جستجو در گوهرین

اگر مرا تو نخواهی دِلَم تو را نگُذارد
تو هم به صُلحْ گَرایی اگر خدا بِگُمارَد
هزار عاشق داری به جان و دلْ نِگَرانَت
که تا سعادت و دولتْ کِه را به تَخت بَرآرَد
زِ عشقِ عاشِقِ مُفْلِس عَجَب فُتَند لَئیمان
که آنچه رَشکِ شَهان شُد گدا امیدِ چه دارد؟
عَجَب مَدار زِ مُرده که از خدا طَلَبَد جان
عَجَب مَدار زِ تشنه که دل به آب سِپارَد
عَجَب مَدار زِ کوری که نورِ دیده بِجویَد
وَ یا زِ چَشمِ اسیری که اشکِ غُربَت بارَد
زِ بَس دُعا که بِکَردم دُعا شُده‌ست وجودم
که هر کِه بینَد رویَم دُعا به خاطِر آرَد
سلام و خِدمَت کردم مرا بِگُفت که چونی؟
مُهمِّ مِس چه بَرآیَد؟ چو کیمیا نگُذارد
چگونه باشد صورت؟ به وِفْقِ فکرِ مُصَوِّر
چگونه میْ شود انگور گَر کَفَش نَفِشارد؟

زِ بادِ حَضرتِ قُدسی بنفشه زار چه می‌شُد
درخت‌هایِ حَقایقْ ازان بهار چه می‌شُد؟
دل از دیارِ خَلایِقْ بِشُد به شهرِ حَقایق
خدایْ دانَد کین دلْ دَران دیار چه می‌شُد
زِ های و هویِ حَریفان زِ نای و نوشِ ظَریفان
هوایِ نورِ صَبوح و شرابِ نار چه می‌شُد
هزار بُلبُلِ مَست و هزار عاشقِ بی‌دل
در آن مَقامِ تَحَیُّر زِ رویِ یار چه می‌شُد
چو عشق در بَرِ سیمین کَشید عاشقِ خود را
زِ بوسه‌هایِ چو شِکَّر دَران کِنار چه می‌شُد
دَران طَرَف که زِ مَستی تو گُلْ زِ خار نَدانی
عَجَب که گُل چه چَشید و عَجَب که خار چه می‌شُد
میانِ خِلْعَتِ جانانْ قَبولِ عشقْ خُرامان
به بارگاهِ تَجَلّی زِ کار و بار چه می‌شُد
به باد و آتش و آب و به خاکْ عشق دَرآمَد
به نورِ یک نَظَرِ عشقِ هر چهار چه می‌شُد
چو شَمسِ مَفْخَرِ تبریز زَد آتشی به درختی
زِ شُعله‌هایِ لَطیفَش درخت و بار چه می‌شُد

شُدم زِ عشق به جایی که عشقْ نیز نَدانَد
رَسید کارْ به جایی که عقلْ خیره بِمانَد
هزار ظُلْم رَسیده زِ عقلْ گشت رَهیده
چو عقل بَسته شُد این جا بگو کی‌اَش بِرَهانَد؟
دِلا مَگَر که تو مَستی که دلْ به عقل بِبَستی
که او نِشَست نَیابَد تو را کجا بِنِشانَد؟
مَتاعِ عقلْ نشان است و عشقْ روحْ فَشان است
که عشقْ وَقتِ نِظاره نِثارِ جانْ بِفَشانَد
هزار جان و دل و عقل گَر به هم تو بِبَندی
چو عشق با تو نباشد به روزَنَش نَرسانَد
به رویِ بُت نَرَسی تو مَگَر به دامِ دو زُلْفَش
وَلیکْ کوشش می‌کُن که کوشِشَت بِپَزانَد
چو بازْ چَشمِ تو را بَست دستِ اوست گُشایش
ولی به هر سَرِ کویی تو را چو کَبْک دَوانَد
هر آن کِه بالش دارد زِ آستانِ عِنایَت
غُلامِ خُفتنِ اویَم که هیچ خُفته نَمانَد
میانه گیرد آهو میانه دلِ شیری
هزار آهویِ دیگر زِ شیرْ او بِرَهانَد
چو در دَرونه صَیّاد مُرغ یافت قَبولی
هزار مُرغِ گرفته زِ دامِ او بِپَرانَد
هران دلی که به تبریز و شَمسِ دین شُده باشد
چو شاهِ ماهْ به میدانِ چَرخْ اسب دَوانَد

مَدِه به دستِ فِراقَت دلِ مرا که نَشایَد
مَکُش تو کُشته خود را مَکُن بُتا که نَشایَد
مرا به لُطف گُزیدی چرا زِ من بِرَمیدی؟
اَیا نموده وَفاها مَکُن جَفا که نَشایَد
بِداد خازِنِ لُطفَت مرا قَبایِ سعادت
بُرون مَکُن زِ تَنِ من چُنین قَبا که نَشایَد
مِثالِ دلْ همه رویی قَفا نباشد دل را
زِ ما تو رویْ مَگَردان مَدِه قَفا که نَشایَد
حَدیثِ وَصلِ تو گفتم بِگُفت لُطفِ تو کآری
زِ بَعدِ گفتنِ آری مگو چرا؟ که نَشایَد
تو کانِ قَند و نَباتی نَباتْ تَلْخ نگوید
مَگوی تَلْخ سُخَن‌ها به رویِ ما که نَشایَد
بیار آن سُخنانی که هر یکی‌ست چو جانی
نَهان مَکُن تو درین شبْ چراغ را که نَشایَد
غَمَت که کاهِشِ تَن شُد نه در تَن است نه بیرون
غم آتشی‌ست نه در جا مَگو کُجا؟ که نَشایَد
دِلَم زِ عالَمِ بی‌چون خیالَت از دل ازان سو
میانِ این دو مسافر مَکُن جُدا که نَشایَد
مَبَند آن دَرِ خانه به صوفیانْ نَظَری کُن
مَخور بِرنج به تنها بگو صَلا که نَشایَد
دِلا بِخُسب زِ فِکْرَت که فکرْ دامِ دل آمد
مَرو به جُز که مُجَرَّد بَرِ خدا که نَشایَد

چو دَرد گیرد دَندانِ تو عَدو گردد
زبانِ تو به طَبیبی به گِردِ او گردد
یکی کَدو زِ کَدوها اگر شِکَست آرَد
شِکَسته بَند همه گِردِ آن کَدو گردد
زِ صد سَبو چو سَبویِ سَبوگَری بَرَد آب
همیشه خاطِرِ او گِردِ آن سَبو گردد
شِکَستگانِ توایم ای حَبیب و نیست عَجَب
تو پادشاهی و لُطفِ تو بنده جو گردد
به قَندِ لُطفِ تو کین لُطف‌ها غُلامِ وِیْ اند
که زَهر ازو چو شِکَر خوب و خوب خو گردد
اگر حَلاوتِ لاحَوْلِ تو به دیو رَسَد
فرشته خو شود آن دیو و ماه رو گردد
عِنایَتَت گُنَهی را نَظَر کُند به رِضا
چو طاعت آن گُنَه از دل گناه شو گردد
پَلیدْ پاک شود مُرده زنده مارْ عَصا
چو خون که در تَنِ آهوست مُشک بو گردد
رَوَنده‌یی که سویِ بی‌سوییش رَهْ دادی
کجا چو خاطِرِ گُمراه سو به سو گردد؟
تو جانِ جانِ جهانی و نامِ تو عشق است
هر آن کِه از تو پَری یافت بر عُلو گردد
خَمُش که هر کِه دَهانَش زِ عشقْ شیرین شُد
رَوا نباشد کو گِردِ گفت و گو گردد
خَموش باش که آن کَس که بَحرِ جانان دید
نَشایَد و نَتواند که گِردِ جو گردد

بگو به گوشِ کسانی که نورِ چَشمِ مَنَند
که بازْ نوبتِ آن شُد که توبه‌ها شِکَنَند
هزار توبه و سوگند بِشْکَنَند آن دَم
که غَمْزه‌هایِ دِلارامْ طَبْلِ حُسن زنند
چو یارْ مَستِ خراب است و روزْ روزِ طَرَب
به غیرِ شَنگی و مَستی بیا بگو چه کنند؟
به گوشِ هوش بِگُفتم به آبِ رویْ بُرو
که این دمْ اَرْ کُهِ قافی هم از بُنَت بِکَنند
زِ بَس که خِرقه گِرو بُرد پیرِ باده فروش
کُنون به کویِ خرابات جُمله بوالْحَسَنند
بگیر مُطربِ جانی قِنینه کانی
نوازْ تَنْتَنِ تَنْتَن که جُمله بی‌تو تَنَند
مُقیمْ همچو نِگین شو به حَلقه عُشّاق
که غیرِ حَلقه عُشّاق جُمله مُمْتَحَنَند
به جانِ جُمله مَردان که هر کِه عاشق نیست
همه زَن‌اَند به معنی بِبین زنان چه زَنَند
به جانِ جُمله جان‌ها که هر کِشْ آن جان نیست
همه تَن‌اَند نِگَه کُن فُروتَنان چه تَنَند
خَموش باش که گفتی از این سِپی‌تَر چیست؟
خَسانْ سیاه گِلیم‌اَند اگر چه یاسَمَنَند

بیا که ساقیِ عشقِ شراب باره رَسید
خَبَر بِبَر بَرِ بیچارگان که چاره رَسید
امیرِ عشق رَسید و شرابخانه گُشاد
شرابِ هَمچو عَقیقَش به سنگِ خاره رَسید
هزار چَشمه شیر و شِکَر رَوان شُد ازو
شِکاف کرد و به طِفْلانِ گاهواره رَسید
هزار مَسجد پُر شُد چو عشقْ گشت اِمام
صَلوةُ خَیْرُ مِنَ النَّوم از آن مَناره رَسید
بِریز دیگِ حَلیماب را که کاسه رَسید
گُشاده هِلْ سَرِ خُم را که دُردخواه رَسید
چو آفتابِ جَمالَش به خاکیان دَرتافت
زُحَل زِ پَرده هفتم پِیِ نِظاره رَسید
شُدیم جُمله فریدون چو تاجِ او دیدیم
شُدیم جُمله مُنَجِّم چو آن ستاره رَسید
شُدیم جُمله بِرَهنه چو عشقِ او زد راه
شُدیم جُمله پیاده چو او سَواره رَسید
چو پاره پاره دَرآمَد به لُطْفْ آن دِلْبَر
بِدان طَمَعْ دلِ پُرخونِ پاره پاره رَسید
بِدِه زبان و همه گوش شو دَرین حَضْرت
شتاب کُن که پِیِ گوش گوشواره رَسید

به یارَکانِ صَفا جُز میِ صَفا مَدَهید
چو مَیْ‌دهید بدیشان جُدا جُدا مَدَهید
دَرین چُنین قَدَح آمیختن حَرام بُوَد
به عاشقانِ خدا جُز میِ خدا مَدَهید
بِرَهنگانِ رَه از آفتابْ جامه کُنید
بِرَهنگانِ رَهِ عشق را قَبا مَدَهید
چو هیچ بادِ صَبایی به گَرْدِشان نَرَسد
به جانِشان خَبَر از وَعده صَبا مَدَهید
به بویِ وَصلْ اگر عاشقی قَرار گرفت
بَهانه را نَپَذیرم بَهانه‌ها مَدَهید
شرابْ حاضر و معشوقْ مَست و مَنْ عاشق
مرا قَرار نباشد به بو مرا مَدَهید
شرابْ آتش و ما زاده‌ایم از آتش
اگر حَریف شِناسید جُز به ما مَدَهید
برایِ زَخمِ چُنین غازیان بُوَد مَرهَم
کسی که دَرد ندارد بِدو دَوا مَدَهید
چو تاجِ مَفْخَرِ تبریز شَمسِ دین آمد
لِقایِ هر دو جهان جُز بدان لِقا مَدَهید

بِبُرد خوابِ مرا عشق و عشقْ خوابْ بَرَد
که عشقْ جان و خِرَد را به نیم جو نَخَرد
که عشقْ شیرِ سیاه ا‌ست تشنه و خونْ خوار
به غیرِ خونِ دلِ عاشقان همی‌نَچَرَد
به مِهر بر تو بِچَفْسَد به سویِ دام آرَد
چو دَرفُتادی از آن پس زِ دور می‌نِگَرَد
امیرِ دست دِراز است و شِحْنه بی‌باک
شِکَنجه می‌کُند و بی‌گُناه می‌فَشُرَد
هر آن کِه در کَفَش آید چو ابر می‌گِریَد
هر آن کِه دور شُد از وِیْ چو برفْ می‌فَسُرَد
هزار جامْ به هر لحظه خُرد دَرشِکَنَد
هزار جامه به یک دَم بِدوزَد و بِدَرَد
هزار چشم بِگِریانَد و فروخَنْدَد
هزار کَس بِکُشَد زارْ زار و یک شِمُرَد
به کوهِ قاف اگر چه که خوش پَرَد سیمرغ
چو دامِ عشقْ بِبینَد فُتَد دِگَر نَپَرَد
زِ بَندِ او نَرَهَد کَس به شَید یا به جُنون
زِ دامِ او نَرَهَد هیچ عاقلی به خِرَد
مُخَبَّط ا‌ست سُخن‌هایِ من ازو گَر نی
نِمودَمی به تو آن راه‌ها که می‌سِپَرَد
نِمودَمی به تو کو شیر را چه سان گیرد
نِمودَمی که چگونه شکار را شِکَرَد

کسی که عاشقِ آن رونَقِ چَمَن باشد
عَجَب مَدار که در بی‌دلی چو من باشد
حَدیثِ صبر مَگویید صبر را رَهْ نیست
در آن دلی که بِدان یارْ مُمْتَحَن باشد
چو عشقْ سِلسِله خویش را بِجُنبانَد
جُنونِ عقلِ فَلاطون و بوالْحَسَن باشد
به جانِ عشق که جانی زِ عشقْ جان نَبَرَد
وَگَر دَرونه صد بُرج و صد بَدَن باشد
اگر چو شیر شَوی عشقْ شیرگیرِ قَوی‌ست
وَگَر چو پیلْ شوی عشقْ کَرگَدن باشد
وَگَر به قَعْرِ چَهی دَررَوی برایِ گُریز
چو دَلْو گَردن ازو بسته رَسَن باشد
وَگَر چو موی شَوی مویْ می‌شِکافَد عشق
وَگَر کَباب شَوی عشقْ بابزَن باشد
اَمانِ عالَمْ عشق است و مَعْدِلَت هم ازوست
وَگَر چه راه زنِ عقلِ مَرد و زن باشد
خَموش کُن که سُخَن را وَطَن دِمشقِ دل است
مَگو غریب وِرا کِش چُنین وَطَن باشد

به روح‌هایِ مُقدَّسْ زِ من سَلام بَرید
به عاشقانِ مُقدَّم زِ من پیام بَرید
به روزِ وَصلْ چو بَرقَم شبِ فِراقْ چو ابر
ازین دو حال مُشَوَّش بگو کُدام بَرید؟
خدایْ خَصمِ شما گَر به پیشِ آن خورشید
زِ ماه و شمع و سِتاره و چراغ نام بَرید
سیاه کاسه شوید اَرْ زِ مَطْبَخِ عشقش
به سویِ خوانِ کَرَم دیگ‌هایِ خام بَرید
نشان دَهَم که شما آتش از کجا آرید
زِ بَرقِ نَعْلِ شَهَنْشاهِ خوش خُرام بَرید
وَلیک مَرکَبِ تُند است هان و هان زِنهار
نه زین هِلَد نه لِگام اَرْ شما لِگام بَرید
حَیات یابَد آن جا را اگر چه مُرده بَرید
حَلال گردد آن جا اگر حَرام بَرید
هزار بَندْ چو عشقش زِ پایِ جانْ بِگُشاد
مرا دو دست گرفته به آن مَقام بَرید
زِ لوحِ عشق نِبِشتیم این غَزَل‌ها را
به شَمسِ مَفْخَرِ تبریز ازین غُلام بَرید

هزار جانِ مُقدَّسْ فِدایِ رویِ تو باد
که در جهانْ چو تو خوبی کسی ندید و نَزاد
هزار رَحْمَتِ دیگر نِثارِ آن عاشق
که او به دامِ هَوایِ چو تو شَهی افتاد
زِ صورتِ تو حِکایَت کنند یا زِ صِفَت
که هر یکی زِ یکی خوب‌تَر زِهی بُنیاد
دِلَم هزار گِرِه داشت همچو رشته سِحْر
زِ سِحْرِ چَشمِ خوشَت آن همه گِرُه بِگُشاد
بُلندبین زِ تو گشته‌ست هر دو دیده عشق
بِبین تو قُوَّتِ شاگرد و حِکْمَتِ اُستاد
نشسته‌ایم دل و عشق و کالْبَد پیشَت
یکی خراب و یکی مَست وان دِگَر دِلْشاد
به حُکمِ توست بِگِریانی و بِخَندانی
همه چو شاخِ درختیم و عشقِ تو چون باد
به بادِ عِشقِ تو زَردیم هم بِدان سَبزیم
تو راست جُمله وَلایَت تو راست جُمله مُراد
کُلوخ و سنگ چه دانَد بهار را چه اثر؟
بهار را زِ چَمَن پُرس و سُنبُل و شِمْشاد
درخت را زِ بُرونْ سویْ باد گردانَد
درختِ دل را بادْ اَندَرون‌ست یعنی یاد
به زیرِ سایه زُلْفَت دِلَم چه خوش خُفته‌ست
خراب و مَست و لَطیف و خوش و کَش و آزاد
چو غَیرتِ تو دِلَم را زِ خواب بِجْهانید
خُمار خیزد و فریاد دَردَهَد فریاد
ولی چو مَست کُنی مَر مرا غَلَط گردم
گُمان بَرَم که امیرم چرا شَوَم مُنْقاد؟
به وَقتِ دَرد بگوییم کِیْ تو و همه تو
چو دَرد رفت حِجابی میانِ ما بِنَهاد
در آن زمان که کُند عقلْ عاقِبَت بینی
نِدا زِ عشق بَرآیَد که هرچ بادا باد

زِ عشقِ آن رُخ ِخوبِ تو ای اصولِ مُراد
هر آن کِه توبه کُند توبه‌اش قَبول مَباد
هزار شُکر و هزاران سِپاسْ یَزدان را
که عشقِ تو به جهان پَرّ و بال بازگُشاد
در آرزویِ صَباحِ جَمالِ تو عُمری
جهانِ پیر هَمی‌خوانْد هر سَحَر اَوْراد
برادری بِنِمودی شَهَنْشَهی کردی
چه دادْ مانْد که آن حُسن و خوبیِ تو نَداد؟
شنیده‌ایم که یوسُفْ نَخُفت شب ده سال
برادران را از حَق بِخواست آن شَهْ زاد
که ای خدایْ اگر عَفْوِشان کُنی کردی
وَگَر نه دَرفکَنم صد فَغان دَرین بُنیاد
مَگیر یا رَب ازیشان که بَسْ پَشیمانند
ازان گُناه کَزیشان به ناگهان افتاد
دو پایِ یوسُف آماس کرد از شب خیز
به دَرد آمد چَشمَش زِ گریه و فریاد
غَریو در مَلَکوت و فرشتگان اُفتاد
که بَحْرِ لُطف بِجوشید و بَندها بِگُشاد
رَسید چارده خِلْعَت که هر چهارده تان
پَیَمبرید و رَسولید و سَرورِ عُبّاد
چُنین بُوَد شب و روز اجتهادْ پیران را
که خَلْق را بِرَهانند از عذاب و فَساد
کنند کارِ کسی را تَمام و بَرگُذرند
که جُز خدای نَدانَد زِهی کَریم و جَواد
چو خِضْر سویِ بِحار ایلیاس در خُشکی
برایِ گُم شُدگان می‌کنند اِسْتِمداد
دَهَند گنجِ رَوان و بَرَند رَنجِ رَوان
دَهَند خِلْعَتِ اَطْلَس بُرون کنند لُباد
بَس است باقیِ این را بِگویَمَت فردا
شب اَرْ چه ماه بُوَد نیست بی‌ظَلام و سَواد

مَها به دل نَظَری کُن که دلْ تو را دارد
که روز و شب به مُراعاتَتْ اِقْتِضا دارد
زِ شادی و زِ فَرَح در جهان نمی‌گُنجَد
که چون تو یارِ دِلارامِ خوشْ لِقا دارد
هَمی‌رَسَد به گَریبانِ آسْمانْ دَستَش
که او چو سایه زِ ماهِ تو مُقْتَدا دارد
به آفتابِ تو آن را که پُشتْ گرم شود
چرا دلیر نباشد؟ حَذَر چرا دارد؟
چرا به پَنجه کَمَرگاهِ کوه را نَکَشَد
کسی که زَاطْلَسِ عشقِ خوشَتْ قَبا دارد
تو خود جَفا نکُنی وَرْ کُنی جَفا بر دل
بِکُن بِکُن که به کِردارِ تو رِضا دارد
چرا نباشد راضی بِدانْ جَفایِ لَطیف
که او طَراوتِ آب و دَمِ صَبا دارد
در آتشِ غمِ تو همچو عودْ عَطّاری‌ست
دلِ شریفْ که او داغِ اَنْبیا دارد
خَمُش خَمُش که سُخن آفرینِ مَعنی بَخش
بُرونِ گفتْ سُخَن‌هایِ جانْ فَزا دارد

میانِ باغْ گُلِ سُرخْ های و هو دارد
که بو کنید دَهانِ مرا چه بو دارد
به باغْ خود همه مَستَند لیک نی چون گُل
که هر یکی به قَدَح خورْد و او سَبو دارد
چو سالْ سالِ نَشاط است و روزْ روزِ طَرَب
خُنُک مرا و کسی را که عیشْ خو دارد
چرا مُقیم نباشد چو ما به مَجْلِسِ گُل
کسی که ساقیِ باقیِّ ماه رو دارد
به باغْ جُمله شرابِ خدایْ می‌نوشَند
در آن میانه کسی نیست کو گِلو دارد
عَجایبَند درختانْش بِکْر و آبِسْتن
چو مَریمی که نه معشوقه و نه شو دارد
هزار بار چَمَن را بِسوخت و بازآراست
چه عشق دارد با ما چه جُست و جو دارد
وجودِ ما و وجودِ چَمَن بِدو زنده‌ست
زِهی وجودِ لَطیف و ظَریفْ کو دارد
چراست خارْ سِلَحْدار و ابرْ رویْ تُرُش؟
زِ رَشکِ آن که گُلِ سُرخ صد عَدو دارد
چو آیِنه‌ست و تَرازو خَموش و گویا یار
زِ من رَمیده که او خویِ گفت و گو دارد

میانِ باغْ گُلِ سُرخْ های و هو دارد
که بو کنید دَهان مرا چه بو دارد
به باغْ خود همه مَستَند لیک نی چون گُل
که هر یکی به قَدَح خورْد و او سَبو دارد
چو سالْ سالِ نَشاط است و روزْ روزِ طَرَب
خُنُک مرا و کسی را که عیشْ خو دارد
چرا مُقیم نباشد چو ما به مَجْلِسِ گُل
کسی که ساقیِ باقیِّ ماه رو دارد؟
هزار جانِ مُقدَّس فِدایِ آن جانی
که او به مَجْلِسِ ما اَمرِ اِشْرَبوا دارد
سؤال کردم گُل را که بر کِه می‌خندی؟
جواب داد بر آن زشتْ کو دو شو دارد
هزار بار خَزان کرد نوبَهارْ تو را
چه عشق دارد با ما چه جُست و جو دارد
پیاله‌یی به من آوَرْد گل که باده خوری؟
خورَم چرا نخورَم؟ بَنده هم گِلو دارد
چه حاجَت است گِلو باده خدایی را؟
که ذَرّه ذَرّه همه نُقْل و میْ ازو دارد
عَجَب که خار چه بَدمَست و تیز و روتُرُش است
زِ رَشکِ آن که گُل و لاله صد عَدو دارد
به طورِ موسیٰ بِنْگَر که از شَرابِ گِزاف
دَهان ندارد و اِشْکَمْ چهارسو دارد
به مَستیانِ درختانْ نِگَر به فَصلِ بهار
شِکوفه کرده که در شُربِ میْ غُلو دارد

فَراغَتی دَهَدَم عشقِ تو زِ خویشاوند
از آن که عشقِ تو بُنیادِ عافیَت بَرکَند
از آن که عشقْ نخواهد به جُز خَرابیِ کار
از آن که عشقْ نگیرد زِ هیچ آفَتْ پَند
چه جایِ مال و چه نامِ نِکو و حُرمَت و بَوْش؟
چه خان و مان و سَلامَت چه اَهْل و یا فرزند؟
که جانِ عاشقْ چون تیغِ عشقْ بِرْبایَد؟
هزار جانِ مُقَدَّس به شُکرِ آن بِنَهَند
هوایِ عشقِ تو وانگاه خوفِ ویرانی؟
تو کیسه بسته و آنگاه عشقِ آن لَبِ قَند؟
سَرَک فروکَش و کُنجِ سَلامَتی بِنِشین
زِ دستِ کوتَه نایَد هوایِ سَروِ بُلند
بُرو زِ عشقْ نَبُردی تو بویْ در همه عُمر
نه عشق داری عقلی‌ست این به خود خُرسَند
چه صَبر کردن و دامَنْ زِ فِتْنه بِرْبودن
نشسته تا که چه آیَد زِ چَرخْ روزی چَند؟
دَرآمَد آتشِ عشق و بِسوخت هر چه جُز اوست
چو جُمله سوخته شُد شاد شین و خوش می‌خَند
وَ خاصه عشقِ کسی کَزْ اَلَست تا به کُنون
نبوده است چُنو خود به حُرمَتِ پیوند
اگر تو گویی دیدم وِرا برایِ خدا
گُشایْ دیده دیگر وَاین دو را بَربَند
کَزین نَظَر دو هزارانْ هزار چون من و تو
به هر دو عالَم دایمْ هَلاک و کور شُدند
اگر به دیده من غیرِ آن جَمال آید
بِکَنده باد مرا هر دو دیده‌ها به کُلَند
بَصیرتِ همه مَردانِ مَرد عاجز شُد
کجا رَسَد به جَمال و جلالِ شاهِ لَوَند؟
دَریغْ پَرده هستی خدایْ بَرکَندی
چُنان که آن دَرِ خیبر عَلیِّ حِیدَر کَند
که تا بِدیدی دیده که پنجْ نوبَتِ او
هزار ساله از آن سو که گفته شُد بِزَنَند

به پیشِ تو چه زَنَد جان و جانْ کُدام بُوَد؟
که جانْ توییّ و دِگَر جُمله نَقْش و نام بُوَد
اگر چه ماه به دَهْ دستْ رویِ خود شویَد
چه زَهره دارد کانْ چهره را غُلام بُوَد؟
اگر چه عاشقی و عشقْ بهترین کار است
بِدان که بی‌رُخِ معشوقِ ما حَرام بُوَد
به جانِ عشقْ که تا هر دو جان نیامیزد
جُدایی است و مُلاقاتْ بی‌نِظام بُوَد
شَرابِ لُطفِ خداوند را کَرانی نیست
وَگَر کَرانه نِمایَد قُصورِ جام بُوَد
به قَدرِ روزنه اُفْتَد به خانه نورِ قَمَر
اگر به مشرق و مغرب ضیاشْ عام بُوَد
تو جامِ هستیِ خود را بُرو قِوامی دِهْ
که آن شَرابْ قدیم است و باقِوام بُوَد
هزار جانْ طَلَبید و یکی بِبُردم پیش
بِگُفت باقی؟ گفتم بِهِل که وام بُوَد
رَفیق گشته دو چَشمَش میانِ خوف و رَجا
برایِ پُختنِ هر عاشقی که خام بُوَد
هزار خانه به تاراج بُرد و خوش قُنُقی‌ست
سَلامَتی همه تاراجِ آن سَلام بُوَد
درونِ خانه بُوَد نَقْش‌ها نه آن نقّاش
به سویِ بامْ نِگَر کان قَمَر به بام بُوَد
رَسید مُژده به شام است شَمسِ تبریزی
چه صُبح‌ها که نِمایَد اگر به شام بُوَد

رُبود عشقِ تو تَسبیح و دادْ بیت و سُرود
بَسی بِکَردم لاحَوْل و توبه دلْ نَشُنود
غَزَل سَرا شُدم از دستِ عشق و دست زنان
بِسوخت عشقِ تو ناموس و شَرم و هر چِمْ بود
عَفیف و زاهِد و ثابِتْ قَدَم بُدم چون کوه
کُدام کوه که بادِ تواَش چو کَهْ نَرُبود؟
اگر کُهَم هم از آوازِ تو صَدا دارم
وَگَر کَهَم همه در آتشِ تواَم کَهْ دود
وجودِ تو چو بِدیدم شُدم زِ شَرمْ عَدَم
زِ عشقِ این عَدَم آمد جهانِ جانْ به وجود
به هر کُجا عَدَم آید وجودْ کَم گردد
زِهی عَدَم که چو آمد ازو وجود اَفْزود
فَلَکْ کَبود و زمینْ هَمچو کورِ راه نشین
کسی که ماهِ تو بینَد رَهَد زِ کور و کَبود
مِثالِ جانِ بزرگی نَهان به جسمِ جهان
مِثالِ احمدِ مُرسَل میانِ گَبْر و جُهود
ستایِشَت به حقیقت ستایشِ خویش است
که آفتابْ سِتا چَشمِ خویش را بِسُتود
ستایشِ تو چو دریا زبانِ ما کَشتی
رَوانْ مُسافرِ دریا و عاقِبَتْ مَحمود
مرا عِنایَتِ دریا چو بَختِ بیدار است
مرا چه غم اَگَرَم هست چَشمْ خواب آلود؟

اگر مرا تو نخواهی دِلَم تو را خواهد
تو هم به صُلح گَرایی اگر خدا خواهد
هزار عاشقْ داری تو را به جانْ جویان
که تا سعادت و دولت زِ ما کِه را خواهد
زِ عشقِ عاشقِ درویش خَلْق در عَجَبَند
که آنچه رَشکِ شَهان است او چرا خواهد؟
عَجَب نباشد اگر مُرده‌یی بِجویَد جان
و یا گیاه بِپَژمُرده‌یی صَبا خواهد
و یا دو دیده کور از خدا بَصَر جویَد
و یا گُرسنه ده ساله‌یی نَوا خواهد
همه دُعا شُده‌ام من زِ بَس دُعا کردن
که هر کِه بینَد رویَم زِ من دُعا خواهد
ولی به چَشمِ تو من رَنگِ کافران دارم
که چَشمِ خیره کُشَت بینَدَم غَزا خواهد
اگر مرا بِکُشد هَجْرِ تو زِ من بِحِل است
اسیرِ کُشته زِ غازی چه خون بَها خواهد؟
سَلام و خِدمَت کردم بِگُفتی‌اَم چونی؟
چُنان بُوَد مِسِ مسکین که کیمیا خواهد
چُنان بَرآیَد صورت که بَستْ صورتگَر
چُنان بُوَد تَنِ خسته کِه‌اَش دَوا خواهد
زِ آفتاب مَزَن گفت و گویْ چون سایه
زِ سایه ذَرّه گُریزد همه ضیا خواهد
زِهی سَخاوت و ایثارِ شَمسِ تبریزی
که شَمسِ گُنبدِ خَضْرا ازو عَطا خواهد