اگر آتش است یارَت تو بُرو دَرو هَمی‌سوز
به شبِ فِراقْ سوزانْ تو چو شمع باش تا روز
تو مُخالَفَت هَمی‌کَش تو موافَقَت هَمی‌کُن
چو لباسِ تو دَرانَند تو لباسِ وَصلْ می‌دوز
به موافَقَت بِیابَد تَن و جانْ سَماعِ جانی
زِ رَباب و دَفّ و سُرنا و ز مُطربان دَرآموز
به میانِ بیست مُطرب چو یکی زَنَد مُخالِف
همه گُم کننده رَهْ را چو سِتیزه شُد قَلاووز
تو مگو همه بِجَنگند و زِ صُلْح من چه آید؟
تو یکی نه‌‌یی هزاری تو چراغِ خود بَراَفْروز
که یکی چراغِ روشن زِ هزار مُرده بهتر
که بِهْ است یک قَدِ خوش زِ هزارْ قامَتِ کوز

یا مُکْثِرَ الدَّلالِ عَلَی الْخَلْقِ بِالنُّشُوز
اَلْفَوْزُ فی لِقایِکَ طُوبی لِمَنْ یَفُوز
من آتشینْ زَبانَم از عشق تو چو شمع
گویی همه زبان شو و سَر تا قَدَم بِسوز
غوغایِ روز بینی چون شمعِ مُرده باش
چون خَلْوَتِ شب آمد چون شمعْ بَرفُروز
گفتم بِسوز و سازشْ چَشمَم به سویِ توست
چَشمَم مَدوز هر دَم ای شیرْ هَمچو یوز
ما را چو دَرکَشیدی رو دَرمَکَش زِ ما
این پَرده را دَریدی آن پَرده را مَدوز
ای آبِ زندگانی بَخشا بر آن کسی
کو پیش از این فِراقْ در آن آب کرد پوز
اوَّل چُنان نواز و در آخِر چُنین گُداز؟
اوَّل یَجوز آمد و امروزْ لایَجوز؟
ای جان و بَختِ خَندان در روی ما بخَند
تا سَرو و گُل بِخَندد در موسِم عَجوز
در موسِمِ عَجوز چو در باغِ جانْ رَوی
آن عَجوز زِ هر گوشه صد تَموز
گوید به باغِ جان رو گویم که رَهْ کجاست؟
گوید که راهِ باغْ نَیاموختی هنوز؟
آن سو که نُکته‌ها و رُموزِ چو جان رَسَد
ای عُمرْ باد داده تو در نُکته و رُموز
تو غَمْزِ ما طَلَب کُن خود رَمْزگو مَباش
با آن کَمانِ دولت کو دَرمَپیچ توز
گَر نَفْس پیر شُد دل و جان تازه است و تَر
همچون بنفشه تَرِ خوشْ رویِ پُشتْ گوز
اِنْ لَمْ یَکُنْ لِقَلْبِکَ فی ذاتِهِ غِنیً
لَمْ تُغْنِهِ الْمَناصِبُ وَ الْمالُ وَ الْکُنُوز
اِنْ کُنْتَ ذا غِنًی و غِناکَ مُکَتَّمٌ
کَمْ حَبَّةٍ مُکَتَّمَةٍ تَرْصُدُ الْبُرُوز
یا طالِبَ الْجَواهِرِ وَ الدُّرُّ وَ الْحَصی
مِثْلانِ فِی الظَّلامِ فَهَلْ تَدْرِ ما تَحوز؟
می‌چین تو سنگ ریزه و دُر زین نِشیبِ بَحْر
در شب مَزَن تو قَلْب که پیدا شود به روز
اِسْتَمْحِنِ النُّقُودَ بِمیزانِ صادِقٍ
رَدًّا لِما یَضُرُّکَ مَدًّا لِما یَعُوز

بیا که دانه لَطیف است رو زِ دامْ مَتَرس
قِمارخانه دَرآ و زِ نَنگِ وامْ مَتَرس
بیا بیا که حَریفانْ همه به گوشِ تواَند
بیا بیا که حَریفانْ تو را غُلامْ مَتَرس
بیا بیا به شَرابیّ و ساقی‌یی که مَپُرس
دَرآ دَرآ بَرِ آن شاهِ خوش سَلامْ مَتَرس
شنیده‌یی که دَرین راه بیمِ جان و سَر است
چو یارْ آبِ حَیات است ازین پیامْ مَتَرس
چو عشقْ عیسیِ وَقت است و مُرده می‌جویَد
بِمیر پیشِ جَمالَش چو من تمامْ مَتَرس
اگر چه رَطْلِ گِرانْ است او سَبُک روح است
زِ دستِ دوست فُروکَش هزار جامْ مَتَرس
غُلامِ شیر شُدی بی‌کَباب کِی مانی؟
چو پُخته خوار نباشی زِ هیچ خامْ مَتَرس
حَریفِ ماه شُدی از عَسَس چه غم داری؟
صَبوحِ روح چو دیدی زِ صُبح و شامْ مَتَرس
خیالِ دوست بیاوَرْد سویِ من جامی
که گیر بادهٔ خاص و زِ خاص و عامْ مَتَرس
بِگُفْتَمَش مَهِ روزه‌ست و روز گفت خَموش
که نَشْکَنَد میِ جانْ روزه و صیامْ مَتَرس
دَرین مَقامْ خَلیل است و بایَزیدْ حَریف
بِگیر جامْ مُقیم و دَرین مَقام مَتَرس

قَضا آمد شِنو طَبْلِ نَفیرش
نَفیرش تَلْخ تَر یا زَخمِ تیرش؟
چو دایه‌یْ این جهانْ پِسْتان سِیَه کرد
گِلوگیر آمَدَت چون شَهْد شیرش
خُنُک طِفْلی که دَندانِ خِرَد یافت
رَهَد زین دایه و شیر و زَحیرَش
بِشارت‌هایِ غَیبی شُد غذایَش
زِ شیرش وارَهانید از بَشیرَش
چو هر دَم می‌رَسَد تَلقینِ عشقش
چه غَم دارد زِ مُنکَر یا نَکیرَش؟
چو آن خورشید بر وِیْ سایه انداخت
زِ دوزخ ایمِن است و زَمْهَریرَش
به اِقْبالِ جوانْ واگشت جانی
که راهِ دین نَزَد این چَرخِ پیرَش
بِدان دارُالْاَمان و اصلِ خود رفت
رَهید از دامگاه و دار و گیرَش
رَهید از بَندِ شِحْنه‌یْ حِرص و آزی
که کرده بود بیچاره و حَقیرَش
رو ای جان کَزْ رِباطِ کُهنه جَستی
زِ غُصّه‌یْ آجُر و حُجره و حَصیرَش
نِثارَش آید از رِضوانِ جَنَّت
کِنارش گیرد آن بَدْرِ مُنیرَش
تماشا یافت آن چَشمِ عَفیفَش
سَعادت یافت آن نَفْسِ فَقیرَش
خُجَسته باد باغِسْتانِ خُلْدَش
مُبارک باد آن نِعْمَ الْمَصیرَش

اَنْدَرآ ای اصلِ اصلِ شادمانی شاد باش
اَنْدَرآ ای آبِ آبِ زندگانی شاد باش
گَرْت بینَد زندگانی تا اَبَد باقی شود
وَرْت بینَد مُرده هم داند که جانی شاد باش
همچُنین تو دَم به دَم آن جامِ باقی‌‌‌ می‌رَسان
تا شویم از دست و آن باقی تو دانی شاد باش
بر نشانه‌ی خاکِ ما اینک نشانِ زَخمِ تو
ای نشانه شاد زیّ و ای نشانی شاد باش
ای هُما کَزْ سایه‌ات پَر یافت کوهِ قاف نیز
ای هُمایِ خوش لِقایِ آن جهانی شاد باش
هم ظَریفی هم حَریفی هم چراغی هم شراب
هم جهانی هم نَهانی هم عِیانی شاد باش
تُحفه‌‌های آن جهانی‌‌‌ می‌رَسانی دَم به دَم
می‌رَسان و‌‌‌ می‌رَسان خوش‌‌‌ می‌رَسانی شاد باش
رَخْت‌‌ها را‌‌‌ می‌کَشانَد جانِ مَستانْ سویِ تو
می‌چَشان و‌‌‌ می‌کَشان خوش‌‌‌ می‌کَشانی شاد باش
ای جهان را شاد کرده وِیْ زمین را جُمله گنج
تا زمین گوید تو را کِی آسْمانی شاد باش
گَر سَرِ خوبی بِخارَد دِلْبَری در عَهْدِ تو
پَرچَمَش آرَند پیشَت اَرْمغانی شاد باش
گوهرِ آدم به عالَم شَمسِ تبریزی تویی
ای زِ تو حیران شُده بَحْرِ مَعانی شاد باش

ای سَنایی گَر نیابی یار یارِ خویش باش
در جهانْ هر مَرد و کاری مَردِ کارِ خویش باش
هر یکی زین کاروان مَر رَخْتِ خود را رَهْ زَنَند
خویشتن را پَسْ نشان و پیشِ بارِ خویش باش
حُسنِ فانی می‌دهند و عشقِ فانی می‌خَرند
زین دو جویِ خُشک بُگْذر جویبارِ خویش باش
می‌کَشَندَت دستْ دست این دوستان تا نیستی
دستْ دُزد از دستشان و دَستیارِ خویش باش
این نِگاران نَقْشِ پَرده‌یْ آن نِگارانِ دِلَند
پَرده را بَردار و دَررو با نِگارِ خویش باش
با نِگارِ خویش باش و خوبِ خوب اَنْدیش باش
از دو عالَم بیش باش و در دیارِ خویش باش
رو مَکُن مَستی از آن خَمْری کَزو زایَد غُرور
غُرّهٔ آن روی بین و هوشیارِ خویش باش

ساقیا بی‌گَهْ رَسیدی میْ بِدِه مَردانه باش
ساقیِ دیوانگانی هَمچو میْ دیوانه باش
سَر به سَر پُر کُن قَدَح را موی را گُنجا مَدِه
وان کَزین میدان بِتَرسَد گو بُرو در خانه باش
چون زِ خود بیگانه گشتی رو یگانه‌یْ مُطْلَقی
بعد از آن خواهی وَفا کُن خواه رو بیگانه باش
دُرِّهایِ باصَدف را سویِ دریا راه نیست
گَر چُنان دریات باید بی‌صَدَف دُردانه باش
بانگ بر طوفان بِزَن تا او نباشد خیره کُش
شمع را تَهدید کُن کِی شمع چون پَروانه باش
کاسهٔ سَر را تَهی کُن وان گَهی با سَر بگو
کِی مُبارک کاسهٔ سَر عشق را پیمانه باش
لانهٔ تو عشق بوده‌ست ای هُمایِ لایَزال
عشق را مُحکَم بگیر و ساکِن این لانه باش

آنِ مایی هَمچو ما دِلْشاد باش
در گُلِسْتان هَمچو سَرو آزاد باش
چون زِ شاگردانِ عشقی ای ظَریف
در گُشادِ دلْ چو عشقْ اُستاد باش
گَر غمی آید گِلویِ او بگیر
داد ازو بِسْتان امیرِ داد باش
جانِ تو مَست است در بَزمِ اَحَد
تَنْ میانِ خَلْق گو آحاد باش
گاه با شیرینْ چو خُسرو خوش بِخَند
گَهْ زِ هَجْرش کوه کَن فرهاد باش
گَهْ نَشاط اَنگیز هَمچون گُلْشَنَش
گَهْ چو بُلبُل نال و خوش فریاد باش
پیشِ سَروَش چون خُرامَد خاک باش
چون گُلَش عَنْبَر فَشانَد باد باش
حاصل این است ای برادر چون فَلَک
در جهانِ کُهنه نوبُنیاد باش
در میانِ خارها چون خارپُشت
سَر درون و شادمان و راد باش

اَنْدَرآمد شاهِ شیرینان تُرُش
جانِ شیرینَم فِدایِ آن تُرُش
چَشمِ کَژْبین را بِگُفتم کَژْ مَبین
کَس کُند باور گُلِ خندان تُرُش؟
در هر آن زندان که دَرتابَد رُخَش
کَس نَمانَد در همه زندان تُرُش
گِردِ باغَش گشتم و وَاللّهْ نَبود
میوه‌‌یی اَنْدَر همه بُستان تُرُش
در حَرَم خَندان بُوَد سُلطان وَلیک
می‌نِمایَد خویش در دیوان تُرُش
گَر تو مَردِ مومنی باور مَکُن
اَنْگَبین و شِکَّر و ایمان تُرُش
مُنْکِر اَرْ باشد تُرُش نَبْوَد عَجَب
نِسْبَتی دارد به بادنجان تُرُش

سَری بَرآر که تا ما رَویم بر سَرِ عیش
دَمی چو جانِ مُجَرَّد رَویم در بَرِ عیش
زِ مرگِ خویش شنیدم پیامِ عیشِ اَبَد
زِهی خدا که کُند مرگ را پَیَمبَرِ عیش
به نامِ عیش بُریدند نافِ هستیِ ما
به روزِ عید بِزادیم ما زِ مادرِ عیش
بِپُرس عیش چه باشد؟ بُرون شُدن زین عیش
که عیشِ صورت چون حَلْقه‌یی‌‌ست بر دَرِ عیش
دَرون پَرده زِ اَرْواحِ عیش صورت‌هاست
زِ عکسِ ایشان این پَرده شُد مُصَوَّرِ عیش
وجودِ چون زَرِ خود را به عیش دِهْ نه به غم
که خاکْ بر سَرِ آن زَر که نیست دَرخورِ عیش
بگویَمَت که چرا چَرخ می‌زَنَد گَردون
کی‌اَش به چَرخ دَرآوَرْد؟ تابِ اَخْتَرِ عیش
بِگویَمَت که چرا بَحرْ موج در موج است
کی‌اَش به رَقص دَرآوَرْد؟ نورِ گوهرِ عیش
بِگویَمَت که چرا خاکْ حور و وِلْدان زاد
که داد بویِ بِهِشتَش؟ نَسیمِ عَنْبَرِ عیش
بِگویَمَت که چرا بادْ حَرفْ حَرف شُده‌ست
که تا وَرَقْ وَرَق آیی سَبُک زِ دَفترِ عیش
بِگویَمَت که چرا شب تُتُق فُروآویخت
که گِردَک است و عروسی بگیر چادَرِ عیش
بِگُفتَمی سِرِ پنج و چهار و هفت وَلیک
به یک دو لَعْب فُرومانده‌‌‌ام به شِشْدَرِ عیش

مَدارَم یک زمان از کارْ فارغ
که گردد آدمی غَم خوارْ فارغ
چو فارغ شُد غَم او را سُخره گیرد
مَبادا هیچ کَس ای یارْ فارغ
قَلَنْدَر گر چه فارغ می‌نِمایَد
وَلیکن نیست در اَسْرارْ فارغ
زِ اَوَّل می‌کَشَد او خارِ بسیار
همه گُل گشت و گشت از خار فارغ
چو موری دانه‌ها اَنْبار می‌کرد
سُلَیمان شُد شُد از اَنْبارْ فارغ
چو دریایی‌‌ست او پُرکار و بی‌کار
ازو گیرند و او زِایثارْ فارغ
قَلَنْدَر هست در کَشتی نِشَسته
رَوان در راه و از رَفتارْ فارغ
دَرین حیرت بَسی بینی دَرین راه
زِ کَشتیّ و زِ دریابارْ فارغ
به یادِ بَحر مَست از وَهْمِ کَشتی
نِشَسته اَحْمَقی بسیارْ فارغ

فَریفت یارِ شِکَربارِ من مرا به طَریق
که شِعرِ تازه بگو و بگیر جام عَتیق
چه چاره؟ آنچه بگوید بِبایَدَم کردن
چگونه عاق شَوَم با حَیاتِ کان و عَقیق؟
غُلامِ ساقیِ خویشم، شکارِ عشوه او
که سُکرْ لَذَّتِ عیش است و بادهْ نِعْمَ رَفیق
به شبْ مِثالِ چراغند و روزْ چون خورشید
زِ عاشقیّ و زِ مَستی، زِهی گُزیده فَریق
شما و هر چه مُرادِ شماست از بَد و نیک
من و مَنازلِ ساقیّ و جام‌هایِ رَحیق
بیار باده لَعْلی، که در مَعادنِ روح
دَراَفکَند شَرَرَشْ صد هزار جوش و حَریق
رَوا بُود چو تو خورشید و در زمین سایه؟
رَوا بُوَد چو تو ساقیّ و در زمانه مُفیق؟
گُشایْ زانویِ اُشتُر، بِدَر عِقالِ عقول
بِجِه زِ رِقِّ جهانی به جُرعه‌هایِ رَقیق
چو زانویِ شُترِ تو گُشاده شُد زِ عِقال
اگر چه خُفته بُوَد، طایرست در تَحقیق
هَمی‌دَوَد به کُهْ و دشت و بَرّ و بَحْر رَوان
به قَدْرِ عَقلِ تو گفتم، نمی‌کُنم تَعْمیق
کَمالِ عشق در آمیزش‌ست، پیش آیید
به اِخْتِلاط ِمَخَلَّد، چو روغن و چو سَویق
چو اِخْتِلاط کُند خاکْ با حَقایقِ پاک
کُند سُجودِ مُخَلَّد به شُکرِ آن توقیق

هر کِه دَرو نیست ازین عشقْ رنگ
نَزدِ خدا نیست، به جُز چوب و سنگ
عشقْ بَرآوَرْد زِ هر سنگْ آب
عشقْ تَراشید زِ آیینهٔ زنگ
کُفر به جنگ آمد و ایمان به صُلح
عشقْ بِزَد آتش در صُلح و جنگ
عشقْ گُشایَد دَهَن از بَحْرِ دل
هر دو جهان را بِخورَد چون نَهنگ
عشقْ چو شیر است، نه مَکْر و نه ریو
نیست گَهی روبَهْ و گاهی پَلَنگ
چون که مَدَد بر مَدَد آید زِ عشق
جان بِرَهَد از تَنِ تاریک و تَنگ
عشقْ زِآغازْ همه حیرت است
عقلْ دَرو خیره و جانْ گشته دَنگ
در تبریزست دِلَم، ای صَبا
خِدمَتِ ما را بِرَسان بی‌دِرَنگ

چگونه بَرنَپَرَد جان؟ چو از جَنابِ جَلال
خِطابِ لُطفِ چو شِکَّر به جان رَسَد که تَعال
در آب چون نَجَهَد زود ماهی از خُشکی
چو بانگِ موج به گوشش رَسَد زِبَحْرِ زُلال؟
چرا زِ صید نَپَرَّد به سویِ سُلطانْ باز
چو بِشْنَود خَبَرِ اِرْجِعی زِطَبْل و دَوال؟
چرا چو ذَرّه نیاید به رَقصْ هر صوفی
در آفتابِ بَقا، تا رَهانَدَش زِ زَوال؟
چُنان لَطافت و خوبیّ و حُسن و جانْ بخشی
کسی ازو بِشَکیبَد؟ زِهی شِقا و ضَلال
بِپَر بِپَر هَله ای مُرغ، سویِ مَعدنِ خویش
که از قَفَص بِرَهیدیّ و باز شُد پَر و بال
زِآبِ شور سَفَر کُن به سویِ آبِ حَیات
رُجوع کُن به سویِ صَدْرِ جانْ زِصَفِّ نِعال
بُرو بُرو تو که ما نیز می‌رسیم ای جان
ازین جهانِ جُدایی، بِدان جهانِ وِصال
چو کودکان هَله تا چند ما به عالَمِ خاک
کُنیم دامَنِ خود پُر زِخاک و سنگ و سُفال؟
زِخاکْ دست بِداریم و بر سَما پَرّیم
زِکودکی بِگُریزیم سویِ بَزمِ رِجال
مَبین که قالَبِ خاکی چه در جَوالَت کرد
جَوال را بِشِکاف و بَرآر سَر زِجَوال
به دستِ راست بگیر از هوا تو این نامه
نه کودکی که نَدانی یَمینِ خود زِشمال
بِگُفت پیکِ خِرَد را خدا که پا بَردار
بِگُفت دستِ اَجَل را که گوشِ حِرصْ بِمال
نِدا رَسید رَوان را رَوان شو اَنْدَر غَیب
مِثالِ گنج بگیر و دِگَر زِرنجْ مَنال
تو کُن نِدا و تو آواز دِهْ که سُلطانی
تو راست لُطفِ جواب و تو راستْ عِلْمِ سوآل

آمد خیالِ خوش که من از گُلْشَنِ یار آمدم
در چَشمِ مَستِ من نِگَر، کَزْ کویِ خَمّار آمدم
سَرمایهٔ مَستی مَنَم، هم دایهٔ هستی مَنَم
بالا مَنَم، پَستی مَنَم، چون چَرخْ دَوّار آمدم
آنَم کَزْ آغاز آمدم، با روحْ دَمساز آمدم
بَرگشتم و بازآمدم، بر نُقطه پَرگار آمدم
گفتم بیا شاد آمدی، دادم بِدِه، داد آمدی
گفتا به دید و دادِ من، کَزْ بَهرِ این کار آمدم
هم من مَهْ و مهتابِ تو، هم گُلْشَن و هم آبِ تو
چندین رَهْ از اِشْتابِ تو، بی‌کَفش و دَسْتار آمدم
فَرخنده نامی ای پسر، گرچه که خامی ای پسر
تَلْخی مَکُن زیرا که من از لُطفِ بسیار آمدم
خندان دَرآ، تَلْخی بِکُش، شاباش ای تَلْخیِّ خوش
گُل‌ها دَهَم گرچه که منْ اوَّل همه خار آمدم
گُل سَر بُرون کرد از دَرَج، کَالصَّبْرُ مِفْتاحُ الْفَرَجْ
هر شاخ گوید لا حَرَج، کَزْ صبرْ دُربار آمدم

بیا هر کَس که می‌خواهد که تا با وِیْ گِرو بَندَم
که سنگِ خاره جانْ گیرد، به پیوندِ خداوندم
هَمی گفتم به گُل روزی زِهی خَندانْ قَلاووزی
مرا گُل گفت می‌دانی تو باری کَزْ چه می‌خَندم
خیالِ شاهِ خوش خویَم، تَبَسُّم کرد در رویَم
چُنین شُد نَسل بر نَسلَم، چُنین فرزندِ فرزندم
شَهِ من گفت هر مِسکینْ که عُمرش نیست، من عُمرَم
بدین وَعده منِ مِسکین، امید از عُمر بَرکَندم
دلِ من بانگ بر من زد، چه باشد قَدْرِ عُمری خَود؟
چه مِنَّت می‌نَهی بر من؟ تو خود چندیّ و من چندم؟
شَهی کَزْ لُطف می‌آید، اگر مِنَّت نَهَد شاید
که چاهی پُرحَدَث بودی، مَنَت از زَر دَرآگَندم
کَمَر نابَسته در خِدمَت، مرا تاجِ خِرَد داد او
تو خود اندیشه کُن با خَود، چه بَخشَد گَر بِپِیوندم
یَقُولُ الْعِشْقُ لی سِرّا تَنافَسْ وَ اغْتَنِمْ بِرّا
وَ لا تَفْجُرْ وَ لا تَهْجُرْ و اِلّا تَبْتَئِسْ، تَنْدَم
همه شاهانْ غُلامان را، به خُرسندی ثَنا گفته
همه خَشمِ خداوندی بَرِ من این که خُرسندم
مَضی فی صَحْوَتَی یَوْمی وَ فاضَ السُّکْرُ فی قَوْمی
فَاَسْرِعْ وَ اسْقِنی خَمْرا حُمَیْرا تُشْبِهُ العَنْدَم
بیا دَردِه یکی جامی، پُر از شادیّ و آرامی
که بِنْمایَم سَرانجامی، چو مَخْموران بِپُرسَندم
مَیازارید از خویَم که من بسیار می‌گویم
جهانی طوطیان دارم اگر بسیار شُد قَندَم

دِگَربار، دِگَربار، زِ زنجیر بِجَستم
از این بَند و از این دامِ زَبون گیر بِجَستم
فَلَک پیرِ دوتایی، پُر از سِحْر و َدغایی
به اِقْبالِ جوانِ تو از این پیر بِجَستم
شب و روز دَویدم، زِ شب و روز بُریدم
وَزین چَرخ بِپُرسید، که چون تیر بِجَستم
من از غُصّه چه تَرسَم؟ چو با مرگْ حَریفَم
زِ سَرهنگ چه تَرسَم؟ چو از میر بِجَستم
به اندیشه فروبُرد مرا عقلْ چهل سال
به شَصت و دو شُدم صید و زِ تَدبیر بِجَستم
زِ تَقدیرْ همه خَلْق، کَر و کور شُدسْتَند
زِکَرّ و فَرِ تَقدیر و زِ تقدیر بِجَستم
بُرون پوستْ درون دانه، بُوَد میوه گرفتار
ازان پوست وَزان دانه چو اَنْجیر بِجَستم
زِ تاخیر بُوَد آفت و تعجیل ز شیطان
زِ تَعْجیل دِلَم رَست و زِ تاخیر بِجَستم
زِ خون بود غذا اوَّل و آخِر شُد خونْ شیر
چو دندانِ خِرَد رُست، از آن شیر بِجَستم
پِیِ نان بِدَویدم یکی چند به تَزویر
خدا داد غذایی که زِ تَزویر بِجَستم
خَمُش باش، خَمُش باش، به تَفْصیل مَگو بیش
زِ تفسیر بگویم زِ تَفِ سیر بِجَستم

بیایید، بیایید، به گُلزار بِگَردیم
بَرین نُقطهٔ اِقْبال چو پَرگار بِگَردیم
بیایید که امروز به اِقْبال و به پیروز
چو عُشّاقِ نوآموز، بَران یار بِگَردیم
بَسی تُخم بِکِشتیم، بَرین شوره بِگَشتیم
بَران حَب که نَگُنجید در اَنْبار بِگَردیم
هر آن رویْ که پُشت است به آخِر همه زشت است
بَران یارِ نِکورویِ وَفادار بِگَردیم
چو از خویش به رَنجیم، زَبونِ شش و پَنجیم
یکی جانِبِ خُمخانهٔ خَمّار بِگَردیم
دَرین غم چو نِزاریم، دَران دامْ شکاریم
دِگَر کار نداریم، دَرین کار بِگَردیم
چو ما‌‌ بی‌‌سَر و پاییم، چو ذَرّاتِ هواییم
بَران نادره خورشیدْ قَمَروار بِگَردیم
چو دولاب چه گردیم پُر از ناله و اَفْغان؟
چو اندیشهٔ‌‌ بی‌‌شَکْوَت و گفتار بِگَردیم

خَلْقان همه نیک‌اَند جُز این تَنْ که گُزیدیم
که از سَفَهَش بَسْ سَرِ انگشتْ گَزیدیم
گَر هیچ گُریزی، بِگُریز از هَوَسِ خویش
زیرا همه رنج از هَوَسِ بیهُده دیدیم
وَاللّهْ که مَفَرّی به جُز از فَرِّ رُخَش نیست
کَنْدَر خُضَر و گُلْشَنِ او می‌نِگَریدیم
هر روز که بَرخیزی، رو پاکْ بِشویی
آن سویْ دو، ای دل که گَهِ دَرد دَویدیم
آن سوی که در ساعتِ دشوار دلِ خَلْق
آید که‌ خدایا همه مُحتاج و مُریدیم
هر دانه که چیدیم، همه دامِ بَلا بود
سویِ تو پَراِشْکَسته و تَن خَسته پَریدیم

بیا کِامْروزْ گِردِ یار گردیم
به سَر گَردیم و چون پَرگار گردیم
بیا کِامْروز گِردِ خود نگردیم
به گِردِ خانه خَمّار گردیم
مَگو با ما که ما دیوانگانیم
بر آتش‌‌‌هایِ بی‌زِنْهار گردیم
سَبُک گردیم چون بادِ بهاری
حَریفِ سَبزه و گُلْزار گردیم
چرا چون گوشْ جُمله باد گیریم؟
چرا چون موشْ در اَنْبار گردیم؟
در آن طَبْله شِکَر پُر کرد عَطّار
به گِردِ طَبْله عَطّار گردیم
چو سُرمه خِدمَتِ دیده گُزینیم
چو دیده جُملگی دیدار گردیم