اهلی شیرازی : صنف هشتم که قماش است و کم براست
برگ یازدهم دو قماش
ای کشته مرا بناله سینه خراش حافظ : رباعیات
رباعی شمارهٔ ۳۲
چون باده ز غم چه بایدت جوشیدن اقبال لاهوری : جاویدنامه
فلک زهره
در میان ما و نور آفتاب محتشم کاشانی : غزلیات
غزل شمارهٔ ۳۷
فرمود مرا سجدهٔ خویش آن بت رعنا مولوی : غزلیات
غزل شمارهٔ ۲۲۴۱
هان، ای جمال دلبر، ای شاد وقت تو اثیر اخسیکتی : قصاید
شمارهٔ ۱
زهی سر بر خط فرمان تو افلاک و ارکان را رشیدالدین میبدی : ۲۲- سورة الحجّ- مدنیّة
۱ - النوبة الثانیة
این سوره بعدد کوفیان هفتاد و هشت آیتست، و بعدد بصریان هفتاد و پنج آیت، و هزار و دویست و نود و یک کلمت و پنج هزار و هفتاد حرف. جمله بمکه فرو آمد مگر سه آیت که در مدنیّات شمرند، «هذانِ خَصْمانِ اخْتَصَمُوا فِی رَبِّهِمْ» الى قوله «إِلى صِراطِ الْحَمِیدِ»، بعضى مفسّران گفتند سوره همه مدنى است مگر چهار آیت: «وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِکَ مِنْ رَسُولٍ وَ لا نَبِیٍّ» الى آخر اربع آیات. و قیل کلّها مکّیّة الّا اربع آیات: «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ یَعْبُدُ اللَّهَ عَلى حَرْفٍ» الى آخر الآیتین، و قوله تعالى: «أُذِنَ لِلَّذِینَ یُقاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا» الى آخر الآیتین. و در این سوره سه آیت منسوخ است بآیت سیف، اوّل: «قُلْ یا أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّما أَنَا لَکُمْ نَذِیرٌ مُبِینٌ»، دیگر «وَ إِنْ جادَلُوکَ فَقُلِ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما تَعْمَلُونَ» این هر دو آیت منسوخ است بآیت سیف، سوّم «وَ جاهِدُوا فِی اللَّهِ حَقَّ جِهادِهِ» نسخها اللَّه تعالى بقوله: «فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ». و عن ابىّ بن کعب قال قال رسول اللَّه (ص): «من قرأ سورة الحجّ اعطى من الاجر کحجّة حجّها و عمرة اعتمرها بعدد من حجّ و اعتمر فیما مضى و فیما بقى. عطار نیشابوری : مظهرالعجایب
در پند پدر فرزند را
ای پسر این پند از من گوش کن فایز دشتی : دوبیتیها
دوبیتی شمارهٔ ۶۵
بگو تا دلبر حورم بیاید صفایی جندقی : قطعات و ماده تاریخها
۳۰- تاریخ وفات ابوالحسن یغما پدر شاعر
اوستاد سخن ابوالحسن آنک عبید زاکانی : رباعیات
رباعی شمارهٔ ۳۷
ای دل پس از این غصهٔ ایام مخور اهلی شیرازی : معمیات
بخش ۴۵ - شیخ امین
خورشید من برقع کشد تا روی چو مه بینمش ملا احمد نراقی : باب چهارم
فصل - وقار و طمأنینه
ضد صفت عجله، «وقار» است و آن عبارت است از اطمینان نفس و سکون آن در گفتار و کردار و حرکات و سکنات، هم پیش از آنکه شروع در یکی از آنها کند و هم بعد از آن، تا هر جزئی از آن کار را به موافق فکر و تدبیر به جا آورد سلیم تهرانی : غزلیات
شمارهٔ ۳۴۳
به من ز یاد رخ اوست گلستان محتاج مولوی : دفتر چهارم
بخش ۱۱۳ - خشم کردن پادشاه بر ندیم و شفاعت کردن شفیع آن مغضوب علیه را و از پادشاه درخواستن و پادشاه شفاعت او قبول کردن و رنجیدن ندیم از این شفیع کی چرا شفاعت کردی
پادشاهی بر ندیمی خشم کرد صائب تبریزی : متفرقات
شمارهٔ ۷۹
از خمار خواب خوش یوسف به زندان آمده است مولوی : غزلیات
غزل شمارهٔ ۲۴۸۰
ای دل بیقرار من راست بگو چه گوهری؟ امیرخسرو دهلوی : غزلیات
شمارهٔ ۳۰۲
آب حیات من که نم از من دریغ داشت کمالالدین اسماعیل : رباعیات
شمارهٔ ۷۵
از روی تو زلف پاره یی بگرفتست آشفتهٔ شیرازی : غزلیات
شمارهٔ ۵۲۵
عاقل مدار کار به تدبیر مینهد
برگ یازدهم دو قماش
ای کشته مرا بناله سینه خراش حافظ : رباعیات
رباعی شمارهٔ ۳۲
چون باده ز غم چه بایدت جوشیدن اقبال لاهوری : جاویدنامه
فلک زهره
در میان ما و نور آفتاب محتشم کاشانی : غزلیات
غزل شمارهٔ ۳۷
فرمود مرا سجدهٔ خویش آن بت رعنا مولوی : غزلیات
غزل شمارهٔ ۲۲۴۱
هان، ای جمال دلبر، ای شاد وقت تو اثیر اخسیکتی : قصاید
شمارهٔ ۱
زهی سر بر خط فرمان تو افلاک و ارکان را رشیدالدین میبدی : ۲۲- سورة الحجّ- مدنیّة
۱ - النوبة الثانیة
این سوره بعدد کوفیان هفتاد و هشت آیتست، و بعدد بصریان هفتاد و پنج آیت، و هزار و دویست و نود و یک کلمت و پنج هزار و هفتاد حرف. جمله بمکه فرو آمد مگر سه آیت که در مدنیّات شمرند، «هذانِ خَصْمانِ اخْتَصَمُوا فِی رَبِّهِمْ» الى قوله «إِلى صِراطِ الْحَمِیدِ»، بعضى مفسّران گفتند سوره همه مدنى است مگر چهار آیت: «وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِکَ مِنْ رَسُولٍ وَ لا نَبِیٍّ» الى آخر اربع آیات. و قیل کلّها مکّیّة الّا اربع آیات: «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ یَعْبُدُ اللَّهَ عَلى حَرْفٍ» الى آخر الآیتین، و قوله تعالى: «أُذِنَ لِلَّذِینَ یُقاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا» الى آخر الآیتین. و در این سوره سه آیت منسوخ است بآیت سیف، اوّل: «قُلْ یا أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّما أَنَا لَکُمْ نَذِیرٌ مُبِینٌ»، دیگر «وَ إِنْ جادَلُوکَ فَقُلِ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما تَعْمَلُونَ» این هر دو آیت منسوخ است بآیت سیف، سوّم «وَ جاهِدُوا فِی اللَّهِ حَقَّ جِهادِهِ» نسخها اللَّه تعالى بقوله: «فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ». و عن ابىّ بن کعب قال قال رسول اللَّه (ص): «من قرأ سورة الحجّ اعطى من الاجر کحجّة حجّها و عمرة اعتمرها بعدد من حجّ و اعتمر فیما مضى و فیما بقى. عطار نیشابوری : مظهرالعجایب
در پند پدر فرزند را
ای پسر این پند از من گوش کن فایز دشتی : دوبیتیها
دوبیتی شمارهٔ ۶۵
بگو تا دلبر حورم بیاید صفایی جندقی : قطعات و ماده تاریخها
۳۰- تاریخ وفات ابوالحسن یغما پدر شاعر
اوستاد سخن ابوالحسن آنک عبید زاکانی : رباعیات
رباعی شمارهٔ ۳۷
ای دل پس از این غصهٔ ایام مخور اهلی شیرازی : معمیات
بخش ۴۵ - شیخ امین
خورشید من برقع کشد تا روی چو مه بینمش ملا احمد نراقی : باب چهارم
فصل - وقار و طمأنینه
ضد صفت عجله، «وقار» است و آن عبارت است از اطمینان نفس و سکون آن در گفتار و کردار و حرکات و سکنات، هم پیش از آنکه شروع در یکی از آنها کند و هم بعد از آن، تا هر جزئی از آن کار را به موافق فکر و تدبیر به جا آورد سلیم تهرانی : غزلیات
شمارهٔ ۳۴۳
به من ز یاد رخ اوست گلستان محتاج مولوی : دفتر چهارم
بخش ۱۱۳ - خشم کردن پادشاه بر ندیم و شفاعت کردن شفیع آن مغضوب علیه را و از پادشاه درخواستن و پادشاه شفاعت او قبول کردن و رنجیدن ندیم از این شفیع کی چرا شفاعت کردی
پادشاهی بر ندیمی خشم کرد صائب تبریزی : متفرقات
شمارهٔ ۷۹
از خمار خواب خوش یوسف به زندان آمده است مولوی : غزلیات
غزل شمارهٔ ۲۴۸۰
ای دل بیقرار من راست بگو چه گوهری؟ امیرخسرو دهلوی : غزلیات
شمارهٔ ۳۰۲
آب حیات من که نم از من دریغ داشت کمالالدین اسماعیل : رباعیات
شمارهٔ ۷۵
از روی تو زلف پاره یی بگرفتست آشفتهٔ شیرازی : غزلیات
شمارهٔ ۵۲۵
عاقل مدار کار به تدبیر مینهد