جستجو در گوهرین

به قَرارِ تو او رَسَد، که بُوَد بی‌قَرارِ تو
که به گُلْزارِ تو رَسَد، دلِ خسته به خارِ تو
گُل و سوسن ازانِ تو، همه گُلْشَنْ ازانِ تو
تَلَفَش از خزانِ تو، طَرَبَش از بهارِ تو
زِزمین تا به آسْمان، همه گویان و خامُشان
چو دل و جانِ عاشقان، به درونْ بی‌قَرارِ تو
همه سوداپَرَستِ تو، همه عالَم به دستِ تو
نَفَسی پَست و مَستِ تو، نَفَسی در خُمارِ تو
همه زیر و زَبَر زِتو، هَمِگان بی‌خَبَر زِتو
چه غریب است نَظَر به تو، چه خوش است اِنْتِظارِ تو
چه کُند سَرو و باغ را، چو نَظَر نیست زاغ را
تو زِ بُلبُل فَغان شِنو که وِیْ است اختیارِ تو
مَنَم از کار مانده‌یی، زِخریدارْ مانده‌یی
به فَراغَت نَظَرکُنان به سویِ کار و بارِ تو
بُگِذارم زِبَحْر و پُل، بِگُریزم زِ جُزو و کُل
چه کُنم من عِذارِ گُل؟ که ندارد عِذارِ تو
چه کُنم عُمرِ مُرده را، تَن و جانِ فَسُرده را
دو سه روزِ شِمُرده را، چو مَنَم در شُمارِ تو
چو دل و چَشم و گوش‌ها، زِتو نوشَند نوش‌ها
همه هر دَم شکوفه‌ها شِکُفَد در نِثارِ تو
پس ازین جان که دارَمَش، به خَموشی سِپارَمَش
زِکجا خامُشَم هِلَد هَوَسِ جانْسِپارِ تو؟
به خَموشی نهان شُدن چو شکارم، نَتان شُدن
که شکار و شکاریان نَجِهَند از شکارِ تو
همه فَربه زِ بویِ تو، همه لاغَر زِ هَجْرِ تو
همه شادیّ و گریه‌شان اثر و یادگارِ تو

قَلَم از عشق بِشْکَند چو نویسَد نشانِ تو
خِردَم راهْ گُم کُند زِ فِراقِ گِرانِ تو
کِه بُوَد هم نشینِ تو؟ کِه بیابد گُزینِ تو؟
کِه رَهَد از کمینِ تو؟ کِه کَشَد خود کَمانِ تو؟
رُخَم از عشقْ هَمچو زَر، زِتو بر من هزار اثر
صَنَما سویِ من نِگَر، که چُنانم به جانِ تو
چو خَلیلْ اَنْدَر آتَشَم، زِتَفِ آتشَت خوشَم
نه ازانَم که سَر کَشَم زِ غَمِ بی‌اَمانِ تو
بُگشا کارِ مُشکلَم، تو دِلَم دِهْ که بی‌دِلَم
مَکُن ای دوست مَنْزِلَم به جُز از گُلْسِتانِ تو
کِه بیاید به کویِ تو، صَنَما جُز به بویِ تو
سَبَبِ جُست و جویِ تو چه بُوَد؟ گُلْفَشانِ تو
مَلَک و مَردم و پَری، مَلِک و شاه و لشکری
فَلَک و مِهْر و مُشتری، خَجِل از آسْتانِ تو
چو تو سیمُرغِ روح را، بِکَشانی در اِبْتِلا
چو مگس دوغ دَرفُتَد به گَهِ اِمْتِحانِ تو
زِ اشاراتِ عالی اَت، زِ بِشاراتِ شافی اَت
مَلِکی گشته هر گدا، به دَمِ تَرجُمانِ تو
همه خَلْقان چو مورَکان، به سویِ خَرمَنَت دَوان
همه عالَم نَواله‌یی، زِ عَطاهایِ خوانِ تو
به نَواله قَناعَتی نکُند جانِ آن فَتی
که طَمَع دارد از قَضا که شود میهمانِ تو
چه دَواها که می‌کُند، پِیِ هر رنجْ گنجِ تو
چه نَواها که می‌دَهَد، به مکانْ لامکانِ تو
طَمَعِ تَنْ نَوالِ تو، طَمَعِ دلْ جَمالِ تو
نَظَرِ تَنْ به نانِ تو، هَوَسِ دلْ بَنانِ تو
جِهَتِ مَصْلَحَت بُوَد، نه بَخیلیّ و مُدخِلی
به سویِ بامِ آسْمان، پِنِهان نردبانِ تو
به اَمینان و نیکوان، بِنِمودی تو نردبان
که رَوان است کاروان به سویِ آسْمانِ تو
خَمُش ای دلْ دِگَر مگو، دِگَر اسرارِ او مَجو
که ندانی نهانِ آن کِه بِدانَد نهانِ تو
تو ازین شُهْره نیشِکَر، مَطَلَب مَغز اَنْدَرون
که خود از قِشْرِ نیشِکَر شِکَرین شُد لَبانِ تو
شَهِ تبریز شَمسِ دین، که به هر لحظه آفرین
بِرَساد از جَنابِ حَق به مَهِ خوش قِرانِ تو

طَیَّبَ اللّهُ عَیْشَکُمْ لَوْحَشَ اللّهُ مِنْکُمُ
حَقِ آن خالِ شاهِدت، رو به ما آر ای عَمو
دستِ جعفر که مانْد ازو، بر سَرِ کوهِ پُر سُمو
شِبْهُ مَهْجُورِ عاشِقٍ مِن وِصالٍ مُصَرَّمُ
دستِ او را دَهان بُدی، شرح دادی ازان غَم او
می کُند شرحْ بی‌زبان، یا ظَریفُونَ فَافْهَموا
ما همان دستِ جعفریم، فِی انْقِطاعٍ اَلا ارْحَمُوا
جُنبشی که هَمی‌کنیم، جُمله قَسری‌‌ست فَاعْلَمُوا
جُنبش آن گَهْ کُند صَدَف، که بُوَد جُفتِ جوهر او
بَس که گفتن دراز شُد، ذا حَدیثٌ مُنَمْنَمُ

پَرده بِگَردان و بِزَن سازِ نو
هین، که رَسید از فَلَک آوازِ نو
تازه و خندان نشود گوش و هوش
تا زِ خِرَد دَرنَرَسَد رازِ نو
این بِکُند زُهره که چون ماه دید
او بزَنَد چَنگِ طَرَب سازِ نو
خیز سَبُک رَطْلِ گِران را بیار
تا بِبَرَم شَرمْ زِ هَنْبازِ نو
بَرجِه ساقی طَرَب آغاز کُن
وَزْ میِ کُهنه بِنِه آغازِ نو
در عِوَضِ آن که گَزیدی رُخَم
بوسه بِدِه بر سَرِ این گازِ نو
از تو رُخِ هَمچو زَرَم گاز یافت
می رَسَدَم گَر بِکُنم نازِ نو
چون نکُنم ناز؟ که پنهان و فاش
می رَسَدَم خِلْعَت و اِعْزازِ نو
خِلْعَتِ نو بین که به هر گوشه اَش
تازه طَرازی‌‌ست زِ طَرّازِ نو
پَرِّ هُمایی بِگُشا در وَفا
بر سَرِ عُشّاقْ به پروازِ نو
مُرد قَناعَت، که کَرَم‌های تو
حِرص دَهَد هر نَفَس و آزِ نو
میْ به سَبو دِهْ، که به تو تشنه شُد
این قُنُقِ خابیه پَردازِ نو
رنگِ رُخ و اشکِ رَوانَم بَس است
سِرِّ مرا هر یک غَمّازِ نو
گرم دَرآ گرم، که آن گرم دار
صَنْعَتِ نو دارد و اَنْگازِ نو
بَس کُن، کین گفتِ تو نِسْبَت به عشق
جامهٔ کُهنه‌‌ست زِ بَزّازِ نو

یا قَمَرًا طُلوعُهُ لِلْقَمَرَیْنِ سَکَنُ
جُلْتَ عَلی حَریمِهِمْ فی خَطَرٍ لِیَأْمَنُوا
یا شَجَرًا غُصُونُهُ فَوْقَ سَماءِ وَهْمِنا
هَزْهَزَفی قُلُوبِنا مَرْحَمَةً لِتَجْتَنُوا
هر کِه تو گَردنَش زدی، گشت درازگَردن او
خَرمَنِ هر کِه سوختی، گشت بزرگ خَرمَن او
هر کِه سَرَش شِکافتی، سَر بِفَراخت بر فَلَک
هر کِه تو در چَهَش کُنی، یافت جهانِ روشن او
یا بَلدًا مُخَلَّدًا اَفْلَحَ مَنْ ثَوی بِهِ
لِلْبَرَکاتِ مَطْلَعٌ لِلثَّمَراتِ مَعْدِنُ
یا سَحَرًا مُنَوَّرًا لَیْسَ عَقیبَهُ دُجًی
اَفْلَحَ کُلُّ مَنْظَرٍ ذاکَ بِهِ مُزَیَّنُ
هر کِه طَرَب رَها کُند، پُشتْ سویِ وَفا کُند
بازکَشانَدَش به خود با کَرَمِ مُفَتَّن او
می کَشَدش که ای رَهی، از کَفِ من کجا رَهی؟
رو به من آورید هین، ها اَلَّذینَ آمَنُوا
جاءَ اَوانُ وَصْلِنا یُلْحِقُنا بِاَصْلِنا
شَمَّمَنا عَبیرُهُ فَانْتَهِضُوا لِتَیْقَنُوا
ما بَقِی انْسِلاخُنا اِنَّ هُنا مُناخَنا
فی عَرَفاتِ مَعْشَرٍ اِبْتَکَروُا وَاَحْسَنُوا
پَندِ نِگارِ خود شِنو، از بَرِ او بُرون مَرو
ای دل و دیده دیده‌یی، ای دل و دیدهٔ من او
پیشِ خودم هَمی‌نشان، بر سَرِ من هَمی‌فَشان
تا زِتو لاف می‌زَنَم، کِم بِگِرفت دامَن او
قَدْ نَطَقَ الْهَوَی اسْکُتُوا اِسْتَمِعُوا وَاَنْصِتُوا
اِنَّ لِسانَ نُطْقِنا عِنْدَ لِقاهُ الْکَنُ
بستم من دَهانِ خود، دل بِگُشاد صد دَهان
بَهرِ دلِ تو تَن زدم، بَس بُوَدم نَوازَن او
در گُل و در شِکَر نِشین، بَهرِ خدایْ لُطف بین
سیب و انارِ تازه چین، کامَد در فَشاندن او

بوسیسی افندیمو هم مُحْسِن و هم مَهْ رو
نَیُپو سَرِ کینیکا چونم من و چونی تو
یا نِعْمَ صَباح ای جانْ مَستند همه رِنْدان
تا شب هَمِگان عُریان با یارْ در آبِ جو
یا قَوْمِ اَتَیناکُم فِی الْحُبِّ فَدَیْناکُم
مُذ نَحْنُ رَاَیْناکُم اُمْنیَّتُنا تَصْفُوا
گَر جام دَهی شادم، دُشنام دَهی شادم
افندی اوتی تیلس ثیلو که براکالو
چون مَست شُد این بَنده، بِشْنو تو پراکنده
قویثز می‌کنا کیمو سیمیرا برالالو
یا سَیِّدَتی هاتی مِنْ قَهْوةِ کاساتی
مَنْ زارَکَ مِن صَحْوٍ اِیّاکَ وَاِیّاهُ
ای فارِسِ این میدان، می‌گَرد تو سَرگَردان
آخِر نه کم از چَرخی، در خِدمَتِ آن مَهْ رو
پویسی چلبی پویسی ای پوسه اغا یوسی
بی نَخوَت و ناموسی، این دَم دلِ ما را جو
ای دلْ چو بیاسودی، در خواب کجا بودی
اُسْکِرْتَ کَما تَدْری مِنْ سُکْرِکَ لاتَصْحُو
واهًا سَنِدی واها لَمّا فَتَحَتْ فاها
ما اَطْیَبَ سُقیاها تَحْلوا اَبَدًا تَحْلُو
ای چون نَمَکِستانی، اَنْدَر دلِ هر جانی
هر صورت را مِلْحی، از حُسنِ تو ای مَرجو
چیزی به تو می‌ماند هر صورتِ خوب، اَرْنی
از دیدنِ مَرد و زن، خالی کُنَمی پَهْلو
گَر خَلْق بِخَندَندم، وَرْدست بِبَندَندم
وَرْزَجر پَسَندَندم، من می‌نَرَوَم زین کو
از مَردمِ پَژمُرده، دل می‌شود اَفْسُرده
دارد سِیَهی در جان گَر زَرد بُوَد مازو
بانگِ تو کبوتر را در بُرجِ وصال آرَد
گَر هست حِجابِ او صد بُرج و دو صد بارو
قَوْمٌ خُلِقُوا بُورًا قالُو شَطَطًا زُورًا
فی وَصْفِک یا مَوْلی لا نَسْمَعُ ما قالوا
این نَفْسِ ستیزه رو، چون بُزبَچه بالاجو
جُز ریش ندارد او، نامَش چه کُنم، ریشو
خامُش کُن، خامُش کُن، از گفته فرامش کُن
هین باز مَیا این سو، آن سو پَر چون تیهو

اَلْیُوْمَ مِنَ الوَصْلِ نَسیمٌ وَسُعُودُ
اَلْیَوْمُ اَرَی الْحِبَّ عَلَی الْعَهْدِ فَعُودُوا
رَفته‌‌ست رَقیب و بَرِ آن یار نبود او
بی زَحمَتِ دُشمن، دَمِ عُشّاق شُنود او
یا قَلْبُ اُبَشِّرْکَ بِوَصْلٍ وَرَحیقٍ
ما فاتَکَ مِنْ دَهْرِکَ الْیَوْمَ یَعُودُ
شُکر است، عَدو رفته و ما هَمدَمِ جامیم
ما سُرخ و سپید از طَرَب و کور و کَبود او
یا حِبُّ حَنانَیْکَ تَجَلَّیْتَ بِوَصْلٍ
اَلرُّوحُ فِدا رُوحِکَ بِالرُّوحِ تَجُودُ
ما را که برایِ دلِ حُسّادْ جَفا گفت
امروز چو خَلْوَت شُد، ما را بِسُتود او
هذا قَمَرٌ قَد غَلَبَ الشَّمْسَ بِنُورٍ
مِنْ طالِعِه الْیَوْمَ عَلَی الشَّمْسِ یَسُودُ
امروز نِقاب از رُخِ خود ماه بَرانداخت
بر طَلْعَتِ خورشید و مَهْ و زُهره فُزود او
ما اَکْثَرَ ما قَدْ خَفَضَ الْعَیْشَ بِهَجْرٍ
لِلْعَیْشِ مِنَ الْیَوْمَ نُهوضٌ وَصُعودُ
پیوسته زِخورشید سِتانَد مَهِ نو نور
این مَهْ که به خورشید دَهَد نور، چه بود او
یا قَلْبُ تَمَتَّعْ وَطِبِ الْآنَ شَکُورًا
الْحِبُّ شَفیقٌ لَکَ وَاللّهُ وَدُودُ
این دَم سِپَهِ عشق چه خوش دست گُشادند
چون یک گِرِه از طُرّهٔ پُر بَند گشود او
الْحِبُّ اِلَی الْمَجْلِسِ وَاللّهْ سَقانا
وَالسُّکْرُ مِنَ الْقَهْوَةِ کَالدَّهْرِ وَلُودُ
آن غَم که زِعُشّاق بَسی گَرد بَرآوَرْد
بیرون زِدَر است این دَم و از بامْ فرود او
الْیَوْمَ مِنَ الْعَیْش لِقاءٌ و شِفاءٌ
الْیَوْمَ مِنَ السُّکْرِ رُکُوعٌ وَسُجوُدُ
آن ساغَرِ لاغَرشُده را دارویِ دل دِهْ
دیر است که مَحْروم شُد از ذوقِ وجود او
یا قَوْمِ اِلَی الْعِشْقِ اَنیبُوا وَاَجیبُوا
لَمّا کَتَبَ اَللّهُ عَلَی الْعِشْقِ خُلُودُ
امروز صَلا می‌زَنَد این خُفته دلان را
آن عشقِ سَماوی که نَخُفت و نَغُنود او
الْعِشْقُ مِنَ الْکَوْنِ حَیاتٌ وَلُبابُ
وَالْعَیْشُ سِوَی الْعِشْقِ قُشُورٌ وَ جُلُودُ
هر دوست که از عشق به دنیات کَشانَد
خود دشمنِ تو اوست، یَقین دان و حسود او
لا تَنْطِقْ فِی الْعِشْقِ وَیَکْفیکَ اَنینٌ
فَالْمَخْلَصُ لِلْعاشِقِ صَبْرٌ وَ جُحُودُ
بَس کُن تو، مگو هیچ، که تا اشک بگوید
دلْ خود چو بِسوزَد، بِدَهَد بویْ چو عود او

بِگَردان ساقیِ مَهْ رویْ جامُ
رَهایی دِهْ مرا از نَنگ و نامُ
گرفتارم به دامَت ساقیا زانْک
نَهادَستی به هر گامی تو دامُ
رَها کُن کاهِلی، دَریاب ما را
وَلا تَکْسَلْ فَاِنَّ الْقَوْمَ قامُوا
اَلَیْسَ الصَّحْوُ مَنْزِلَ کُلِّ هَمٍّ؟
اَلَیْسَ الْعَیْشُ فی هَمٍّ حَرامُ؟
اَلا صُومُوا فَاِنَّ الصَّوْمَ غُنْمٌ
شَرابُ الرُّوحِ یَشْرَبُهُ الصّیامُ
هر آن کو روزه دارد در حَدیث است
مَهِ حَق را بِبَینَد وقتِ شامُ
نِکو نَبْوَد که من از دَر دَرآیَم
تو بُگْریزی زِ من از راهِ بامُ
تو بُگْریزیّ و من فریاد در پِیْ
که یک دَم صبر کُن، ای تیزْگامُ
مُسلمانان مُسلمانان چه چاره ست
که من سوزیدم و این کارْ خامُ
نباشد چاره جُز صافی شرابی
بِاَقْداحٍ یُقَلِّبُهَا الْکِرامُ
حَدیثِ عاشقانْ پایان ندارد
فَنَسْتَکْفی بِهذا وَالسَّلامُ
جوابِ گفتهٔ مُتَنَبّی است این
فُؤادٌ ما تُسَلّیهِ الْمُدامُ

هُم صَدُّوا، هُم عَتَبُوا، عِتابًا ما لَهُ سَبَبُ
تَن و دلِ ما مُسَخَّرِاو، که می‌نَپَرَد به جُز بَرِ او
فَما طَلَبوا سِوی سَقَمی فَطابَ عَلَی ما طَلَبوا
عَجَب خَبَری که می‌دَهَدم، دَم و غَمِ او، کَر و فَرِ او
فَنی جَلَدی اِذا عَبَسوا فَکَیْفَ تَری اِذا طَرِبوا
مرا غَمِ او چو زنده کُند چگونه شَوَم زِ مَنْظَرِ او
فلا هَرَبٌ اِذا طَلَبوا وُلا طَرَبٌ اذا هَرَبوا
عَجَب، چه بود به هر دو جهان که آن نَبُوَد مُیَسَّرِ او
اَری اُمَمًا بِهِ سَکِرُوا وَلا قَدَحٌ وَلا عِنَبُ
حَدَث نشود شِکَر که خوری شِکَر چو چَشَد زِشِکَّرِ او
لَقَدْ مُلِئَتْ خَواطِرُنا بِهِمْ عَجَبًا وَمَاالْعَجَبُ
سَحَر اثری زِطَلْعَتَ او، شَبَم نَفَسی زِعَنْبَرِ او
سَکَتُّ اَنا وَهُمْ سَکَتُوا وَلا سَئِموا وَلا عَتَبوا
خَبَر نکُنم دِگَر که مرا رسید خَبَر زِمَخْبَرِ او
فَوا حَزَنی اِذا حَجَبوا وَیا طَرَبی اِذا قَرُبوا
دَرَم بِزَنَد سَری نکُند که سَر نَبَرَد کَس از سَرِ او

یا عاشِقینَ الْمَقصَدُ سیحوا اِلی ما تُرْشَدُوا
وَاسْتَفْتِشوا مَنْ یُسْعِدُ یَلْقَونَ اَیْنَ السَّیِدُ
الْعِشْقُ نُورٌ مُرْتَفِع وَالسِّرُّنِعْمَ المُکَتَرَعْ
نَهْرُالْهَوی لا یَنقَطِعْ نارُالْهَوی لا تَخمُدُ
لا عِشْقَ اِلّا بِالْجَوی مَنْ کانَ فی سُقْمِ الْهَوی
اِنْ قیلَ طارَفی الْهَوا لا تُنْکِروا، لا تُبْعِدوا
الْعِشْقُ ما فی رِقِّهِ خَیْرٌ لَکُم مِنْ عِتْقِهِ
جَفْنٌ بَکا فی عِشْقِهِ لا تَحْسَبوهُ تَرْمَدُ
اَمْرُ الْمُحِبّینَ انْطَوی اَمْراضُهُم خَیْرُالدَّوا
ما لَم یَضِلُّوا فی الْهَوی لا تَزعَموا اَنْ یَهْتَدَوا
اَصْحابَنا لا تَیْأَسوا بَعْدَ الْجَوی مُسْتَأنَسُ
غَیْرَ الْهَوی لا تَلْبَسوا، غَیْرَ الْهَوی لا تَرْتَدُوا
سِحْرُالْهَوی مَعقُودَةٌ نارُالْجَوی مَوْقُودَةٌ
ذانِعمَةٌ مَفقُودَةٌ حِرْمانَ مَنْ لا یَجْهَدُ
نادَیْتُ یَوْمَ اَلْمُلْتَقی اِذْحار عَقْلی وَالْتُّقی
هذا بَقاءٌ فی الْبَقا، هذا نَعیمٌ سَرْمَدُ
اِنْ فاتَکُمْ لا تَفْعَلوا، وَاسْتَفْتِشوهُ وَاعْقِلوا
لا تَرْقُدوا لا تَأکُلوا ما لَمْ تَروْا لا تَعْبُدوا

اَلا یا ساقِیا اِنّی لَظَمْآنٌ وَمُشتاقُ
اَدِرْ کَأسًا ولا تُنْکِرْ فَاِنّ القَوْمَ قَدْ ذاقوا
اِذا ما شِئْتَ اَسْراری اَدْرِ کَأسًا مِنَ النّارِ
فَاَسْکِرنی وَسائِلْنی اِلی مَنْ اَنْتَ مُشْتاقُ
اَضاءَ الْعِشْقُ مِصباحًا، فَصارَ اللَّیْلُ اِصباحًا
وَ مِنْ اَنْوارِهِ انْشَقَّتْ عَلَی الْاَحْجارِ اَحْداقُ
فَداءُ الْعِشْقِ اَدْوائی، وَمُرُّ الْعِشْقِ حَلْوائی
وَاِنّی بَیْنَ عُشّاقٍ اَسوقُ حَیْثُ ما ساقوا
خُذِ الدُّنْیا وَ خَلّینا فَدُنْیا الْعِشْقِ تَکْفینا
لَنا فی العِشْقِ جَنّاتٌ وَبُلْدانٌ وَاَسْواقُ
وَاَرْواحٌ تُلاقینا وَاَرْواحٌ سَواقینا
وَخَمْرٌ فیهِ مِدْرارٌ وَ کَأسُ الْعِشْقِ رَقْراقُ

اَبْناءَ رَبیعِنا تَعالوا
فَالْوَرْدُ یَقولُ لا تُبالوا
وَالْعِشْقُ یُصیحُکُمْ جِهارًا
اَلْخُلْدُ لَکُمْ فَلا تَزالوا
وَالْحُسْنُ عَلَی الْبَها تَجَلّی
وَالسُّکْرُ حَواهُ وَالْکَمالُ
مَنْ کانَ مُخَرَّسًا جَمادًا
اَلْیَوْمَ تَکَلَّموا وَقالوا
مَنْ کانَ مُبَلَّسًا قَنُوطًا
ذابَوا وَتَضاحَکوا وَنالوا
مِنْ بَعْدُ فَاِنْ تَرَوْا غَضُوبًا
ماذا غَضَبٌ فَذا دَلالُ

جُودُ الشُّمُوسِ عَلَی الْوَری اِشْراقُ
وَ وَراءَها نُورُ الْهَوی بَرّاقُ
وَ وَراءَ اَنْوارِ الْهَوی لی سَیِّدٌ
ضاءَتْ لَنا بِضیائِهِ الْآفاقُ
ما اَطْیَبَ الْعُشّاقَ فی اَشْواقِهِمْ
الْعِشْقُ اَیْضًا نَحْوَهُمْ مُشْتاقُ
هَمَّوا لِرُؤْیَتِهِ فَلاحَتْ شَمْسُهُ
حارَتْ وَ کَلَّتْ نَحْوَهُ الْاَحْداقُ
نادی مُنادٍ عاشِقیْهِ بِدَعْوَةٍ
طَفِقوا اِلی صَوْتِ النِّداءِ وَ ساقوا
سَکِرُوا بِرُؤْیَتِهِ وَراحِ لِقائِهِ
لا تَحْسِبوهُمْ بَعْدَ ذاکَ اَفاقوا
اِنْ شِئتَ مَنْ یَحْکیکَ بَرْقَ خُدْودِهِ
ضَعْفی وَصُفْرَةُ وَجْنَتی مِصْداقُ

اُمْسی وَاُصْبِحُ بِالْجَوی اَتَعذُّبُ
قَلْبی عَلَی نارِالْهَوی یَتَقَلَّبُ
اِنْ کُنْتَ تَهْجُرُنی تُهَذِّبُنی بِهِ
اَنْتَ النُّهی وَبِلاکَ لا اَتَهَذَّبُ
ما بالُ قَلْبکَ قَدْ قَسا فَاِلی مَتی
اَبْکی وَمِمّا قَدْ جَری اَتَعَتَّبُ
مِمّا اُحِبُّ بِاَنْ اَقْوْلَ فَدَیْتُکُمْ
اَحْیی بِکُمْ وَقَتِیلَکُمْ اَتَلَقَّبُ
وَاَشَرْتُمُ بِالصَّبْرِ لی مُتَسَلِّیًا
ما هکَذی عِشْقی بِهِ لا تَحْسَبوا
ما عِشْتُ فی هذَا الْفِراقِ سُوَیْعَةً
لَوْ لا لِقاؤُکَ کُلَّ یَوْمٍ اَرْقَبُ
إِنّی اَتُوبُ مُناجِیًا وَمُنادِیًا
فَاَنَا الْمُسیءُ بِسَیِّدی وَالْمُذْنِبُ
تَبْریزُ جَلَّ بِشَمْسِ دینٍ سَیِّدی
اَبْکی دَمًا مِمّا جَنَیْتُ وَاَشْرَبُ

امروز مَستان را نِگَر در مَستِ ما آویخته
اَفکَنده عقل و عافیت، وَنْدَر بَلا آویخته
گفتم که ای مَستانِ جان میْ خورده از دَستانِ جان
ای صد هزاران جان و دل اَنْدَر شما آویخته
گفتند شُکرْ اَللّهْ را، کو جِلْوه کرد این ماه را
افتاده بودیم از بَقا، در قَعْرِ لا آویخته
بُگْریختیم از جورِ او یک مُدّتی، وَزْ دورِ او
چون دُشمنان بودیم ما، اَنْدَر جَفا آویخته
جامِ وَفا بَرداشته، کار و دُکان بُگْذاشته
وَافْسُردگانِ بی‌مَزه در کارها آویخته
بِنْشَسته عقلِ سُرمه کَشْ با هر کِه با چَشمی‌‌ست خَوش
بِنْشَسته زاغِ دیده کَش بر هر کجا آویخته
زین خُنب‌های تَلْخ و خَوش، گَر چاشْنی داری بِچَش
تَرکِ هوا خوش تَر بُوَد، یا در هوا آویخته؟
عُمری دلِ من در غَمَش آواره شُد، می‌جُستَمَش
دیدم دلِ بیچاره را خوش در خدا آویخته
بَر دارِ دنیا ای فَتی گَر ایمنی بَرخیز تا
بِنْمایَم آزادانْت را و هم تو را آویخته
بَر دارِ مُلْکِ جاودان، بین کُشتگانِ زنده جان
مانند مَنصورِ جوان، در اِرْتِضا آویخته
عشقا تویی سُلطانِ من، از بَهرِ من داری بِزَن
روشن ندارد خانه را قِندیلِ ناآویخته
من خاک پایِ آن کَسَم کو دست در مَردان زَنَد
جانم غُلامِ آن مِسی در کیمیا آویخته
بَرجِه طَرَب را ساز کُن، عیش و سَماعْ آغاز کُن
خوش نیست آن دَفْ سَرنگون، نِی بی‌نَوا آویخته
دَفْ دل گُشایَد بسته را، نِیْ جان فَزایَد خسته را
این دِلْگُشا چون بَسته شُد؟ وان جانْ فَزا آویخته؟
امروز دستی بَرگُشا، ایثار کُن جان در سَخا
با کُفْر حاتِم رَست چون، بُد در سَخا آویخته
هست آن سَخا چون دامِ نان، امّا صَفا چون دامِ جان
کو در سَخا آویخته، کو در صَفا آویخته
باشد سَخی چون خایفی، در غارِ ایثاری شُده
صوفی چو بوبَکری بُوَد در مُصطفی آویخته
این دل دَهَد در دِلْبَری، جان هم سِپارَد برسَری
وان صَرفه جو چون مُشتری اَنْدَر بَها آویخته
آن چون نهنگ آیان شُده، دریا دَرو حیران شُده
وین بَحْریِ نوآشنا، در آشنا آویخته
گویی که این کار و کیا، یا صِدق باشد، یا ریا
آن جا که عُشّاقَند و ما، صِدق و ریا آویخته
شب گشت ای شاهِ جهان چَشم و چراغِ شب روان
ای پیشِ رویِ چون مَهَت، ماهِ سَما آویخته
من شادمان چون ماهِ نو، تو جانْ فَزا چون جاهِ نو
وِیْ در غَمِ تو ماهِ نو، چون من دوتا آویخته
کوه است جان در مَعرفت، تَنْ برگِ کاهی در صِفَت
بر برگْ کِی دیده‌‌ست کَس یک کوه را آویخته؟
از رَه رُوانْ گَردی رَوان، صُحبَت بِبُر از دیگران
وَرْنی بِمانی مُبتلا، در مُبتلا آویخته
جانِ عزیزان گشته خون، تا عاقبت چون است چون
از بَدگُمانی سَرنگونْ در اِنْتِها آویخته
چون دید جانِ پاکَشان آن تُخم کَاوَّل کاشت جان
واگشت فکر، از اِنْتها در اِبْتدا آویخته
اصلِ نِدا از دل بُوَد، در کوهِ تَن اُفْتَد صَدا
خاموش رو در اصل کُن، ای در صَدا آویخته
گفتِ زبانْ کِبْر آوَرَد، کِبرَت نیازت را خورَد
شو تو زِ کِبْرِ خود جُدا، در کِبْریا آویخته
ای شَمسِ تبریزی بَرآ، از سویِ شرقِ کِبْریا
جان‌ها زِتو چون ذَرّه‌ها، اَنْدَر ضیا آویخته

ای جِبْرَئیل از عشقِ تو اَنْدَر سَما پا کوفْته
ای اَنْجُم و چَرخ و فَلَک، اَنْدَر هوا پا کوفته
تا گاو و ماهی زیرِ این هفتم زمین خُرَّم شُده
هر بُرج تا گاو و سَمَک، اَنْدَر عُلا پا کوفته
انگورِ دلْ پُر خون شُده، رفته به سویِ میکده
تا آتشی در میْ زده، در خُنْب‌ها پا کوفته
دلْ دیده آبِ رویِ خود، در خاکِ کویِ عشقِ او
چون آن عِنایَت دید دل، اَنْدَر عَنا پا کوفته
جان هَمچو اَیّوبِ نَبی، در ذوقِ آن لُطْف و کَرَم
با قالَبِ پُر کِرمِ خود اَنْدَر بَلا پا کوفته
خَلْقی که خواهند آمدن، از نسلِ آدمْ بعد ازین
جان‌هایِ ایشان بَهرِ تو هم در فَنا پا کوفته
اَنْدَر خَراباتِ فَنا، شاهَنْشَهانِ مُحْتَشَم
هم بی‌کُلَهْ سَروَر شُده، هم بی‌قَبا پا کوفته
قومی بِدیده چیزکی، عاشق شُده، لیک از حَسَد
از کِبْر و ناموس و حَیا هم در خَلا پا کوفته
اَصْحابِ کِبْر و نَفْس کِی باشند لایِقْ شاه را؟
کَزْ عِزَّتِ این شاهِ ما، صد کِبْریا پا کوفته
قومی بِبینی رَقص کُن، در عشقِ نان و شوربا
قومی دِگَر در عشقشان، نان و اَبا پا کوفته
خوش گوهری کو گوهری هِشْت از هوایِ بَحْرِ او
تا بَحْر شُد در سِرِّ خود، در اِصْطِفا پا کوفته
کو او و کو بیچاره‌یی، کو هست در تقلیدِ خود
در خونِ خود چَرخی زده، وَنْدَر رَجا پا کوفته
با این همه، او بِهْ بُوَد از غافِلِ مُنْکِر که او
گَهْ می‌کُند اِقْرارَکی، گَهْ او زِ لا پا کوفته
قومی به عشقِ آن فَتی، بُگْذشته از هست و فَنا
قومی به عشقِ خود که من هستم فَنا پا کوفته
خُفّاش در تاریکی‌یی، در عشقِ ظُلْمَت‌ها به رَقص
مُرغانِ خورشیدی سَحَر تا وَالضُّحی پا کوفته
تو شَمسِ تبریزی بگو، ای بادِ صُبحِ تیزرو
با من بگو اَحْوالِ او، با من دَرآ پا کوفته

این کیست این؟ این کیست این؟ در حَلقه ناگاه آمده؟
این نورِ اَللّهی‌‌ست این، از پیشِ اَللّه آمده
این لُطف و رَحمَت را نِگَر، وین بَخت و دولت را نِگَر
در چارهٔ بَداَخْتَرانْ با رویِ چون ماه آمده
لیلیِّ زیبا را نِگَر، خوشْ طالبِ مَجنون شُده
وان کَهْرُبایِ روح بین، در جَذبِ هر کاه آمده
از لَذَّتِ بوهایِ او، وَزْ حُسن و از خوهایِ او
وَزْ قُلْ تَعالوهایِ او، جان‌ها به دَرگاه آمده
صد نَقْش سازد بر عَدَم، از چاکر و صاحِبْ عَلَم
در دل خیالاتِ خوشَش، زیبا و دِلْخواه آمده
تخییل‌ها را آن صَمَد، روزی حقیقت‌ها کُند
تا دَررَسَد در زندگی، اَشکالِ گُمراه آمده
از چاهِ شورِ این جهان، در دَلْوِ قُرآن رو، بَرآ
ای یوسُف آخِر بَهرِ توست این دَلْو در چاه آمده
کِی باشد ای گفتِ زبان، من از تو مُسْتَغْنی شُده
با آفتابِ مَعرفَت، در سایهٔ شاه آمده
یارَب مرا پیش از اَجَل، فارغ کُن از عِلْم و عَمَل
خاصه زِعِلْمِ مَنطقی، در جُمله افواه آمده

ای عاشقان ای عاشقان دیوانه‌ام، کو سِلْسِله؟
ای سِلْسِله جُنبانِ جان، عالَم زِتو پُرغُلغُله
زنجیرِ دیگر ساختی، در گَردنَم انداختی
وَزْ آسْمان دَرتاختی، تا رَه زنی بر قافله
بَرخیز ای جانْ از جهان، بَرپَر زِ خاک خاکْدان
کَزْ بَهرِ ما بر آسْمانْ گَردان شُده‌‌ست این مَشْعَله
آن را که باشد دَردِ دل، کِی رَه زَنَد باران و گِل؟
از عشق باشد او بِحِل، کو را نشُد کُه خَردله
روزی مُخَنَّث بانگ زد، گفتا که ای چوپانِ بَد
آن بُز عَجَب ما را گَزَد، در من نَظَر کرد از گِلِه
گفتا مُخَنَّث را گَزَد، هم بُکْشَدش زیرِ لَگَد
امّا چه غَم زو مَرد را، گفتا نِکو گفتی هَله
کو عقل تا گویا شَوی؟ کو پایْ تا پویا شَوی؟
وَزْ خُشک در دریا شَوی، ایمِن شَوی از زَلْزَله
سُلطانِ سُلطانان شَوی، در مُلْکِ جاویدان شَوی
بالاتر از کیوان شَوی، بیرون شَوی زین مَزْبَله
چون عقلِ کُلْ صاحِب عَمَل، جوشان چو دریایِ عَسَل
چون آفتاب اَنْدَر حَمَل، چون مَهْ به بُرجِ سُنبُله
صد زاغ و جُغد و فاخته، در تو نَواها ساخته
بِشْنیدی‌یی اسرارِ دل، گَر کم شُدی این مَشْغَله
بی دل شو اَرْ صاحِب دلی، دیوانه شو گَر عاقلی
کین عقلِ جُزوی می‌شود، در چَشمِ عشقَت آبِله
تا صورتِ غَیبی رَسَد، وَزْ صورتَت بیرون کَشَد
کَزْ جَعْدِ پیچاپیچِ او، مُشکل شُده‌‌ست این مسئله
امّا دَرین راه از خوشی باید که دامَن بَرکَشی
زیرا زِ خونِ عاشقان، آغشته است این مَرحَله
رو، رو، دلا با قافله، تنها مَرو در مَرحَله
زیرا که زاید فِتْنه‌ها، این روزگارِ حامِله
از رنج‌ها مُطْلَق رَوی، اَنْدَر اَمانِ حَق رَوی
در بَحْرْ چون زورَق رَوی، رفتی دلا، رو بی‌گِلِه
چون دلْ زِ جان بَرداشتی، رَستی زِ جنگ و آشتی
آزاد و فارغ گشته‌یی، هم از دُکان، هم از غَله
زَانْدیشه جانَت رَسته شُد، راهِ خَطَرها بَسته شُد
آن کو به تو پیوسته شُد، پیوسته باشد در چله
در روزْ چون ایمِن شُدی زین رومیِ با عَربَده
شب هم مَکُن اندیشه‌یی زین زَنگیِ پُر زَنْگُله
خامُش کُن ای شیرین لِقا، رو مَشک بَربَند ای سَقا
زیرا نگُنجَد موج‌ها اَنْدَر سَبو و بُلبُله

ساقیِ فَرُّخ رُخِ من، جامِ چو گُلْنار بِدِه
بَهرِ من اَرْ می‌نَدَهی، بَهرِ دلِ یار بِدِه
ساقیِ دِلْدار تویی، چارهٔ بیمار تویی
شَربَتِ شادیّ و شِفا، زود به بیمار بِدِه
باده دران جام فَکَن، گَردنِ اندیشه بِزَن
هین، دلِ ما را مَشِکَن، ای دل و دِلْدار بِدِه
باز کُن آن میکده را، تَرک کُن این عَربَده را
عاشقِ تشنه زده را، از خُمِ خَمّار بِدِه
جانِ بهار و چَمَنی، رونَقِ سَرو و سَمَنی
هین که بَهانه نکُنی، ای بُتِ عَیّارْ بِدِه
پایْ چو در حیله نَهی، وَزْ کَفِ مَستان بِجَهی
دُشمنِ ما شاد شود، کوریِ اَغْیار بِدِه
غَم مَدِه و آه مَدِه، جُز به طَرَب راه مَدِه
آه زِ بی‌راه بُوَد، رَه بِگُشا، بار بِدِه
ما همه مَخْمورِ لِقا، تشنهٔ سَغْراقِ بَقا
بَهرِ گِرو پیشِ سَقا، خِرقه و دَستار بِدِه
تشنهٔ دیرینه مَنَم، گرمْ دل و سینه مَنَم
جام و قَدَح را بِشِکَن، بی‌حَد و بسیار بِدِه
خود مَهْ و مهتاب تویی، ماهیِ این آب مَنَم
ماه به ماهی نَرَسَد، پس زِ مَهْ اِدْرار بِدِه

آمد یار و بر کَفَش جامِ میی چو مَشْعَله
گفت بیا حَریف شو، گفتم آمدم، هَله
جامِ میی که تابِشَش جان بِبَرد زِ مُشتری
چَرخ زَنَد زِ بویِ او بر سَرِ چَرخ، سُنبُله
کوه ازو سَبُک شُده، مَغزْ ازو گِران شُده
روحْ سَبوکَشَش شُده، عقلْ شِکَسته بُلبُله
پاکْ نی و پلید نی، در دو جهان پَدید نی
قُفل گُشا کلید نی، کَنده هزار سِلْسِله
تازه کُند مَلول را، مایه دَهَد فُضول را
آن کِه زَنَد زِ بی‌رَهه راهِ هزار قافله
پیش روِ بَدان شُده، رَه زَنِ زاهِدان شُده
دایهٔ شاهِدان شُده، مایهٔ بانگ و غُلغُله
هر کِه خورَد زِ نیک و بَد، مَست بِمانْده تا اَبَد
هر کِه نخورْد تا رَوَد جانِبِ غُصّه بی‌گِلِه
غَرقه شو اَنْدَر آبِ حَق، مَست شو از شرابِ حَق
نیست شو و خرابِ حَق، ای دلِ تَنگ حوصله
هر کِه بِدان گُمان بَرَد، از کَفِ مرگْ جان بَرَد
آن کِه نگویم آن بَرَد، اینْت عَظیمْ مَنْزَله