دوش کز گردش بختم گله بر روی تو بود اهلی شیرازی : تواریخ
شماره ۴ - تاریخ وفات میر محمد
این گنج نهان که ذات عالی نسب است صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۵۰۶۵ - سر سبز آن که سعی کنددر هلاک خویش
سر سبز آن که سعی کنددر هلاک خویش
