جستجو در گوهرین

اَیا یاری که در تو ناپَدیدم
تو را شکلِ عَجَب در خواب دیدم
چو خاتونانِ مصر از عشقِ یوسُف
تُرَنج و دستْ‌‌ بی‌خود می‌بُریدم
کجا آن مَه؟ کجا آن چَشمِ دوشین؟
کجا آن گوشْ کان‌‌ها می‌شنیدم؟
نه تو پیدا نه من پیدا نه آن دَم
نه آن دندانْ که لَب را می‌گَزیدم
مَنَم اَنْبارِ آکنده زِ سودا
کَزان خَرمَن همه سودا کَشیدم
تو آرامِ دلِ سوداییانی
تو ذَاالْنّون و جُنَید و بایَزیدم

سَفر کردم به هر شهری دَویدم
به لُطف و حُسنِ تو کَس را ندیدم
ز هِجران و غَریبی بازگشتم
دِگَرباره بدین دولَت رَسیدم
زِ باغِ رویِ تو تا دور گشتم
نه گُل دیدم نه یک میوه بِچیدم
به بَدبختی چو دور افتادم از تو
زِ هر بَدبَختْ صد زَحْمَت کَشیدم
چه گویم؟ مُرده بودم‌‌ بی‌تو مُطْلَق
خدا از نو دِگَربار آفریدم
عَجَب گویی مَنَم رویِ تو دیده؟
مَنَم گویی که آوازَت شنیدم؟
بِهِل تا دست و پایَت را بِبوسَم
بِدِه عیدانه کاِمْروز است عیدم
تو را ای یوسُفِ مصر اَرْمغانی
چُنین آیینه روشن خَریدم

سَفَر کردم به هر شهری دَویدم
چو شهرِ عشقْ منْ شهری ندیدم
ندانستم زِ اوَّلْ قَدْرِ آن شهر
زِ نادانی بَسی غُربَت کَشیدم
رَها کردم چُنان شِکَّرسِتانی
چو حیوانْ هر گیاهی می‌چَریدم
پیاز و گَنْدنا چون قومِ موسی
چرا بر مَنّ و سَلْوی بَرگُزیدم؟
به غیرِ عشق آوازِ دُهُل بود
هر آوازی که در عالَمْ شنیدم
از آن بانگِ دُهُل از عالَم کُل
بدین دنیای فانی اوفْتیدم
میانِ جان‌‌ها جانِ مُجَرَّد
چو دل‌‌ بی‌پَرّ و‌‌ بی‌پا می‌پَریدم
از آن باده که لُطف و خنده بَخْشَد
چو گُل‌‌ بی‌حَلْق و‌‌ بی‌لَب می‌چَشیدم
نِدا آمد زِ عشقْ ای جان سَفَر کُن
که من مِحْنَت سَرایی آفریدم
بَسی گفتم که من آن جا نخواهم
بَسی نالیدم و جامه دَریدم
چُنانْک اکنون زِ رفتن می‌گُریزم
از آن جا آمدن هم می‌رَمیدم
بِگُفت ای جان بُرو هر جا که باشی
که من نزدیکْ چون حَبْلُ الْوَریدم
فُسون کرد و مرا بَسْ عشوه‌‌ها داد
فُسون و عشوه او را خَریدم
فُسونِ او جهان را بَرجَهانَد
کِه باشم من؟ که من خود ناپَدیدم
زِ راهَم بُرد وان گاهَم به رَه کرد
گَر از رَهْ می‌نَرَفتم می‌رَهیدم
بگویم چون رَسی آن جا وَلیکِن
قَلَم بِشْکَست چون این جا رَسیدم

اگر عشقَت به جایِ جان ندارم
به زُلفِ کافِرَتْ ایمان ندارم
چو گفتی نَنگ می‌داری زِ عشقَم
غَمِ عشقِ تو را پنهان ندارم
تو می‌گفتی مَکُن در من نگاهی
که من خون‌‌ها کُنم تاوان ندارم
منِ سَرگشته چون فرمان نَبُردم
از آن بر نیک و بَد فرمان ندارم
چو هر کَس لُطف می‌یابَند از تو
منِ بیچاره آخِر جان ندارم؟

بیا ای آن کِه بُردی تو قَرارم
دَرآ چون تَنگِ شِکَّر در کِنارم
دلِ سنگینِ خود را بر دِلَم نِهْ
نمی بینی که از غَمْ سنگسارم
بیا نزدیک و بر رویَم نَظَر کُن
نشانی‌‌ها نِگَر کَزْ عشق دارم
بِسوزم پرده هفت آسْمان را
اگر از سوزِ دلْ دودی بَرآرَم
خزان گَر باغ و بُستان را بِسوزد
بِخَنداند جهان را نوبَهارم
جهان گوید که بازآ ای بهاران
که از ظُلْمِ خزانْ صد داغ دارم
بِگَردان ساقیا جامِ خَزانی
که از عشقِ بهار اَنْدَر خُمارم
بِدِه چیزی که پنهان است چون جان
به جانِ تو مَدهِ بیش اِنْتِظارم

گَهی دَر گیرم و گَهْ بام گیرم
چو بینَم رویِ تو آرام گیرم
زَبونِ خاص و عامَم در فِراقَت
بیا تا تَرکِ خاص و عام گیرم
دِلَم از غَمْ گریبان می‌دَرانَد
که کِی دامانِ آن خوش نام گیرم؟
نگیرم عیش و عِشَرت تا نیاید
وَگَر گیرم در آن هنگام گیرم
چو زُلف اَنْدازِ من ساقی دَرآیَد
به دستی زُلف و دستی جام گیرم
اگر در خِرقه زاهِد دَرآیَد
شَوَم حاجیّ و راهِ شام گیرم
وَگَر خواهد که من دیوانه باشم
شَوَم خام و حَریفِ خام گیرم
وَگَر چون مُرغْ اَنْدَر دل بِپَرَّد
شَوَم صَیّاد مُرغانْ دام گیرم
چو گویم شب نَخُسپم او بگوید
که من خواب از نمازِ شام گیرم
وَگَر گویم عِنایَت کُن بگوید
که نی من جنگی‌‌‌‌اَم دُشنام گیرم
مُرادِ خویش بُگْذارم همان دَم
مُرادِ دِلْبَر خودکام گیرم

اگر سَرمَست اگر مَخْمور باشم
مَهِل کَزْ مَجْلِسِ تو دور باشم
رُخَم از قبله جانْ نور گیرد
چو با یادِ تو اَنْدَر گور باشم
قَرارم کِی بُوَد خود در تَکِ گور
چو بر دَمگاهِ نَفْخِ صور باشم؟
صد اَفْسَنْتین و داروهایِ نافِع
تویی جان را چو من رَنْجور باشم
شَوَم شیرین زِ لُطفِ گوهرِ تو
اگر چون بَحْر تَلْخ و شور باشم
اگر غَم هَمچو شبْ عالَم بگیرد
بَرآ ای صبح تا مَنْصور باشم
تویی روز و مَنَم اِسْتاره روز
عَجَب نَبْوَد اگر مَشْهور باشم
به من شادند جُمله‌یْ روزجویان
چو پیش آهنگِ چونْ تو نور باشم
مرا مَخْمور می‌داری نه از بُخْل
ولی تا ساکِن و مَسْتور باشم
بدان مَسْتور می‌داری چو حوتَم
که تا از عَقربَتْ مَهْجور باشم
چه غم دارم زِ نیشِ عَقرب ای ماه؟
چو غَرقِ شَهْد چون زنبور باشم
خَمُش کردم وَلیکِن عشق خواهد
که پیشِ زَخْمه‌‌‌‌اش طُنْبور باشم

خداوندا مَدِه آن یار را غم
مَبادا قامَتِ آن سَرو را خَم
تو می‌دانی که جانِ باغِ ما اوست
مَبادا سَروِ جانْ از باغِ ما کَم
همیشه تازه و سَرسَبز دارَش
بر او اَفْشانْ کَرامَت‌‌ها دَمادَم
مُعَظَّم دارَش اَنْدَر دین و دنیا
به حَقِّ حُرمَتِ اسمایِ اَعْظَم
وجودش در بَنی آدم غَریب است
بِدو صد فَخْر دارد جانِ آدم
مُخَلَّد دار او را هَمچو جَنَّت
که او جَنّات ِجَنّات است مُبْهَم
زِ رنج اَنْدَرون و رنجِ بیرون
مُعافَش دار یا رَبّ و مُسَلَّم
جهانْ شاد است وز او صد شُکر دارد
که عیسی شُکرها دارد زِ مَریَم
دُعاهایی که آن در لب نیاید
که بر اَجْزایِ روح است آن مُقَسَّم
مُجاب و مُسْتجابَش کُن پِیِ او
که تو داناتَری وَاللّهُ اَعْلَم

چه نزدیک است جانِ تو به جانَم
که هر چیزی که اندیشی بدانَم
ازین نزدیک تَر دارم نشانی
بیا نزدیک و بِنْگَر در نشانم
به درویشی بیا اَنْدَر میانه
مَکُن شوخی مگو کَنْدَر میانَم
میانِ خانه‌اَت هَمچون سُتونَم
زِ بامَت سَرفرو چون ناودانم
مَنَم هَمرازِ تو در حَشْر و در نَشْر
نه چون یارانِ دنیا میزبانَم
میانِ بَزمِ تو گَردان چو خَمْرم
گَهِ رَزمِ تو سابِقْ چون سِنانَم
اگر چون بَرقْ مُردن پیشه سازم
چو بَرقِ خوبیِ تو‌‌ بی‌زَبانَم
همیشه سَرخوشَم فرقی نباشد
اگر من جان دَهَم یا جانْ سِتانَم
به تو گَر جان دَهَم باشد تجارت
که بِدْهی بَهرِ جانی صد جهانَم
دَرین خانه هزاران مُرده بیش اَند
تو بِنْشَسته که اینک خان و مانَم
یکی کَفْ خاک گوید زُلف بودم
یکی کَفْ خاک گوید استخوانَم
شَوی حیران و ناگَهْ عشق آید
که پیشَم آ که زنده‌یْ جاودانَم
بِکَش در بَر بَرِ سیمینِ ما را
که از خویشَت همین دَمْ وارَهانَم
خَمُش کُن خُسروا کَم گو زِ شیرین
زِ شیرینی‌‌‌ هَمی‌سوزد دَهانَم

چه نزدیک است جانِ تو به جانم
که هر چیزی که اندیشی بِدانَم
ضَمیرِ هَمدِگَر دانند یاران
نباشم یارِ صادق گَر نَدانَم
چو آبِ صاف باشد یارْ با یار
که بِنْمایَد دَرو عکسِ بَنانَم
اگر چه عامه هم آیینه‌هایند
که بِنْمایَد دَرو سود و زیانَم
وَلیکِن آن به هر دَم تیره گردد
که او را نیست صَیقل‌‌‌های جانَم
ولی آیینه عارف نگردد
اگر خاکِ جهان بر وِیْ فَشانَم
ازین آیینهْ رویِ خود مَگَردان
که می‌گوید که جانَت را اَمانَم
من و گفتِ من آیینه‌‌‌‌ست جان را
بِیابَد حالِ خویشْ اَنْدَر بَیانَم
خَمُش کُن تا به ابرو و به غَمْزه
هزاران ماجَرا بر وِیْ بِخوانَم

مرا گویی کِرایی؟ من چه دانم
چُنین مَجنون چرایی؟ من چه دانم
مرا گویی بِدین زاری که هستی
به عشقَم چون بَرآیی؟ من چه دانم
مَنَم در موجِ دریاهایِ عشقَت
مرا گویی کجایی؟ من چه دانم
مرا گویی به قُربانگاهِ جان‌ها
نمی تَرسی که آیی؟ من چه دانم
مرا گویی اگر کُشته‌یْ خدایی
چه داری از خدایی؟ من چه دانم
مرا گویی چه می‌جویی دِگَر تو
وَرایِ روشنایی؟ من چه دانم
مرا گویی تو را با این قَفَص چیست
اگر مُرغِ هوایی؟ من چه دانم
مَرا راه صَوابی بود گُم شُد
از آن تُرکِ خَطایی من چه دانم
بَلا را از خوشی نَشْناسم ایرا
به غایَت خوش بَلایی من چه دانم
شبی بِرْبود ناگَهْ شَمسِ تبریز
زِ من یکتا دو تایی من چه دانم

من از عالَم تو را تنها گُزینم
رَوا داری که منْ غمگین نِشینم؟
دلِ من چون قَلَم اَنْدَر کَفِ توست
زِ توست اَرْ شادمان وگَر حَزینَم
به جُز آنچه تو خواهی من چه باشم؟
به جُز آنچه نِمایی من چه بینم؟
گَهْ از من خار رویانی گَهی گُل
گَهی گُل بویَم و گَهْ خارْ چینم
مرا تو چون چُنان داری چُنانم
مرا تو چون چُنین خواهی چُنینَم
دَران خُمّی که دل را رنگْ بَخشی
چه باشم من؟ چه باشد مِهْر و کینَم؟
تو بودی اوَّل و آخِر تو باشی
تو بِهْ کُن آخِرَم از اوَّلینَم
چو تو پنهان شَوی از اهلِ کُفرم
چو تو پیدا شَوی از اهلِ دینَم
به جُز چیزی که دادی منْ چه دارم؟
چه می‌جویی زِ جَیْب و آستینَم؟

وِرا خواهم دِگَر یاری نخواهم
چو گُل را یافتم خاری نخواهم
تو را گَر غیرِ او یار دِگَر هست
بُرو آن جا که منْ باری نخواهم
به جُز دیدارِ او بَختی نَجویَم
به غیرِ کارِ او کاری نخواهم
چو بازانْ ساعِدِ سُلطان گُزیدم
چو کَرکَس بویِ مُرداری نخواهم
میانِ اهلِ دلْ جُز دلْ نگُنجَد
جُزین دِلْدار دِلْداری نخواهم
زِ من جُزوی سِتانَد کُل ببَخشَد
ازین بِهْ روزِ بازاری نخواهم
نه آن جُزوَم که غیرِ کُل بُوَد آن
نخواهم غیر را آری نخواهم

نه آن شیرم که با دشمن بَرآیَم
مرا این بَسْ که منْ با من بَرآیَم
چو خاکِ پایِ عشقَم تو یَقین دان
کَزین گِلْ چون گُل و سوسن بَرآیَم
سِیَه پوشَم چو شبْ من از غمِ عشق
وَزین شبْ چون مَهِ روشن بَرآیَم
ازین آتشْ چو دودَم من سَراسَر
که تا چون دود ازین روزَن بَرآیَم
مَنَم طِفْلی که عشقم اوسْتاد است
بِنَگْذارد که من کودن بَرآیَم
شَوَم چون عشقِ دایم حَیّ و قَیّوم
چو من از خواب و از خوردن بَرآیَم
هَلا تَن زن چو بوبکر رَبابی
که تا من جانْ شَوَم وَزْ تَن بَرآیَم

چو آب آهسته زیرِ کَهْ دَرآیَم
به ناگَهْ خَرمَن کَهْ دَررُبایَم
چَکَم از ناودانْ من قَطرهْ قَطره
چو طوفانْ من خَرابِ صد سَرایَم
سَرا چِبْوَد؟ فَلَک را بَرشِکافَم
زِ‌‌ بی‌صبریْ قیامَت را نَپایَم
بَلا را من عَلَف بودم زِ اَوَّل
وَلیک اکنون بَلاها را بَلایَم
زِ حَبْسِ جا مَیابا دل رهایی
اگر من واقِفَم که من کجایم
سَرِ نَخْلَم ندانی کَزْ چه سوی است
دَرین آب اَرْ نِگونَت می‌نِمایَم
نه قُلماشی‌‌‌‌ست لیکِن مانَد آن را
نه هَجوی می‌کُنم نی می‌سِتایَم
دَمِ عشق است و عشقْ از لُطفْ پنهان
ولی من از غَلیظی‌هایِ‌هایَم
مَگو کُهْ را اگر آرَد صَدایی
که ای کُهْ نامَدی گفتی که آیَم
تو او را گو که بانگِ کُهْ از او بود
زِهی گوینده‌‌ بی‌مُنْتَهایَم

زِ قَندِ یار تا شاخی نَخایَم
نمازِ شام روزه کِی گُشایَم
نمی‌دانم کُجا می‌رویَد آن قَند
کَزو خوردم نمی‌دانم کُجایم
عَجایب آن که نُقلَشْ عقل من بُرد
چو عقلم نیست چونَش می‌سِتایَم؟
کِه دارد روزه هَمچون روزه من؟
کَزو هر لحظه عیدی می‌رُبایَم
زِ صُبح رویِ او دارم صَبوحی
نمازِ شام را هرگز نَپایَم
چو گُل در باغِ حُسنَشْ خوش بِخَندم
چو صُبح از آفتابَشْ خوش بَرآیَم
زَبانَم از شرابِ او شِکَسته‌‌‌‌ست
زِ دستانَش شِکَسته دست و پایَم

من و تو دوشْ شبْ بیدار بودیم
همه خُفتند و ما بر کار بودیم
حَریفِ غَمْزه غَمّاز گشتیم
به پیشِ طُرّه طَرّار بودیم
بیا تا ظاهر و پیدا بگوییم
که با عشقِ نَهانی یار بودیم
اگر چه پیش و پس آن جا نگُنجَد
به پیشِ صانِعِ جَبّار بودیم
عَجَب نَبْوَد اگر ما را ندیدند
که ما در مَخْزنِ اسرار بودیم
بیاوردیم دُرها اَرْمَغانی
که یعنی ما به دریابار بودیم

بیا کِامْروزْ شَه را ما شکاریم
سَر خویش و سَرِ عالَم نداریم
بیا کِامْروزْ چون موسیِّ عِمْران
به مَردی گَرد از دریا بَرآریم
همه شب چون عَصا افتاده بودیم
چو روز آمد چو ثُعبانْ‌‌ بی‌قَراریم
چو گِردِ سینه خود طوف کردیم
یَدِ بَیضا زِ جَیْبِ جانْ بَرآریم
بِدان قُدرت که ماری شُد عَصایی
به هر شبْ چون عَصا و روزْ ماریم
پِیِ فرعونِ سَرکَش اژدَهاییم
پِیِ موسی عَصا و بُردباریم
به هِمَّت خونِ نِمْرودان بِریزیم
تو این مَنْگَر که چون پَشِّه نِزاریم
بَراَفْزاییم بر شیران و پیلان
اگر چه در کَفِ آن شیر زاریم
اگر چه هَمچو اُشْتُر کَژْ نَهادیم
چو اُشتُر سویِ کعبه راهْواریم
به اِقْبالِ دوروزه دلْ نَبَندیم
که در اِقْبالِ باقی کامکاریم
چو خورشید و قَمَر نزدیک و دوریم
چو عشق و دل نَهان و آشکاریم
برایِ عشقِ خون آشامِ خونْ خوار
سَگانَش را چو خونْ اَنْدَر تَغاریم
چو ماهی وَقتِ خاموشی خَموشیم
به وقتِ گُفت ماهِ‌‌ بی‌غُباریم

بیا تا عاشقی از سَر بگیریم
جهانِ خاک را در زَر بگیریم
بیا تا نوبهارِ عشقْ باشیم
نَسیم از مُشک و از عَنْبَر بگیریم
زمین و کوه و دشت و باغ و جان را
همه در حُلِّه اَخْضَر بگیریم
دُکانِ نِعْمَت از باطِن گُشاییم
چُنینْ خو از درختِ تَر بگیریم
زِ سِر خوردنْ درخت این بَرگ و بَر یافت
زِ سِرّ خویشْ بَرگ و بَر بگیریم
زِ دل رَه بُرده‌اند ایشان به دِلْبَر
زِ دلْ ما هم رَهِ دِلْبَر بگیریم
مُسلمانی بیاموزیم از وِیْ
اگر آن طُرّه کافَر بگیریم
دلی دارد غَمَش چون سنگِ مَرمَر
ازان مَرمَر دو صد گوهر بگیریم
چو جوشَد سنگِ او هفتاد چَشمه
سَبو و کوزه و ساغَر بگیریم
کَمینه چَشمه‌‌‌‌اش چَشمی‌‌‌‌ست روشن
که ما از نورِ او صد فَر بگیریم

بیا تا قَدْرِ همدیگر بدانیم
که تا ناگَهْ زِ یکدیگر نمانیم
چو مومنْ آینه‌یْ مومن یَقین شُد
چرا با آیِنه ما روگِرانیم؟
کَریمانْ جانْ فِدایِ دوست کردند
سگی بُگْذار ما هم مَردمانیم
فُسونِ قُلْ اَعوُذ و قُل هُوَ اللّه
چرا در عشقِ همدیگر نخوانیم؟
غَرَض‌‌ها تیره دارد دوستی را
غَرَض‌‌ها را چرا از دلْ نَرانیم؟
گَهی خوش دل شَوی از من که میرم
چرا مُرده پَرَست و خَصْمِ جانیم؟
چو بَعدِ مرگْ خواهی آشتی کرد
همه عُمر از غَمَت در اِمْتِحانیم
کُنون پِنْدار مُردم آشتی کُن
که در تسلیمْ ما چون مُردگانیم
چو بر گورم بِخواهی بوسه دادن
رُخَم را بوسه دِهْ کَاکْنون هَمانیم
خَمُش کُن مُرده وار ای دل اَزیرا
به هستی مُتَّهَم ما زین زَبانیم