جستجو در گوهرین

در متن گوهرها، نام افراد و عنوان‌ها، برچسب‌ها و وزن شعر جستجو کنید.

عبارات مورد جستجو در ۲۵۹۸۰ گوهر پیدا شد:
مولوی غزلیات

غزل ۱۱۲۳ - پرده خوش آن بود کز پس آن پرده دار

پَرده خوش آن بُوَد کَزْ پَسِ آن پَرده دار
با رُخِ چون آفتابْ سایه نِمایَد نِگار
آید خورشیدوار ذَرّه شود‌ بی‌قَرار
کان رُخِ هَمچون بهار از پَسِ پَرده مَدار
خیز که این روزِ ماست روزِ دِلْفروز ماست
از جِهَتِ سوزِ ماست عشقْ چُنین پُرشَرار
خیز که رَستیم ما بَندْ شِکَستیم ما
خیز که مَستیم ما تا به اَبَد‌ بی‌خُمار
خیز که جان آمده‌‌ست جان و جهان آمده‌ست
دست زَنان آمده‌‌ست ای دلْ دستی بَرآر
آبِ حَیات آمده‌‌ست روزِ نَجات آمده‌ست
قَند و نَبات آمده‌‌ست ای صَنَمِ قَنْدبار
بَنده آن پَرده‌اَم گوشْ گِران کرده‌ام
تا که به گوشم دَهان آرَد آن پَرده دار
مَکْرِ مرا چون بدید مَکْرِ دِگَر او پَزید
آمد و گوشم گَزید گفت هَلا ای عَیار
بی اَدَبی هم نِکوست کانْ سَبَبِ جنگِ اوست
سَر نَکَشم من زِ دوست بهرِ چنین کار و بار
جنگ تو است این حَیات زان که ندارد ثبات
جنگِ تو خوش چون نَبات صُلْحِ تو خود زینهار
مولوی غزلیات

غزل ۱۱۲۴ - تاخت رخ آفتاب گشت جهان مست وار

تاخت رُخ آفتاب گشت جهانْ مَست وار
بر مَثَلِ ذَرّه‌ها رَقص کُنان پیشِ یار
شاهْ نِشَسته به تَخت عشقْ گِرو کرده رَخْت
رَقص کُنان هر درخت دست زَنان هر چَنار
از قَدَح جامِ وِیْ مَست شده کو و کِی
گرم شُده جانِ دِیْ سَرد شده جانِ نار
روحْ بِشارَت شنید پَرده جان بَردَرید
رایَتِ احمد رَسید کُفر بِشُد زارْ زار
بانگ زده آن هُما هر کِه که هست از شما
دور شو از عشقِ ما تا نشوی دلْ فَگار
گفته دلِ من بِدو کِی صَنَم تُندخو
چون بِرَهَد آن کِه او گشت به زَخْمَت شکار؟
عشقْ چو ابرِ گِران ریخت بَرین و بَران
شُد طَرَفی زَعفَران شُد طَرَفی لاله زار
آبِ مَنی هَمچو شیر بَعدِ زمانی یَسیر
زاد یکی هَمچو قیر وان دِگَری هَمچو قار
مُنْکِرِ شَهْ کور زاد‌ بی‌خَبَر و کور باد
از شَهِ ما شَمسِ دین در تبریز اِفْتِخار
مولوی غزلیات

غزل ۱۱۲۵ - چون سر کس نیستت فتنه مکن دل مبر

چون سَر کَس نیستَت فِتْنه مَکُن دل مَبَر
چون که بِبُردی دلی باز مَرانش زِ دَر
چَشمِ تو چون رَهْ زَنَد رَهْ زده را رَه نَما
زُلْفَت اگر سَر کَشَد عشوه هِنْدو مَخَر
عشقْ بُوَد گُلْسِتان پَروَرش از وِیْ سِتان
از شَجَره‌یْ فَقر شُد باغِ درونْ پُرثَمَر
جُمله ثَمَر ز آفتاب پُخته و شیرین شود
خواب و خورَم را بِبَر تا بِرسَم نزدِ خَور
طَبْعِ جهانْ کُهنه دان عاشقِ او کُهنه دوز
تازه و تَرَّست عشقْ طالِبِ او تازه تَر
عشقْ بَرَد جُوبه جُو تا لبِ دریایِ هو
کُهنه خَران را بگو اَسْکی بَبُجْ کِمْدَه وَر
هر کَس یاری گُزید دلْ سویِ دِلْبَر پَرید
نَحسْ قَرینِ زُحَل شَمسْ قَرینِ قَمَر
دلْ خود از این عام نیست با کَسَش آرام نیست
گَر تو قَلْنَدردلی نیست قَلَنْدَر بَشَر
تَن چو زِ آبِ مَنی‌‌ست آب به پَستی رَوَد
اصلِ دل از آتش است او نَرَوَد جُز زَبَر
غیرِ دل و غیرِ تَنْ هست تو را گوهری
بی خَبَری زان گُهَر تا نشوی‌ بی‌خَبَر
مولوی غزلیات

غزل ۱۱۲۶ - سست مکن زه که من تیر توام چارپر

سُست مَکُن زِهْ که منْ تیرِ تواَم چارپَر
رویْ مَگَردان که منْ یک دِلِه‌‌‌‌ام نی دوسَر
از تو زدن تیغِ تیز وَزْ دل و جان صد رِضا
یک سُخَنَم چون قَضا نی اَگَرَم نی مَگَر
گَر بِکَشی ذوالْفَقار ثابِتَم و پایْدار
نی بِگُریزم چو باد نی بِمُرَم چون شَرَر
جانْ بِسِپارَم به تیغ هیچ نگویم دَریغ
از جِهَتِ زَخم تیغ ساخت حَقَم چون سِپَر
تیغ زن ای آفتاب گَردنِ شب را بِتاب
ظُلْمَتِ شب‌ها زِ چیست؟ کوره خاکِ کَدَر
مَعْدَنِ صبراست تَن مَعْدنِ شُکر است دل
مَعْدنِ خَنده‌ست شُش مَعْدنِ رَحْمَت جِگَر
بر سَرِ من چون کُلاه ساز شَها تَخْتگاه
در بَرِ خود چون قَبا تَنگ بگیرم به بَر
گفت کسی عشق را صورت و دست از کجا؟
مَنْبِتِ هر دست و پا عشق بُوَد در صُوَر
نی پدر و مادرت یک دَمه‌یی عشقْ باخت
چون که یگانه شدند چون تو کسی کرد سَر؟
عشق که‌ بی‌دستْ او دستِ تو را دست ساخت
بی سَر و دَستش مَبین شکلِ دِگَر کُن نَظَر
رنگِ همه روی‌ها آبِ همه جوی‌‌‌‌‌ها
مَفْخَرِ تبریز دانْ شَمسِ حَق ای دیده وَرْ
مولوی غزلیات

غزل ۱۱۲۷ - وجهک مثل القمر قلبک مثل الحجر

وَجْهُکَ مِثْلُ الْقَمَر قَلْبُکَ مِثْلُ الْحَجَر
رُوحُکَ رُوحُ الْبَقا حُسْنُکَ نُورُ الْبَصَر
دشمنِ تو در هُنر شُد به مَثَل دُمِّ خَر
چند بِپِیمایی اَش؟ نیست فُزون کَم شُمَر
اُقْسِمُ بِالْعادیات اَحْلِفُ بِالْمُوریات
غَیْرُکَ یا ذَا الصِّلات فی نَظَری کَالْمَدَر
هر کِه به جُز عاشق است در تُرُشی لایِق است
لایِقِ حَلْوا شِکَر لایِقِ سِرکا کَبَر
هَجْرُکَ رُوحی فِداکْ زَلْزَلَنی فی هَواکْ
کُلُّ کَریمِ سِواکْ فَهْوَ خِداعٌ غَرَر
چون سَرِ کَس نیسْتَت فِتْنه مَکُن دلْ مَبَر
چون که بِبُردی دلی بازمَرانَش زِ دَر
چَشمِ تو چون رهْ زَنَد رَهْ زده را رَه نِما
زُلْفِ تو چون سَر کَشَد عشوه هِنْدو مَخَر
عشقْ بُوَد دِلْسِتان پَروَرشِ دوستان
سَبز و شِکُفته کُند جانِ تو را چون شَجَر
عشقْ خوش و تازه رو طالِبِ او تازه تَر
شکلِ جهانْ کُهنه‌‌یی عاشقِ او کُهنه خَر
عشقْ خَرانْ جُو به جُو تا لبِ دریایِ هو
کُهنه خَران کو به کو اَسْکی بَبُجْ کِمْدَه وَرْ
مولوی غزلیات

غزل ۱۱۳۱ - گفت لبم چون شکر ارزد گنج گهر

گفت لَبَم چون شِکَر اَرْزَد گَنجِ گُهَر
آه ندارم گُهَر گفت نداری بِخَر
از گُهَرَم دام کُن وَرْ نَبُوَد وامْ کُن
خانه غَلَط کرده‌‌یی عاشق‌ بی‌سیم و زَر
آمده‌‌یی در قِمار کیسه پُرزَر بیار
وَرْ نه بُرو از کِنار غُصّه و زَحْمَت بِبَر
راه زَنانیم ما جامه کَنانیم ما
گَر تو زِ مایی دَرآ کاسه بِزَن کوزه خَور
دامِ همه ما دَریم مالِ همه ما خوریم
از همه ما خوش تَریم کوریِ هر کور و کَر
جامه خَران دیگرند جامه دَرانْ دیگرند
جامه دَرانْ بَرکنند سَبْلَتِ هر جامه خَر
سَبْلَتِ فرعونِ تَن موسیِ جان بَرکُند
تا همه تَنْ جان شود هر سَرِ مو جانِوَر
در رَهِ عشّاق او رویِ مُعَصْفَر شِناس
گوهرِ عشقْ اشکْ دان اَطْلَسْ خونِ جِگَر
قیمت رویِ چو زَرْ چیست؟ بگو لَعْلِ یار
قیمتِ اشکِ چو دُرْ چیست؟ بگو آن نَظَر
بَنده آن ساقی ییَم تا به اَبَد باقی ییَم
عالَمِ ما بَرقَرار عالَمیانْ بَرگُذَر
هر کِه بِزاد او بِمُرد جانْ به مُوَکِّل سِپُرد
عاشق از کَس نَزاد عشقْ ندارد پدر
گَر تو از این رو نه‌‌یی هَمچو قَفا پَسْ نِشین
وَرْ تو قَفا نیستی پیش دَرآ چون سِپَر
چون سِپَر‌ بی‌خَبَر پیش دَرآ و بِبین
از نَظَر زَخم دوست باخَبَرانْ‌ بی‌خَبَر
مولوی غزلیات

غزل ۱۱۳۲ - چون سرکس نیستت فتنه مکن دل مبر

چون سَرِکَس نیسْتَت فِتْنه مَکُن دلْ مَبَر
چون که بِبُردی دلیْ پَرده او را مَدَر
چَشمِ تو چون رَهْ زَنَد رَهْ زده را رَهْ نِما
زُلْفِ تو چون سَر کَشَد عشوه هِنْدو مَخَر
عشقْ بُوَد دِلْسِتان پَروَرشِ دوستان
سَبز و شِکُفته کُند باغِ تو را چون شَجَر
وَجْهُکَ وَجْهُ الْقَمَر قَلْبُکَ مِثْلُ الْحَجَر
رُوحُکَ رُوحُ الْبَقا حُسْنُکَ نُورُ الْبَصَر
عشقْ خَران جُو به جُو تا لَبِ دریایِ هو
کُهنه خَران کو به کو اَسْکی بَبُجْ کِمْدَه وَرْ
دشمنِ ما در هُنر شُد به مَثَلْ دُنْبِ خَر
چند بِپیمایی اَش؟ نیست فُزون کَم شُمَر
اُقْسِمُ بِالعادیات اَحْلِفُ بِالْمُوریات
غَیْرُکَ یا ذَالصِّلات فی نَظَری کَالْمَدَر
هر کِه به جُز عاشق است در تُرُشی لایِق است
لایِقِ حَلْوا شِکَر لایِق سِرکا کَبَر
هَجْرُکَ رُوحی فِداکْ زَلْزَلَنی فی هَواکْ
کُلُّ کَریم سِواک فَهْوَ خِداعُ غَرَر
عشقْ خوش و تازه رو عاشقِ او تازه تَر
شکلِ جهانْ کُهنه‌یی عاشقِ او کُهنه تَر
مولوی غزلیات

غزل ۱۱۳۳ - نه در وفات گذارد نه در جفا دلدار

نه در وَفات گُذارد نه در جَفا دِلْدار
نه مُنْکِرَت بِگُذارد نه بر سَرِ اِقْرار
به هر کجا که نَهی دل به قَهر بَرکَنَدَت
به هیچ جایْ مَنِه دلْ دلا و پا مَفَشار
به شبْ قَرار نَهی روزْ آن بِگَرداند
بگیر عِبْرَت از این اختلافِ لَیْل و نَهار
زِ جَهْلْ توبه و سوگند می‌تَنَد غافل
چه حیله دارد مَقْهور در کَفِ قَهّار؟
بَرادرا سَر و کارِ تو با کِه افتاده‌ست؟
کَزوست‌ بی‌سَر و پا گشته گُنبَدِ دَوّار
بَرادرا تو کجا خُفته‌یی نمی‌دانی؟
که بر سَرِ تو نشسته‌‌ست اَفْعیِ بیدار
چه خواب‌هاست که می‌بینی ای دلِ مَغْرور؟
چه دیگ بَهرِ تو پُخته‌‌ست پیرِ خوانْ سَلّار
هزار تاجر بر بویِ سود شُد به سَفَر
بِبُرد دَمْدَمه حُکْمِ حَقْ زِ جانْش قَرار
چُنانْش کرد که در شهرها نمی‌گُنجید
مَلول شُد زِ بیابان و رَفت سویِ بِحار
رَوَد که گیرد مَرجانْ وَلیک بِدْهَد جان
که در کَمین بِنِشَسته‌‌ست بر رَهَش جَرّار
دَوید در پِیِ آب و نَیافت غیرِ سَراب
دَوید در پِیِ نور و نَیافت اِلّا نار
قَضا گرفته دو گوششْ کَشان کَشان که بیا
چُنین کَشَند به سویِ جَوالْ گوشِ حِمار
بَتَر زِ گاویْ کین چَرخ را نمی‌بینی
که گَردنِ تو بِبَسته‌‌ست از برایِ دَوار
دَرین دَوار طَبیبان همه گرفتارند
کَزین دَوار بُوَد مَستْ کَلّه بیمار
به بَرّ و بَحْر و به دشت و به کوه می‌کَشَدش
که تا کجاش دَرانَد به پَنجه شیر شکار
وَلیک عاشقِ حَق را چو بَردَرانَد شیر
هَلا دَریدنِ او را چو دیگران مَشُمار
دل و جِگَر چو نیابَد دَرونه تَنِ او
همان کسی که دَریدَش هَمو شود مِعْمار
چو در حَیاتِ خود او کُشته گشت در کَفِ عشق
به اَمرِ مُوتوا من قَبْلِ اَنْ تَمُوتُوا زار
که‌ بی‌دل است و جِگَرخون عاشق است یَقین
شکار را نَدَرانید هیچ شیر دو بار
وَگَر دَرید به سَهْوَش بِدوزَدَش در حال
دَر او دَمَد دَم جان و بِگیرَدَش به کِنار
حَرام کرد خدا شَحْم و لَحْم عاشق را
که تا طَمَع نکُند در فَناش مَردمْ خوار
تو عشقْ نوش که تِریاقِ خاص فاروقی‌ست
که زَهرْ زَهره ندارد که دَم زَنَد زِ ضِرار
سُخَن رَسید به عشق و هَمی‌جَهَد دلِ من
کجا جَهَد زِ چُنین زَخم‌ بی‌مُحابا تار؟
چو قُطْب می‌نَجَهَد از میانِ دورِ فَلَک
کجا جَهَد تو بگو نُقطه از چُنین پَرگار
خَموش باش که این هم کِشاکَشِ قَدَراست
تو را به شَعْر و به اَطْلَس مرا سویِ اَشْعار
مولوی غزلیات

غزل ۱۱۳۵ - بیار ساقی بادت فدا سر و دستار

بیار ساقی بادَتْ فِدا سَر و دَستار
زِ هر کجا که دَهَد دست جامِ جانْ دست آر
دَرآی مَست و خُرامان و ساغَر اَنْدَر دست
رَوا مَبین چو تو ساقیّ و ما چُنین هُشیار
بیار جامْ که جانَم زِ آرزومندی
زِ خویش نیز بَرآمَد چه جایِ صَبر و قَرار؟
بیار جامِ حَیاتی که هم مِزاج تواست
که مونِسِ دلِ خسته‌‌ست و مَحْرَم اَسْرار
از آن شراب که گَر جُرعه‌‌یی از او بِچَکَد
زِ خاکِ شوره بِرویَد همان زمان گُلْزار
شرابِ لَعْل که گَر نیم شب بَرآرَد جوش
میانِ چَرخ و زمین پُر شود از او اَنْوار
زهی شراب و زِهی ساغَر و زِهی ساقی
که جان‌ها و رَوان‌ها نِثار باد نِثار
بیا که در دلِ من رازهایِ پنهان است
شرابِ لَعْل بِگَردان و پَرده‌‌یی مَگُذار
مرا چو مَست کُنی آن گَهی تماشا کُن
که شیرگیر چگونه‌‌ست در میانِ شکار
تَبارکَ اللّهْ آن دَم که پُر شود مَجْلِس
زِ بوی جام و زِ نورِ رُخِ چُنان دِلْدار
هزار مَست چو پروانه جانِبِ آن شمع
نَهاده جانْ به طَبَق بَر که این بگیر و بیار
زِ مُطربان خوش آواز و نَعْره مَستان
شراب در رَگِ خَمّار گُم کُند رَفتار
بِبین به حالِ جوانانِ کَهْف کان خوردند
خرابْ سیصد و نُه سال مَست اَنْدَر غار
چه باده بود که موسی به ساحِران دَرریخت
که دست و پایْ بِدادند مَست و‌ بی‌خودوار؟
زنانِ مصر چه دیدند بر رُخِ یوسُف
که شَرحه شَرحه بُریدند ساعِدِ چو نِگار؟
چه ریخت ساقیِ تَقْدیس بر سَرِ جِرجیس
که غَم نخورْد و نترسید زاتشِ کُفّار؟
هزار بارَش کُشتَند و پیش تر می‌رَفت
که مَستم و خَبرم نیست از یکیّ و هزار
صَحابیان که بِرِهنه به پیشِ تیغ شُدند
خَراب و مَست بُدَند از مُحَمَّدِ مُخْتار
غَلَط مُحَمَّد ساقی نَبود جامی بود
پُر از شراب و خدا بود ساقیِ اَبْرار
کُدام شَربَت نوشید پوره اَدْهَم
که مَست وار شُد از مُلْک و مَمْلَکَت بیزار
چه سُکْر بود که آواز داد سُبْحانی
که گفت رَمزِ اَنَاالْحَقّ و رفت بر سَرِ دار
به بویِ آن میْ شُد آبْ روشن و صافی
چو مَست سَجده کُنان می‌رَوَد به سویِ بِحار
زِ عشقِ این میْ خاک است گشته رَنگ آمیز
زِ تَفِّ این میْ آتش فروخت خوش رُخْسار
وَگَر نه باد چرا گشت هَمدَم و غَمّاز
حَیاتِ سَبزه و بُستان و دفترِ گُفتار؟
چه ذوق دارند این چار اَصلْ زامیزش
نَبات و مَردم و حیوان نتیجه این چار
چه‌ بی‌هُشانه مَیی دارد این شبِ زَنگی
که خَلْق را به یکی جامْ می‌بَرَد از کار
زِ لُطف و صَنْعَتِ صانِعْ کُدام را گویم؟
که بَحرِ قُدرتِ او را پدید نیست کِنار
شَرابِ عشق بِنوشیم و بارِ عشق کَشیم
چُنان که اُشتُرِ سَرمَست در میانِ قَطار
نه مَستی‌‌یی که تو را آرزویِ عقل آید
زِ مَستی‌‌یی که کُند روح و عقل را بیدار
زِ هر چه دارد غیرِ خدا شِکوفه کُند
از آن که غیرِ خدا نیست جُز صُداع و خُمار
کجا شَرابِ طَهور و کجا میِ انگور
طَهورْ آبِ حَیات است و آن دِگَر مُردار
دَمی چو خوک و زمانی چو بوزِنه کُنَدَت
به آبِ سُرخْ سِیَه روی گَردی آخِرِ کار
دل است خُنْبِ شَرابِ خدا سَرَش بِگُشا
سَرَش به گِل بِگِرفته‌‌ست طَبْعِ بَدکِردار
چو اندکی سَرِ خُم را زِ گِل کُنی خالی
بَرآیَد از سَرِ خُمْ بو و صد هزار آثار
اگر دَرآیَم کاثارِ آن فُروشِمُرَم
شُمارآن نَتَوان کرد تا به روزِ شُمار
چو عاجزیم بلا احصی فرود آریم
چو گشت وقت فروداشت جام جان بردار
درآ به مجلس عُشّاق شمس تبریزی
که آفتاب از آن شمس می‌بَرَد اَنوار
مولوی غزلیات

غزل ۱۱۳۷ - شده‌‌ست نور محمد هزار شاخ هزار

شُده‌‌ست نورِ مُحَمَّد هزارْ شاخ هزار
گرفته هر دو جهان از کِنارْتا به کِنار
اگر حِجاب بِدَرَّد مُحَمَّد از یک شاخ
هزار راهِب و قِسّیس بَردَرَد زُنّار
تو را اگر سَرِ کاراست روزگار مَبَر
شکار شو نَفَسیّ و دَمی بگیر شکار
تو را سَعادت بادا که ما زِ دَست شُدیم
زِ دست رفتنِ این بار نیست چون هر بار
پَریرْ یار مرا گفت کین جهان بَلاست
بگُفتَمَش که وَلیکِن نه چون تو‌ بی‌زِنهار
جواب داد تو باری چرا زَنی تَشْنیع؟
که پاتْ خار نَدید و سَرَت نیافت خُمار
بِگُفتَمَش که بَلی لیک هم مَگیر مرا
نِیاحَتی که کُنم وَفْق نوحه اَغْیار
چو میرِخوانِ تواَم تُرْشِ بِنْهَم و شیرین
که هر کسی بِخورَد بایِ خود زِ خوانِ کِبار
به سوزنی که دَهان‌ها بِدوخْت در رَمَضان
بیا بِدوز دَهانَم که سیرَم از گُفتار
ولی چو جُمله دَهانَم کدام را دوزی؟
نِیَم چو سوزن کو را بُوَد یکی سوفار
خیارِ اُمَّتْ مُحتاجِ شَمسِ تبریزند
شِکافْت خَربُزه زین غَم چه جایِ خَیر و خیار؟
مولوی غزلیات

غزل ۱۱۳۸ - چه مایه رنج کشیدم ز یار تا این کار

چه مایه رنج کَشیدم زِ یار تا این کار
بَر آبِ دیده و خونِ جِگَر گرفت قَرار
هزار آتش و دود و غَم است و نامَشْ عشق
هزار دَرد و دَریغ و بَلا و نامَشْ یار
هر آن کِه دشمنِ جانِ خوداست بِسْمِ اللّه
صَلایِ دادنِ جان و صَلایِ کُشتنِ زار
به من نِگَر که مرا او به صد چُنین اَرْزَد
نَتَرسَم و نَگُریزم زِ کُشتن دِلْدار
چو آبِ نیلْ دو رو دارد این شِکَنجه عشق
به اَهْلِ خویشْ چو آب و به غیرِ او خونْ خوار
چو عود و شمع نَسوزد چه قیمَتَش باشد؟
که هیچ فَرق نَمانَد زِ عود و کُنده خار
چو زَخْمِ تیغ نباشد به جنگ و نیزه و تیر
چه فَرقِ حیز و مُخَنَّث زِ رُستَم و جانْدار
به پیشِ رُستَم آن تیغْ خوش‌تَر از شِکَراست
نِثارِ تیرْ بَرِ او لَذیذتَر زِ نِثار
شکار را به دو صد ناز می‌بَرَد این شیر
شکارْ در هَوَسِ او دَوانْ قِطارْ قِطار
شکارِ کُشته به خون اَنْدَرون‌ همی‌زارَد
که از برایِ خدایَم بِکُش تو دیگربار
دو چَشمِ کُشته به زنده بِدان‌ همی‌نِگَرد
که ای فِسُرده غافِل بیا و گوشْ مَخار
خَمُش خَمُش که اشاراتِ عشقْ مَعْکوس است
نَهان شوند مَعانی زِ گفتنِ بسیار
مولوی غزلیات

غزل ۱۱۳۹ - مجوی شادی چون در غم است میل نگار

مَجوی شادیْ چون در غَم است مَیلِ نِگار
که در دو پَنجه شیری تو ای عزیز شِکار
اگر چه دِلْبَر ریزَد گِلابه بر سَرِ تو
قَبول کُن تو مَر آن را به جایِ مُشکِ تَتار
دَرونِ تو چو یکی دشمنی‌‌ست پنهانی
به جُز جَفا نَبُوَد هیچ دَفْعِ آن سَگْسار
کسی که بر نَمَدی چوب زَد نه بر نَمَد است
ولی غَرَض همه تا آن بُرون شود زِ غُبار
غُبارهاست درونِ تو از حِجابِ مَنی
هَمی بُرون نشود آن غُبار از یک بار
به هر جَفا و به هر زَخْم اندکْ اندکْ آن
رَوَد زِ چهره دلْ گَهْ به خواب و گَهْ بیدار
اگر به خواب گُریزی به خواب دربینی
جَفایِ یار و سَقَط‌های آن نِکوکِردار
تَراشِ چوب نه بَهرِ هَلاکَت چوب است
برایِ مَصْلَحتی راست در دلِ نَجّار
ازین سَبَب همه شَرِّ طَریقِ حَقْ خیراست
که عاقِبَت بِنِمایَد صَفاشْ آخِرِ کار
نِگَر به پوست که دَبّاغ در پَلیدی‌ها
هَمی‌بِمالَد آن را هزار بار هزار
که تا بُرون رَوَد از پوست عِلَّتِ پنهان
اگر چه پوست نَدانَد زِ اندک و بسیار
تو شَمسِ مَفْخَر تبریز چاره‌ها داری
شِتاب کُن که تو را قُدرتی‌‌ست در اَسْرار
مولوی غزلیات

غزل ۱۱۴۱ - ز بامداد چه دشمن کش است دیدن یار

زِ بامْداد چه دُشمن کُش است دیدنِ یار
بِشارَتی‌‌ست زِ عُمرِ عَزیزْ رویِ نِگار
زِ خوابْ بَرجَهی و رویِ یار را بینی
زِهی سعادت و اِقْبال و دولَتِ بیدار
هَمو گُشایَد کار و هَمو بگوید شُکر
چُنان بُوَد که گُلی رُست‌ بی‌قَرینه خار
چو دستْ بر تو نَهَد یار و گویَدَت بَرخیز
زِهی قیامَت و جَنّات ِو تَحْتَهَا الاَنْهار
بِگو به موسیِ عِمْران که شُد همه دیده
که نَعْره اَرَنی خیزَد از دَم دیدار
برایِ مَغْلَطه می‌دید و دیدَنَش می‌جُست
زِهی مَقامِ تَجَلّیّ و آفتابْ مَدار
زِ بامْداد چو اَفْیونِ فَضْلِ او خوریم
بُرون شُدیم زِ عقل و بَرآمدیم زِ کار
بِبین تو حالِ مرا و مرا زِ حالْ مَپُرس
چو عقلِ اندک داری بُرو مَگو بسیار
بُرو مَگویْ جُنون را زِ کوره مَعْقولات
که صد دَریغ که دیوانه گشته‌‌یی یکبار
مرا دَرین شبِ دولَت زِ جُفت و طاق مَپُرس
که باده جُفْتِ دِماغ است و یارْ جُفْتِ کِنار
مرا مَپُرس عزیزا که چند می‌گَردی؟
که هیچ نُقْطه نَپُرسَد زِ گَردشِ پَرگار
غُبار و گَرد مَیَنْگیز در رَهِ یاری
که او به حُسنْ زِ دریا بَرآوَرید غُبار
مَنِه تو بر سَرِ زانو سَرِ خود ای صوفی
کَزین تو پِیْ نَبَری گَر فرورَوی بسیار
چو هیچ کوهِ اُحُد بَرنَیامَد از بُن و بیخ
چه دست درزده‌‌یی در کَمَرگَهِ کُهْسار؟
در آن زمان که عَسَل‌های فقر می‌لیسیم
به چَشمِ ما مگسی می‌شود سِپَه سالار
چه ایمِن است دِهَم از خَراج و نَعلْ بَها؟
چو نَعْلِ ماست در آتش زِ عشقِ تیزشَرار
مولوی غزلیات

غزل ۱۱۴۳ - تو شاخ خشک چرایی؟ به روی یار نگر

تو شاخِ خُشک چرایی؟ به رویِ یار نِگَر
تو بَرگِ زَرد چرایی؟ به نوبَهار نِگَر
دَرآ به حَلْقه رِنْدان که مَصْلَحَت این است
شراب و شاهِد و ساقیِّ‌ بی‌شُمار نِگَر
بِدان که عشقْ جهانی‌‌ست بی‌قَرار دَرو
هزار عاشقِ‌ بی‌جان و‌ بی‌قَرار نِگَر
چو دَررَسی تو بِدان شَهْ که نامِ او نَبَرَم
به حَقِّ شاهیِ آن شَهْ که شاهْ وار نِگَر
چو دیده سُرمه کَشی باز رو از این سو کُن
بدین جهانِ پُر از دود و پُرغُبار نِگَر
هزار دودِ مُرکَّب که چیست؟ این فَلَک است
غُبارِ رَنگ بَرآرَد که سَبزه زار نِگَر
نِگَه مَکُن تو به خورشید چون که دَرتابَد
به گاهِ شامْ ورا زَرد و شَرمسار نِگَر
چو ماه نیز به دَرْیوزه پُر کُند زَنْبیل
زِ بَعدِ پانزده روزَش تو خوار و زار نِگَر
بیا به بَحرِ مَلاحَت به سویِ کانِ وِصال
بِدان دو غَمْزه مَخْمورِ یارِ غار نِگَر
چو روحِ قُدس بِبوسید نَعْلِ مَرکَبِ او
زِ نَعلْ نَعْره بَرآمَد که حال و کار نِگَر
اگر نه عَفو کُند حِلْمِ شَمسِ تبریزی
تو روح را زِ چُنین یارْ شَرمسار نِگَر
مولوی غزلیات

غزل ۱۱۴۵ - به من نگر که منم مونس تو اندر گور

به من نِگَر که مَنَم مونِسِ تو اَنْدَر گور
دَران شبی که کُنی از دُکان و خانه عُبور
سَلام من شِنَوی در لَحَد خَبَر شَوَدَت
که هیچ وَقت نبودی ز ِچَشمِ منْ مَسْتور
مَنَم چو عقل و خِرَد در دَرون پرده تو
به وَقتِ لَذَّت و شادی به گاهِ رنج و فُتور
شبِ غریب چو آوازِ آشنا شِنَوی
رَهی زِ ضَربَتِ مار و جَهی زِ وَحشتِ مور
خُمار عشق دَرآرَد به گورِ تو تُحْفه
شراب و شاهِد و شمع و کَباب و نُقْل و بَخور
دران زمان که چراغِ خِرَد بِگیرانیم
چه‌های و هوی بَرآیَد زِ مُردگانِ قُبور
زِهای و هوی شود خیره خاکِ گورستان
زِبانگِ طَبْلِ قیامَت زِ طُمْطُراقِ نُشور
کَفَن دَریده گرفته دو گوشِ خود از بیم
دِماغ و گوش چه باشد به پیشِ نَفْخه صور؟
به هر طَرَف نِگَری صورتِ مرا بینی
اگر به خود نِگَری یا به سویِ آن شَر و شور
زِ اَحْوَلی بِگُریز و دو چَشمْ نیکو کُن
که چَشمِ بَد بُوَد آن روز از جَمالَم دور
به صورتِ بَشَرَم هان و هانْ غَلَط نکُنی
که روحْ سَخت لَطیف است عشقْ سَختْ غَیور
چه جایِ صورت اگر خود نَمَد شود صدتو
شُعاعِ آیِنِه جانْ عَلَم زَنَد به طَهور
دُهُل زنید و سویِ مُطربانِ شهر تَنید
مُراهقانِ رَهِ عشق راست روزِ طَهور
به جایِ لُقمه و پول اَرْ خدای را جُستی
نِشَسته بر لَبِ خَنْدَق ندیدی‌‌یی یک کور
به شهرِ ما تو چه غَمّازخانه بُگْشادی؟
دَهانِ بسته تو غَمّاز باش هَمچون نور
مولوی غزلیات

غزل ۱۱۴۶ - مرا بگاه ده ای ساقی کریم عقار

مرا بِگاه دِهْ ای ساقیِ کَریم عُقار
که دوش هیچ نَخُفتم زِ تشنگیّ و خُمار
لَبَم که نامِ تو گوید به باده‌اَش خوش کُن
سَرَم خُمارِ تو دارد به مَستی‌اَش تو بِخار
بِریز باده بر اجسامَم و بر اَعْراضَم
چُنان که هیچ نَمانَد زِ من رَگی هُشیار
وَگَر خَراب شَوَم من بُوَد رَگی باقی
چو جُغدْ هِل که بِگَردد در این خرابْ دیار
چو لاله زار کُن این دشت را به باده لَعْل
رَوا مَدار که موقوف داری‌‌‌‌ام به بهار
زِ توست این شَجَره و خِرقه‌اَش تو داده‌‌‌ستی
که از شرابِ تو اِشْکوفه کرده‌اَند اَشْجار
مرا چو مَست کُنی زین شَجَر بَرآرَم سَر
به خنده دلْ بِنِمایَم به خَلْق همچو اَنار
مرا چو وَقْفِ خَراباتِ خویش کرده‌‌‌ستی
تواَم خَراب کُنی هم تو باشی‌‌‌‌ام مِعْمار
بیار رَطْلِ گِرانْ تا خَمُش کُنم پِیِ آن
نه لایِق است که باشد غُلامِ تو مِکْثار
مولوی غزلیات

غزل ۱۱۴۷ - بکش بکش که چه خوش می‌کشی بیار بیار

بِکَش بِکَش که چه خوش می‌کَشی بیار بیار
هَزیمَتانِ رَهِ عشق را قِطار قِطار
کِنار بازگُشاده‌‌ست عشق از مَستی
رَسید دِلْشُدگان را گَهِ کِنار کِنار
زِ دستِ خویش ازان ساغَری که می‌دانی
اگر چه نیک خَرابَم بیا بیار بیار
قَرارِ دولَتِ او خواه و از قَرار مَپُرس
که نیست از رُخِ او در دِلَم قَرار قَرار
نِگار کرد زِ خون اشکْ بر رُخِ عاشق
حَلاوتی‌‌ست دَران رو که زد نِگار نِگار
اَیا کسی که دَرافتاده‌‌یی به چَنگالَش
زِ چَنگِ دوستْ رَهیدن طَمَع مَدار مَدار
تو خون بُدیّ و زِ عشقش چو شیر جوشیدی
چو شیرْ خون نَشَوَد تو از این گُذار گُذار
بُرو به باده مَخْدوم شَمسِ دین آمیز
که نیست باده تبریز را خُمار خُمار
مولوی غزلیات

غزل ۱۱۵۰ - به خدمت لبت آمد به انتجاع شکر

به خِدمَتِ لَبَت آمد به اِنْتِجاعْ شِکَر
که از لَبِ شِکَرینْ بَخشْ یک دو صاعْ شِکَر
تو اِرْتِقا به سَخا جو مگو نه گو آری
نَظَر مَکُن که نِیی یافتْ اِرْتفاعْ شِکَر
لَبِ تو است که شِکَّر زِ عینِ او رویَد
نه مُنْتَظِر که رَسَد نَسْیه از بِقاعْ شِکَر
شِکَر به وَقتِ شِکَر خوردَنَت نَصیبی یافت
که بر مَذاقِ دَهان‌ها بُوَد مُطاعْ شِکَر
بِبَسته‌یی دو لَبْ امروز زان‌ همی‌تَرسَم
که از غَمِ تو بِمانَد زِ اِنْتِفاعْ شِکَر
زِهی نَبات که دارد لَبِ تو کَزْ وِیْ شُد
امیرِ جُمله نَباتاتْ‌ بی‌نِزاعْ شِکَر
دَهان بِبَندم و بَسته شِکَر‌ همی‌خایَم
که تا به جان برَسَد خوش به ابتلاع شِکَر
مولوی غزلیات

غزل ۱۱۵۱ - قدح شکست و شرابم نماند و من مخمور

قَدَح شِکَست و شَرابَم نَمانْد و من مَخْمور
خرابِ کارِ مرا شَمسِ دین کُند مَعْمور
خَدیوِ عالَمِ بینِش چراغِ عالَمِ کَشْف
که روحْ‌هاش به جان سَجده می‌کنند از دور
که تا زِ بَحرِ تَحَیُّر بَرآوَرَد دستش
هزار جان و رَوان‌های غَرقه مَغْمور
گَر آسْمان و زمین پُر شود زِ ظُلْمَت کُفر
چو او بِتابَد پَرتو بگیرد آن همه نور
ازان صَفا که مَلایِک از او همی‌یابَند
اگر رَسَد به شَیاطین شوند هر یک حور
وَگَر نباشد آن نورْ دیو را روزی
به پَرده‌های کَرَمْ دیو را کُند مَسْتور
به روزِ عیدی کو بَخش کردن آغازَد
به هر سوی است عروسی به هر نواحی سور
زِ سوی تبریز آن آفتابْ دَرتابَد
شَوَند زنده ذَرایِر مِثالِ نَفْخه صور
اَیا صَبا به خدا و به حَقّ نان و نَمَک
که هر سَحَر من و تو گشته ایم ازو مَسْرور
که چون رَسی به نِهایتْ کَرانِ عالَمِ غَیب
از آن گُذَر کُن و کاهِل مَباش چون رَنْجور
ازان پَری که از او یافتی بِکُن پَرواز
هزارساله رَهْ اَنْدَر پَرَت نباشد دور
بِپَر چو خسته شود آن پَرَت سُجودی کُن
برایِ حالِ من خسته جان و دلْ مَهْجور
به آبِ چَشمِ بِگویَش که از زمانِ فِراق
شُده‌‌ست روزْ سیاه و شُده‌‌ست موْ کافور
توآن کسی که همه مُجْرمان عالَم را
به بَحْرِ رَحْمَتْ غوطی دَهی کُنی مَغْفور
چو چَشمِ بینا در جانِ تو هَمی‌نَرَسَد
کسی که چَشمْ ندارد یَقین بُوَد مَعْذور
چُنان بِکُن تو به لابه که خاکِ پایش را
بدیده آری کین دَرد می‌شود ناسور
وَزین سَفَر به سَعادَت صَبا چو بازآیی
دَراَفْکَنی به وجود و عَدَم شَرار و شُرور
مولوی غزلیات

غزل ۱۱۵۲ - ببین دلی که نگردد ز جان سپاری سیر

بِبین دلی که نَگَردد زِ جانْ سِپاری سیر
اسیرِعشق نَگَردد زِ رنج و خواری سیر
زِ زَخْم‌‌های نَهانی که عاشقان دانَند
به خون دَراست و نَگَردد زِ زَخْمِ کاری سیر
مُقیم شُد به خَرابات و جُمله رِندان را
خَراب کرد و نَشُد از شرابْ باری سیر
هزار جانِ مُقَدَّس سِپُرد هر نَفَسی
دران شِکار و نَشُد جان از آن شکاری سیر
مِثالِ نِی زِ لَبِ یار کامْ پُرشِکَراست
وَلیک نیست چو نِیْ از فَغان و زاری سیر
بِگُفت تو زِ چه سیری بِگُفتم از جُزِ تو
وَلیکْ هیچ نگردم از آنچه داری سیر
نه شهر و یار شِناسیم ای مُسلمانان
از آن که نیست دل از جامِ شهریاری سیر
هَوایِ تو چو بَهاراست و دلْ زِ توست چو باغ
که باغ می‌نَشوَد از دَمِ بهاری سیر
چو شَرمسارم از اِحْسانِ شَمسِ تبریزی
که جانْ مَبادا از این شَرم و شَرمساری سیر