جستجو در گوهرین

ای عاشقان ای عاشقان دیوانه‌ام، کو سِلْسِله؟
ای سِلْسِله جُنبانِ جان، عالَم زِتو پُرغُلغُله
زنجیرِ دیگر ساختی، در گَردنَم انداختی
وَزْ آسْمان دَرتاختی، تا رَه زنی بر قافله
بَرخیز ای جانْ از جهان، بَرپَر زِ خاک خاکْدان
کَزْ بَهرِ ما بر آسْمانْ گَردان شُده‌‌ست این مَشْعَله
آن را که باشد دَردِ دل، کِی رَه زَنَد باران و گِل؟
از عشق باشد او بِحِل، کو را نشُد کُه خَردله
روزی مُخَنَّث بانگ زد، گفتا که ای چوپانِ بَد
آن بُز عَجَب ما را گَزَد، در من نَظَر کرد از گِلِه
گفتا مُخَنَّث را گَزَد، هم بُکْشَدش زیرِ لَگَد
امّا چه غَم زو مَرد را، گفتا نِکو گفتی هَله
کو عقل تا گویا شَوی؟ کو پایْ تا پویا شَوی؟
وَزْ خُشک در دریا شَوی، ایمِن شَوی از زَلْزَله
سُلطانِ سُلطانان شَوی، در مُلْکِ جاویدان شَوی
بالاتر از کیوان شَوی، بیرون شَوی زین مَزْبَله
چون عقلِ کُلْ صاحِب عَمَل، جوشان چو دریایِ عَسَل
چون آفتاب اَنْدَر حَمَل، چون مَهْ به بُرجِ سُنبُله
صد زاغ و جُغد و فاخته، در تو نَواها ساخته
بِشْنیدی‌یی اسرارِ دل، گَر کم شُدی این مَشْغَله
بی دل شو اَرْ صاحِب دلی، دیوانه شو گَر عاقلی
کین عقلِ جُزوی می‌شود، در چَشمِ عشقَت آبِله
تا صورتِ غَیبی رَسَد، وَزْ صورتَت بیرون کَشَد
کَزْ جَعْدِ پیچاپیچِ او، مُشکل شُده‌‌ست این مسئله
امّا دَرین راه از خوشی باید که دامَن بَرکَشی
زیرا زِ خونِ عاشقان، آغشته است این مَرحَله
رو، رو، دلا با قافله، تنها مَرو در مَرحَله
زیرا که زاید فِتْنه‌ها، این روزگارِ حامِله
از رنج‌ها مُطْلَق رَوی، اَنْدَر اَمانِ حَق رَوی
در بَحْرْ چون زورَق رَوی، رفتی دلا، رو بی‌گِلِه
چون دلْ زِ جان بَرداشتی، رَستی زِ جنگ و آشتی
آزاد و فارغ گشته‌یی، هم از دُکان، هم از غَله
زَانْدیشه جانَت رَسته شُد، راهِ خَطَرها بَسته شُد
آن کو به تو پیوسته شُد، پیوسته باشد در چله
در روزْ چون ایمِن شُدی زین رومیِ با عَربَده
شب هم مَکُن اندیشه‌یی زین زَنگیِ پُر زَنْگُله
خامُش کُن ای شیرین لِقا، رو مَشک بَربَند ای سَقا
زیرا نگُنجَد موج‌ها اَنْدَر سَبو و بُلبُله

ای از تو خاکی تَنْ شُده، تَنْ فِکْرَت و گفتن شُده
وَزْ گفت و فِکْرَت بَس صُوَر در غَیبْ آبِسْتن شُده
هر صورتی پَروردهٔ مَعنی ست، لیک اَفْسُرده‌یی
صورت چو مَعنی شُد کُنون آغاز را روشن شُده
یَخ را اگر بیند کسی، وان کَس نداند اصلِ یَخ
چون دید کآخِر آب شُد، در اصلِ یَخ بی‌ظَن شُده
اندیشه جُز زیبا مَکُن، کو تار و پودِ صورت است
زَانْدیشهٔ اَحْسَن تَنَد، هر صورتی اَحْسن شُده
زان سویْ کَانْدازی نَظَر، آن جِنْس می‌آید صُوَر
پس از نَظَر آید صُوَر، اَشکالِ مَرد و زن شُده
با آن نِشین کو روشن است، کَزْ دل سویِ دلْ روزنه‌ست
خاک از چه وَرْد و سوسن است؟ کِش آب هم مَسکَن شُده
وَرْ هم نشینِ حَق شَوی، جانِ خوشِ مُطْلَق شَوی
یارَب، چه با رونَق شَوی، ای جانِ جانِ من شُده
از جا به بی‌جا آمده، اَه رفته، هَیهای آمده
بی دست و بی‌پای آمده، چون ماهِ خوشْ خَرمَن شُده
یارَب، که چون می‌بینَمَش، ای بَنده جان و دینَمَش
خود چیست این تَمْکینَمَش، ای عقل ازین اَمْکَن شُده
هر ذَرّه‌یی را مَحْرَم او، هر خوش دَمی را هَمدَم او
نادیده زو زاهِد شُده، زو دیده تَردامَن شُده
ای عشقِ حَقْ سودایِ او، آن اوست او، جویایِ او
وِیْ می‌دَمَد در وایِ او، ای طالبِ مَعْدَن شُده
هم طالب و مَطْلوبْ او، هم عاشق و معشوقْ او
هم یوسُف و یعقوبْ او، هم طوق و هم گَردن شُده
اوصافَت ای کَس کم چو تو، پایان ندارد هَمچو تو
چند آب و روغَن می‌کُنم؟ ای آبِ منْ روغَن شُده

ای جان و دلْ از عشقِ تو، در بَزمِ تو پا کوفته
سَرها بُریده بی‌عَدَد، در رَزمِ تو پا کوفته
چون عَزمِ میدانِ زمینْ کردی تو ای روحِ اَمین
ذَرّاتِ خاکِ این زمین، از عَزمِ تو پا کوفته
فرمانِ خُرَّم شاهی‌‌‌اَت در خونِ دل توقیع شُد
کَف کرد خون بر رویِ خون از جَزمِ تو پا کوفته
ای حَزمِ جُمله خُسروان، از عَهدِ آدم تا کُنون
بِسْتان گِرو از من به جان، کَزْ حَزمِ تو پا کوفته
خوارزمیان مُنْکِر شُده دیدارِ بی‌چون را، ولی
از بینِشِ بی‌چونِ تو، خوارزمِ تو پا کوفته
ای آفتابِ رویِ تو، کرده هَزیمَت ماه را
وان ماهْ در راه آمده از هَزمِ تو پا کوفته
چون شَمسِ تبریزی کُند در مُصْحَفِ دل یک نَظَر
اِعْرابِ او رَقصان شُده، هم جَزمِ تو پا کوفته

گَر باغ ازو واقِف بُدی از شاخِ تَر خون آمدی
وَرْ عقل ازو آگَهْ بُدی از چَشمْ جَیحون آمدی
گَر سَر بُرون کردی مَهَش روزی زِ قُرصِ آفتاب
ذَرّه به ذَرّه در هوا لیلیّ و مَجنون آمدی
وَرْ گنج‌هایِ لَعْلِ او یک گوشه بر پَستی زدی
هر گوشه ویرانه‌یی صد گنجِ قارون آمدی
نَقْشی که بر دل می‌زَنَد بر دیده گَر پیدا شُدی
هر دست و رو ناشُسته‌یی چون شیخْ ذَاالنّون آمدی
وَرْ سِحْرِ آن کَس نیستی کو چَشم بَندی می‌کُند
چون چَشم و دل این جسم و تَن بر سَقْفِ گَردون آمدی
ای خواجه نَظّاره گَر تا چند باشد این نَظَر
ارزان بُدی گَر زین نَظَر معشوقْ بیرون آمدی
مهمانِ نو آمد ولی این لوتْ عالم را بَس است
دو کَوْن اگر مهمان شُدی این لوتْ اَفْزون آمدی

فَصلِ بهاران شُد بِبین بُستان پُر از حور و پَری
گویی سُلَیمان بر سِپَهْ عَرضه نِمود انگُشتری
رومی رُخانِ ماه وَش زاییده از خاکِ حَبَش
چون تو مُسلمانانِ خَوش بیرون شُده از کافری
گُلْزار بین گُلْزار بین در آبْ نَقْشِ یار بین
وان نرگسِ خَمّار بین وان غُنچه‌هایِ اَحْمَری
گُلْبَرگ‌ها بر هَمدِگَر افتاده بین چون سیم و زَر
آویزها و حَلقه‌ها‌ بی‌دستگاهِ زَرگَری
در جانِ بُلبُلْ گُل نِگَر وَزْ گُلْ به عقلِ کُل نِگَر
وَزْ رنگ در‌ بی‌رنگ پَر تا بوک آن جا رَه بَری
گُلْ عقلْ غارت می‌کُند نسرینْ اشارت می‌کُند
کاینَک پَسِ پَرده‌ست آن کو می‌کُند صورتگری
ای صُلح داده جنگ را وِیْ آب داده سنگ را
چون این گُلِ بَدرنگ را در رنگ‌ها می‌آوری
گَر شاخه‌ها دارد تَری وَرْ سَرو دارد سَروَری
وَرْ گُل کُند صد دِلْبَری ای جان تو چیزی دیگری
چه جایِ باغ و راغ و گُل؟چه جایِ نُقل و جامِ مُل؟
چه جایِ روح و عقلِ کُل؟ کَزْ جانِ جانْ هم خوش تَری

ای در طَوافِ ماهِ تو ماه و سِپِهرْ مُشتری
ای آمده در چَرخِ تو خورشید و چَرخِ چَنْبری
یا رَب مَنَم جویانِ تو یا خود تویی جویانِ من
ای نَنگِ من تا من مَنَم من دیگرم تو دیگری
ای ما و من آویخته وِیْ خونِ هر دو ریخته
چیزی دِگَر انگیخته نی آدمیّ و نی پَری
تا پا نباشد زان که پا ما را به خارِسْتان بَرَد
تا سَر نباشد زان که سَر کافِر شود از دوسَری
آبی میانِ جو رَوان آبی لبِ جو بَسته یَخ
آن تیزرو این سُست رو هین تیز رو تا نَفْسُری
خورشید گوید سنگ را زان تافتم بر سنگِ تو
تا تو زِ سنگی وارَهی پا دَرنَهی در گوهری
خورشیدِ عشقِ لَمْ یَزَل زان تافته‌ست اَنْدَر دِلَت
کَاوَّل فَزایی بندگی و آخِر نمایی مِهْتَری
خورشید گوید غوره را زان آمدم در مَطْبَخَت
تا سِرکه نَفْروشی دِگَر پیشه کُنی حَلواگری
شَهْ باز را گوید که من زان بَسته‌اَم دو چَشمِ تو
تا بُگْسِلی از جِنْسَ خود جُز رویِ ما را نَنْگری
گوید بلی فرمان بَرَم جُز در جَمالَت نَنْگَرم
جُز بر خیالَت نَگْذَرم وَزْ جان نِمایَم چاکَری
گُلْ باغ را گوید که من زان عَرضه کردم رَخْتِ خود
تا جُمله رَخْتِ خویش را بِفْروشی و با ما خوری
آن کَس کَزین جا زَر بَرَد با دِلْبَری دیگر خورَد
تو کَژْ نِشین و راست گو آن از چه باشد؟ از خَری
آن آدمی باشد که او خر بِدْهَد و عیسی خَرَد
وین از خَری باشد که تو عیسی دَهیّ و خَر خَری
عیسی مِسَت را زَر کُند وَرْ زَر بُوَد گوهر کُند
گوهر بُوَد بهتر کُند بهتر زِ ماه و مُشتری
نی مُشتریِّ‌ بی‌نَوا بَلْ نورِ اللّهُ اشْتَری
گَر یوسُفی باشد تو را زین پیرهَن بویی بَری
ما را چو مَریَم‌ بی‌سَبَب از شاخِ خُشک آید رُطَب
ما را چو عیسی‌ بی‌طَلَبْ در مَهْد آید سَروَری
بی باغ و رَزْ انگور بین‌ بی‌روز و‌ بی‌شبْ نور بین
وین دولَتِ مَنصور بین از دادِ حَقْ‌ بی‌داوَری
از رویِ هَمچون آتشم حَمّام عالَم گَرم شُد
بر صورتِ گَرمابه‌یی چون کودکان کمتر گِری
فردا بِبینی روش را شُد طُعمه مار و موش را
دَروازه موران شُده آن چَشم‌هایِ عَبْهَری
مهتاب تا مَهْ رانده دیوارْ تیره مانده
اِنّا اِلَیْهِ آمده کان سونِگَر گَر مُبْصَری
یا جانِبِ تبریز رو از شَمسِ دین مَحْفوظ شو
یا از زبانِ واصِفان از صِدْق بِنْما باوری

ای آن کِه بر اسبِ بَقا از دیرْ فانی می‌رَوی
دانا و بینایِ رَهی آن سو که دانی می‌رَوی
بی‌هَمرَهِ جسم و عَرَض‌ بی‌دام و دانه وْ‌ بی‌غَرَض
از تَلْخ کامی می‌رَهی در کامرانی می‌رَوی
نی هَمچو عقلِ دانه چین نی هَمچو نَفْسِ پُر زِ کین
نی روحِ حیوانِ زمین تو جانِ جانی می‌رَوی
ای چون فَلَک دَربافته ای هَمچو مَهْ دَرتافته
از رَه نشانی یافته در‌ بی‌نشانی می‌رَوی
ای غَرقه سودایِ او ای‌ بی‌خود از صَهْبایِ او
از مدرسه‌یْ اَسْمایِ او اَنْدَر مَعانی می‌رَوی
ای خویِ تو چون آبِ جو داده زمین را رنگ و بو
تا کَس نَپِنْدارد که تو‌ بی‌اَرْمغانی می‌رَوی
کو سایه مَنصورِ حَق تا فاش فَرمایَد سَبَق؟
کَزْ مُسْتَعینی می‌رَهی در مُسْتَعانی می‌رَوی
شبْ کاروان‌ها زین جهان بَر می‌رَوَد تا آسْمان
تو خود به تنهاییِّ خود صد کاروانی می‌رَوی
ای آفتابِ آن جهان در ذَرّه‌یی چونی نَهان؟
وَیْ پادشاهِ شَهْ نشان در پاسْبانی می‌رَوی
ای بَسْ طِلِسْماتِ عَجَب بَستی بُرون از روز و شب
تا چَشمْ پِنْدارد که تو اَنْدَر مکانی می‌رَوی
ای لُطفِ غَیبی چند تو شکلِ بهاری می‌شوی؟
وِیْ عَدلِ مُطْلَق چند تو اَنْدَر خَزانی می‌رَوی؟
آخِر بُرون آ زین صُوَر چادر بُرون اَفکَن زِ سَر
تا چند در رنگِ بَشَرْ در گَلِّه بانی می‌رَوی؟
ای ظاهر و پنهانْ چو جان وِیْ چاکر و سُلطانْ چو جان
کِی بینَمَت پنهانْ چو جانْ در‌ بی‌زبانی می‌رَوی؟

این عشقِ گَردانْ کو به کو بر سَر نَهاده طَبْله‌یی
که هر کجا مُرده بُوَد زنده کُنم‌ بی‌حیله‌یی
خوانِ رَوانَم از کَرَم زنده کُنم مُرده به دَم
کو نَرگدایی تا بَرَد از خوانِ لُطفَم زَلّه‌یی
گاهی تو را پُر دُر کُنم گاهی زِ زَهرَت پُر کُنم
آگاه شو آخِر زِ من ای در کَفَم چون کَیْله‌یی
گَر حَبّه‌یی آید به من صد کانِ پُرزَرَّش کُنم
دریایِ شیرینَش کُنم هر چند باشد قُلّه‌یی
از تو عَدَم وَزْ من کَرَم وَزْ تو رضا وَزْ من قِسَم
صد اَطْلَس و اَکْسون نَهَم در پیشِ کِرمِ پیله‌یی
هر لحظه‌یی نومید را خَرمَن دَهَم‌ بی‌کِشْتَنی
هر لحظه دَرویش را قُربَت دَهَم‌ بی‌چِلّه‌یی
چَشمه‌یْ شِکَر جوشان کُنم اَنْدَر دلِ تَنگِ نِیی
اندیشه‌هایِ خوش نَهَم اَنْدَر دِماغ و کَلّه‌یی
می‌ران فَرَس در دین فقط وَرْ اسبِ تو گردد سَقَط
بر جایِ اسبِ لاغَری هر سو بیابی گَلّه‌یی
خاموش باش و لا مَگو جُز آن که حق بَخشَد مَجو
جوشان زِ حَلْوایِ رضا بر جَمْره چون پاتیله‌یی
تبریز شُد خُلْدِ بَرین از عکسِ رویِ شَمسِ دین
هر نَقْش در وِیْ حورِ عین هر جامه از وِیْ حُلّه‌یی

ای رونَقِ هر گُلْشَنی وِیْ روزَنِ هر خانه‌یی
هر ذَرّه از خورشیدِ تو تابَنده چون دُردانه‌یی
ای غَوثِ هر بیچاره‌یی واگشتِ هر آواره‌یی
اِصْلاحِ هر مَکّاره‌یی مَقصودِ هر افسانه‌یی
ای حَسرتِ سَروِ سَهی ای رونَقِ شاهَنْشَهی
خواهم که یاران را دَهی یک یاریِ یارانه‌یی
در هر سَری سودایِ تو در هر لَبی هَیهایِ تو
بی فیضِ شَربَت‌هایِ تو عالَمْ تَهی پیمانه‌یی
هر خُسروی مِسکینِ تو صیدِ کَمینْ شاهینِ تو
وِیْ سِلْسِله‌یْ تَقْلیبِ تو زنجیرِ هر دیوانه‌یی
هر نور را ناری بُوَد با هر گُلْی خاری بُوَد
بَهرِ حَرَس ماری بُوَد بر گنجِ هر ویرانه‌یی
ای گُلْشَنَت را خار نی با نورِ پاکَت نار نی
بر گِردِ گَنجَت مار نی نی زَخْم و نی دَندانه‌یی
یک عِشرتی اَفْراشتی صد تُخم فِتْنه کاشتی
در شهرِ ما نَگْذاشتی یک عاقلی فَرزانه‌یی
اندیشه و فرهنگ‌ها دارد زِ عشقَت رنگ‌ها
شب تا سَحَرگَهْ چَنَگ‌ها ماهِ تو را حَنّانه‌یی
عقل و جُنون آمیخته صد نَعْلْ در رَه ریخته
در جَعْدِ تو آویخته اندیشه هَمچون شانه‌یی
ای چَشمِ تو چون نرگسی شُد خواب در چَشمَم خَسی
بیدار می‌بینم بَسی لیک از پِیِ دانْگانه‌یی
بَقّالْ با دوغِ تُرُش جانَش مُراقبْ لب خَمُش
تا روزْ بیدار و بِهُش بر گوشه‌یی دُکّانه‌یی
چون روز گردد می‌دَوَد از بَهرِ کَسْب و بَهرِ کَد
تا خُشک نانه‌یْ او شود از مُشتری تَرنانه‌یی
ای مَزرعه بُگْذاشته در شوره گندم کاشته
ای شُعْله را پِنْداشته روزَن تو چون پروانه‌یی
امروز تَشریفَت دَهَد تَفْهیم و تَشْریفَت دَهَد
ترکیب و تألیفَت دَهَد با عقلِ کُل جانانه‌یی
خامُش که تو زین رَسته‌یی زین دام‌ها بَرجَسته‌یی
جان و دل اَنْدَربَسته‌یی در دِلْبَری فَتّانه‌یی

ای آن کِه اَنْدَر باغ جانْ آلاچِقی بَرساختی
آتش زدی در جسم و جان روحِ مُصَوَّر ساختی
پایِ درختانْ بسته بُد تو بَرگُشادی پایَشان
صَحْنِ گُلِسْتانْ خاک بُد فَرشَش زِ گوهر ساختی
مُرغِ مُعَمّاگوی را رَسْمِ سُخَن آموختی
بازِ دلِ پَژمُرده را صد بال و صد پَر ساختی
ای عُمرِ‌ بی‌مرگی زِ تو وِیْ بَرگِ‌ بی‌بَرگی زِ تو
اَلْحَقِ خَدَنگِ مرگ را پاینده اِسْپَر ساختی
عاشق دَرین رَهْ چون قَلَم کَژْمَژْ‌ هَمی‌رَفتَش قَدَم
بر دفترِ جانْ بَهرِ او پاکیزه مِسْطَر ساختی
حیوان و گاوی را اگر مَردم کُنی نَبْوَد عَجَب
سَرگینِ گاوی را چو تو در بَحرْ عَنْبَر ساختی
آن کو جهان گیری کُند چون آفتاب از بَهرِ تو
او را هم از اَجْزایِ او صد تیغ و لشکر ساختی
در پیشِ آدم گَر مَلَک سَجده کُند نَبْوَد عَجَب
کَزْ بَهرِ خاکی چَرخ را سَقّا و چاکَر ساختی
از اَخْتَران در سنگ و گِلْ تأثیرها دَرریختی
وَزْ راهِ دل تا آسْمانْ مِعْراجِ مَعْبَر ساختی
در خاکِ تیره خارشی انداختی از بَهر زَه
یک خاک را کردی پدر یک خاکْ مادر ساختی
از گور در جَنَّت اگر دَرها گُشایی قادری
در گورِ تَن از پنج حِس بِشْکافتی دَر ساختی
در آتشِ خشمِ پدر صد آبِ رَحمَت می‌نَهی
وَنْدَر دلِ آبِ مَنی صد گونه آذر ساختی
از بَلْغَم و صَفرایِ ما وَزْ خون و از سودایِ ما
زین چار خِرقه روح را ای شاهْ چادر ساختی
روزی بِیایَد کین سُخَن خَصْمی کُند با مُسْتَمِع
کآبِ حَیاتَم خوانْدَمَت تو خویشتن کَر ساختی
ای شَمسِ تبریزی بگو شرحِ مَعانی مو به مو
دستش بِدِه پایش بِدِه چون صورتِ سَر ساختی

از دارِ مُلْکِ لَمْ یَزَل ای شاهْ سُلطان آمدی
بر قَلبِ ماهان بَرزَدی سَنْجَق زِ شاهانْ بِسْتَدی
ماه آمدی از لامکان ای اصلِ کارِسْتانِ جان
صد آفتاب و چَرخ را چون ذَرّه‌ها بَرهَم زدی
یک مَشْعَله افروختی تا روز و شب را سوختی
عُذری به جُرم آموختی نیکی خَجِل شُد از بَدی
از رَشکْ پنهان ای پَری در جانْ دَرآ تا دلْ بَری
ای زُهره صد مُشتری ای سِرِّ لُطفِ ایزدی
بُخْرام بُخْرام ای صَنَم زیرا تویی کَنْدَر حَرَم
هم حَسرتِ هر عابدی هم قبله هر مَعْبَدی
نَقشی‌ست بی‌مِثْل آن رُخَش پُرنورِ پاکِ خالِقَش
زُلفی‌ست مُشکین طُرّه‌اَش یا طَیْلَسانِ احمدی
چون شَمسِ تبریزی رَوَد چون سایه جانْ در پِی رَوَد
در دیده خاکَش توتیا یا کُحْلِ نورِ سَرمدی

من دوش دیدم سِرِّ دلْ اَندَرْ جَمالِ دِلْبری
سنگین دلی لَعْلین لَبی ایمان فَزایی کافَری
از جان و دل گوید کسی پیشِ چُنان جانانه‌یی؟
از سیم و زَر گوید کسی پیشِ چُنان سیمین بَری؟
لُقمه شُدی جُمله جهان گَرعشق را بودی دَهان
دَربان شُدی جانِ شَهان گَرعشق را بودی دَری
من می‌شنیدم نامِ دل ای جان و دلْ از تو خَجِل
ای مانده اَنْدَر آب و گِل از عشقِ دُلْدُل چون خَری
ای جان بیا گوهر بِچین ای دل بیا خوبی بِبین
اَلْمُسْتَغاثْ ای مُسلمین زین آفَتی شور و شَری
تَن خود کِه باشد تا بُوَد فَرشِ سوارانِ غَمَش؟
سَر کیست تا او سَر نَهَد پیشِ چُنان شَهْ سَروَری؟
نَکْ نوبهار آمد کَزو سَرسَبز گردد عالَمی
چون یارِ من شیرین دَمی چون لَعْلِ او حَلْواگری
هر دَم به من گوید رُخَش داری چو من زیبارُخی؟
هر دَم بِدو گوید دِلَم داری چو بَنده چاکَری؟
آمد بهار ای دوستان خیزید سویِ بوستان
امّا بهارِ من تویی من نَنْگَرَم در دیگری
اِشْکوفه‌ها و میوه‌ها دارند غَنْج و شیوه‌ها
ما در گُلِسْتانِ رُخَت روییده چون نیلوفری
بُلبُل چو مُطربْ دَف زَنی بَرگِ درختانْ کَف زَنی
هر غُنچه گوید چون مَنی باشد خوشی کَشّی تَری؟
آمد بهارِ مِهْربان سَرسَبز و خوش دامَن کَشان
تا باغ یابد زینتی تا مُرغْ یابد شَهْ پَری
تا خَلْق ازو حیران شود تا یارِ من پنهان شود
تا جانِ ما را جان شود کوریِّ هر کور و کَری
آن جا که باشد شاهْ او بَنده شود هر شاه خو
آن جا که باشد نارْ او هر دل شود سامَنْدَری
مَست و خُرامان می‌رَوَد در دلْ خیالِ یارِمَن
ماهی شریفی‌ بی‌حَدی شاهی کَریمی بافَری

ای یار اگر نیکو کُنی اِقْبالِ خود صدتو کُنی
تا بوک رو این سو کُنی باشد که با ما خو کُنی
من گَردِ رَه را کاسْتَم آفاق را آراسْتَم
وَزْ جُرمِ تو بَرخاسْتَم باشد که با ما خو کُنی
من از عَدَم زادم تو را بر تَختْ بِنْهادم تو را
آیینه‌یی دادم تو را باشد که با ما خو کُنی
ای گوهری از کانِ من وِیْ طالِبِ فَرمانِ من
آخِر بِبین اِحْسانِ من باشد که با ما خو کنی
شُربِ مرا پیمانه شو وَزْ خویشتن بیگانه شو
با دَردِ من هم خانه شو باشد که با ما خو کُنی
ای شاه زاده داد کُن خود را زِ خود آزاد کُن
روزِ اَجَل را یاد کُن باشد که با ما خو کُنی
مانندِ تیری از کَمان بِجْهَد زِ تَنْ سیمُرغِ جان
آن را بِیَندیش ای فُلان باشد که با ما خو کُنی
ای جمع کرده سیم و زَر ای عاشقِ هر لب شِکَر
باری بیا خوبی نِگَر باشد که با ما خو کُنی
تُخمِ وَفاها کاشتم نَقْشی عَجَب بِنْگاشتم
بَس پَرده‌ها برداشتم باشد که با ما خو کُنی
اِسْتَوْثِقوا اَدْیانَکُمْ وَ اسْتَغْنِموا اِخْوانَکُمْ
وَ اسْتَعْشِقوا ایمانَکُمْ باشد که با ما خو کُنی
شَهْ شَمسِ تبریزی تو را گوید به پیشِ ما بیا
بُگْذَر زِ زَرق و از ریا باشد که با ما خو کُنی

ای یوسُفِ خُوش نامْ هی در رَهْ مَیا‌ بی‌هَمرَهی
مَسْکُل زِ یعقوب خِرَد تا دَرنَیُفتی در چَهی
آن سگ بُوَد کو بیهُده خُسپَد به پیشِ هر دَری
وان خَر بُوَد کَزْ ماندگی آید سویِ هر خَرگَهی
در سینه این عشق و حَسَد بین کَزْ چه جانِبِ می‌رَسَد
دل را کِه آگاهی دهد جُز دِلْنَوازی آگهی؟
مانندِ مُرغی باش هان بر بَیضه هَمچو پاسْبان
کَزْ بَیضه دل زایَدَت مَستیّ و وصل و قَهْقَهی
دامَن ندارد غیر او جُمله گدایَند ای عَمو
دَرزن دو دستِ خویش را در دامَن شاهَنْشَهی
مانندِ خورشید از غَمَشْ می‌رو در آتش تا به شب
چون شب شود می‌گَرد خوشْ بر بامِ او همچون مَهی
بر بامِ او این اَخْتَران تا صُبح دَم چوبَک زَنان
وَاللَّهْ مُبارک حَضرتی وَاللَّهْ هُمایونْ دَرگَهی
آن اَنْبیا کَنْدَر جهانْ کردند رو در آسْمان
رَستَند از دامِ زمین وَزْ شِرکتِ هر اَبْلَهی
بِرْبوده گشتند آن طَرَفْ چون آهن از آهن رُبا
زان سان که سویِ کَهْرُبا‌ بی‌پَرّ و پا پَرَّد کَهی
می‌دان که‌ بی‌اِنْزالِ او نُزلی نَرویَد در زمین
بی‌صُحبَتِ تصویرِ او یک مایه را نَبْوَد زَهی
ارواحْ هَمچون اُشتُران ز آوازِ سیروا مَسْتیان
هَمچون عَرابی می‌کُند آن اُشتُران را نَهْنَهی
بر لوحِ دلْ رَمْلِ جانْ رَمْلِ حَقایق می‌زَنَد
تا از رُقومَش رَمْل شُد زَرِّ لَطیفِ دَه دَهی
خوش‌تَر رَوید ای هَمرَهان کآمد طَبیبی در جهان
زنده کُنِ هر مُرده‌یی بیناکُنِ هر اَکْمَهی
این‌ها همه باشد ولی چون پَرده بَردارد رُخَش
نی زُهره مانَد نی نَوا نی نوحه گَر را وَهْ وَهی
خاموش کُن گر بُلبُلی رو سویِ گُلْشَن بازپَر
بُلبُل به خارِسْتان رَوَد اما به نادِر گَهْ گَهی

دُزدید جُمله رَختِ ما لولیّ و لولی زاده‌یی
در هیچ مَسجد مَکْرِ او نَگْذشته سَجّاده‌یی
خِرقه‌یْ فَلَک دَه شاخ ازو بُرجِ قَمَر سوراخ ازو
وای اَرْ بِیُفتَد در کَفَشْ چون من سَلیمی ساده‌یی
زد آتش اَنْدَر عودِ ما بر آسْمان شُد دودِ ما
بِشْکَست باد و بودِ ما ساقی به نادِر باده‌یی
در کارْ مشکل می‌کُند در بَحرْ مَنْزِل می‌کُند
جانْ قِصّه دل می‌کُند کو عاشقی دل داده‌یی؟
دل داده آن باشد که او در صبر باشد سَخت رُو
نی چون تو گوشه گشته‌یی در گوشه‌یی افتاده‌یی
در غُصّه‌یی افتاده‌یی تا خود کجا دلْ داده‌یی
در آرزویِ قَحْبه‌یی یا وَسوَسه‌یْ قَوّاده‌یی
شَرمی بِدار از ریشِ خود از ریشِ پُرتَشویشِ خود
بسته دو چَشم از عاقِبَت در هَرزه لب بُگْشاده‌یی
خوب است عقلِ آن سَری در عاقِبَت بینی جَری
از حِرصْ وَزْ شهوت بَری در عاشقی آماده‌یی
خامُش که مُرغِ گفتِ من پَرَّد سَبُک سویِ چَمَن
نَبْوَد گِرو در دفتری در حُجره‌یی بِنْهاده‌یی

دامن کَشانَم می‌کَشد در بُتکده عَیّاره‌یی
من هَمچو دامَن می‌دَوَم اَنْدَر پِیِ خونْ خواره‌یی
یک لحظه هستم می‌کُند یک لحظه پَستم می‌کُند
یک لحظه مَستَم می‌کُند خودکامه‌یی خَمّاره‌یی
چون مُهره‌اَم در دستِ او چون ماهی‌اَم در شَستِ او
بر چاهِ بابِل می‌تَنَم از غَمْزه سَحّاره‌یی
لاهوت و ناسوتِ من او هاروت و ماروتِ من او
مَرجان و یاقوتِ من او بر رَغْمِ هر بَدکاره‌یی
در صورتِ آبِ خوشی ماهی چو بُرجِ آتشی
در سینه دِلْبَر دلی چون مَرمَری چون خاره‌یی
اسرارِ آن گنجِ جهان با تو بگویم در نَهان
تو مُهْلَتَم دِهْ تا که من با خویش آیم پاره‌یی
روزی زِ عکسِ رویِ او بُردم سَبو تا جویِ او
دیدم زِ عکسِ نورِ او در آبِ جو اِسْتاره‌یی
گفتم که آنچ از آسْمان جُستم بِدیدم در زمین
ناگاه فَضْل ایزدی شُد چاره بیچاره‌یی
شُکر است در اوَّل صَفَم شمشیرِ هِنْدی در کَفَم
در باغ نُصرت بِشْکُفم از فَرّ گُلْ رُخساره‌یی
آن رفت کَزْ رنج و غَمان خَم داده بودم چون کَمان
بود این تَنَم چون استخوان در دستِ هر سَگ‌ساره‌یی
خورشید دیدم نیم شب زُهره دَرآمَد در طَرَب
در شهرِ خویش آمد عَجَب سَرگشته آواره‌یی
اَنْدَر خَمِ طُغْرایِ کُنْ نو گشت این چَرخِ کُهُن
عیسی دَرآمَد در سُخُن بَربَسته در گَهْواره‌یی
در دلْ نَیُفتَد آتشی در پیش نایَد ناخوشی
سَر برنیارَد سَرکَشی نَفْسی نَمانْد اَمّاره‌یی
خوش شُد جهانِ عاشقان آمد قِرانِ عاشقان
وارَست جانِ عاشقان از مَکْر هر مَکّاره‌یی
جان لَطیفِ بانَمَک بر عَرش گردد چون مَلَک
نَبْوَد دِگَر زیرِ فَلَک مانندِ هر سَیّاره‌یی
مانندِ مورانْ عقل و جانْ گشتند در طاسِ جهان
آن رَخْنه جویان را نَهانْ وا شُد دَر و دَرساره‌یی
بی خار گردد شاخ گل زیرا که ایمن شد ز ذل
زیرا نماندش دشمنی گل چین و گل افشاره‌یی
خاموش خاموش ای زبان همچون زبانِ سوسَنان
مانندِ نرگس چَشم شو در باغ کُن نَظّاره‌یی

ای آفتابِ سَرکَشان با کَهْکَشان آمیختی
مانندِ شیر و اَنْگَبین با بَندگان آمیختی
یا چون شراب جانْ فَزا هر جُزو را دادی طَرَب
یا هَمچو بارانِ کَرَمْ با خاکْدان آمیختی
یا هَمچو عشقِ جان فِدا در لااُبالی مارِدی
با عقلِ پُرحِرصِ شَحیحِ خُرده دان آمیختی
ای آتشِ فَرمان روا در آبْ مَسکَن ساختی
وِیْ نرگسِ عالی نَظَر با اَرغَوان آمیختی
چندان در آتش دَرشُدی کاتَش در آتش دَرزَدی
چندان نشان جُستی که تو با‌ بی‌نشان آمیختی
ای سِرِّ اللّهُ الصَّمَد ای بازگشتِ نیک و بَد
پَهْلو تَهی کردی زِ خَود با پَهْلَوان آمیختی
جان‌ها بِجُستَندت بَسی بویی نَبُرد از تو کسی
آیِس شُدند و خسته دل خود ناگهان آمیختی
از جِنْس نَبْوَد حیرتی‌ بی‌جِنْس نَبْوَد اُلْفَتی
تو این نه‌یی و آن نه‌یی با این و آن آمیختی
هر دو جهانْ مهمانِ تو بِنْشَسته گِردِ خوانِ تو
صد گونه نِعْمَت ریختی با میهمان آمیختی
آمیختی چندانک او خود را‌ نمی‌داند زِ تو
آری کجا داند؟ چو تو با تَنْ چو جان آمیختی
پیرا جوان گَردی چو تو سَرسَبزِ این گُلْشَن شُدی
تیرا به صیدی دَررَسی چون با کَمان آمیختی
ای دولت و بَختِ همه دُزدیده‌یی رَختِ همه
چالاکْ رَهْ زَن آمدی با کاروان آمیختی
چَرخ و فَلَک رَهْ می‌رَوَد تا تو رَهَش آموختی
جان و جهان بَر می‌پَرَد تا با جهان آمیختی
حیرانم اَنْدَر لُطفِ تو کین قَهر چون سَر می‌کَشَد؟
گَردن چو قَصّابان مَگَر با گِردْران آمیختی
خوبانِ یوسُف چهره را آموختی عاشق کُشی
وان خارِ چون عِفْریت را با گُلْسِتان آمیختی
این را رَها کُن عارفا آن را نَظَر کُن کَزْ صَفا
رَستی زِ اَجْزایِ زمین با آسْمان آمیختی
رَستی زِ دامْ ای مُرغِ جان در شاخِ گُل آویختی
جَستی زِ وَسواسِ جَنان وَنْدَر جِنان آمیختی
از بامِ گَردون آمدی ای آبِ آبِ زندگی
از بامِ ما جولان زدی با ناودان آمیختی
شب دُزد کِی یابد تو را چون نیستی اَنْدَر سَرا
بر بامْ چوبَک می‌زنی با پاسْبان آمیختی
اسرارِ این را مو به مو‌ بی‌پَرده و حرفی بگو
ای آن کِه حرف و لَحْن را اَنْدَر بیان آمیختی

آخِر مُراعاتی بِکُن مَرْ‌ بی‌دلان را ساعتی
ای ماه رو تَشریف دِهْ مَر آسْمان را ساعتی
ای آن کِه هستَت در سُخُن مَستیِّ میْ‌هایِ کُهُن
دِلْداریی تَلْقین بِکُن مَر تَرجُمان را ساعتی
تَنْ چون کَمانَم دلْ چو زِهْ ای جانْ کَمان بر چَرخ نِهْ
سویِ فَرازِ چَرخ نِهْ آن نَردبان را ساعتی
پیر از غَمَت هر جا فَتی زان پیش کآیَد آفَتی
بِنْما که بینَم دولتی بَس جاودان را ساعتی
ای از کَفَت دریا‌ نمی‌مَحْروم کردی مَحْرَمی
در خواب کُن جانا دَمی مَر پاسْبان را ساعتی
عشقَت میِ‌ بی‌چون دَهَد در میْ همه اَفْیون نَهَد
مَستَت نشانی چون دَهَد آن‌ بی‌نشان را ساعتی؟
از رُخِ جهان پُرنور کُن چَشمِ فَلَک مَخْمور کُن
از جانِ عالَم دور کُن این اَنْدُهان را ساعتی
ای صد دَرَج خوش تَر زِ جان وَصفِ تو نایَد در زبان
اِلّا که صوفی گوید آن پیش آر آن را ساعتی
اَسْتَغْفِرُاللّهْ ای خِرَد صوفی بِدو کِی رَه بَرَد؟
هر مُرغ زان سو کِی پَرَد؟ دَرکَش زبان را ساعتی
ای کرده مَهْ دُرّاعه شَق از عشقت ای خورشیدِ حَق
از بَهرِ لَعْلَش ای شَفَق بُگْذار کان را ساعتی
جُز عشقِ او در دل مَکُن تَدبیرِ‌ بی‌حاصل مَکُن
اَنْدَر مکانْ مَنْزِل مَکُن لا کُن مکان را ساعتی
ای اَمن‌ها در خوفِ تو ای ساکنی در طوفِ تو
جان داده طَمْعِ سوفِ تو اَمن و اَمان را ساعتی
بِنْگَر دَرین فریاد کُن آخِر وَفا هم یاد کُن
بَرتاب شاها داد کُن این سو عِنان را ساعتی
یک دَم بدین سو رایْ کُن جان را تو شِکَّرخایْ کُن
در دیده ما جایْ کُن نورِ عِیان را ساعتی
تیرم چو قَصدِ جِه کُنم پَرَّم بِدِه تا بِهْ کُنم
ابرو نِما تا زِه کُنم من آن کَمان را ساعتی
ای زاغ هِجْرانِ تَهی چون زاغ از من کِی رَهی؟
کِی گوید آن نورِ شَهی خواهم فُلان را ساعتی
ای نَفْسِ شیرِ شیررَگ چون یافتی زان عشقْ تَک
انداز تو در پیشِ سگ این لوت و خوان را ساعتی
ای از میِ جان‌ بی‌خَبَر تا چند لافی از هُنر
اَفْکَن تو در قَعْرِ سَقَر آن دامِ نان را ساعتی
کو شهریارِ این زَمَن مَخْدومْ شَمسُ الدّین من؟
تبریز خِدمَت کُن به تَن آن شَهْ نشان را ساعتی

بانگی عَجَب از آسْمان دَر می‌رَسَد هر ساعتی
می‌نَشْنَود آن بانگ را اِلّا که صاحِب حالتی
ای سَر فروبَرده چو خَر زین آب و سَبزه بَس مَچَر
یک لحظه‌یی بالا نِگَر تا بوک بینی آیَتی
ساقی دَرین آخِرزمان بُگْشاد خُمِّ آسمان
از روحْ او را لشکری وَزْ راحْ او را رایَتی
کو شیرمَردی در جهان تا شیرگیرِ او شود؟
شاه و فَتی باید شُدن تا باده نوشی یا فَتی
بیچاره گوَشِ مُشترک کو نَشْنَود بانگِ فَلَک
بیچاره جانِ‌ بی‌مَزِه کَزْ حَق ندارد راحتی
آخِر چه باشد گَر شبی از جانْ بَرآری یارَبی؟
بیرون جَهی از گورِ تَن وَنْدَر رَوی در ساحتی
از پا گُشایی ریسَمان تا بَرپَری بر آسْمان
چون آسْمان ایمِن شوی از هر شِکَست و آفتی
از جانْ بَرآری یک سَری ایمِن زِ شمشیرِ اَجَل
باغی دَرآیی کَنْدَر او نَبْوَد خَزان را غارتی
خامُش کُنم خامُش کُنم تا عشقْ گوید شرح خود
شرحی خوشی جانْ پَروَری کان را نباشد غایَتی

ای تو مَلول از کارِ من من تشنه تَر هر ساعتی
آخِر چه کَم گَردد زِ تو کَزْ تو بَرآیَد حاجَتی؟
بر تو زیانی کِی شود از تو عَدَم گَر شی شود
مَعْدوم یابد خِلْعَتی گیرد زِ هستیْ رایَتی؟
یا مُستَحِقِّ مَرْحَمَت یابد مَقام و مَرتَبَت
بَرخوانَد اَنْدَر مَکْتَبَت از لوحِ مَحفوظْ آیَتی
ای رَحْمَةً لِلْعالَمین بَخشی زِ دریایِ یَقین
مَر خاکیان را گوهری مَر ماهیان را راحتی
موجَش گَهی گوهر دَهَد لُطفَش گَهی کَشتی کَشَد
چَندین خلایِق اَنْدَرو مَر هر یکی را حالتی
خود پیش‌تَر اَجْزایِ او در سَجده هَمچون شاکران
وَزْ بهرِ خِدمَت موجِ او گَهْ گَهْ نِمایَد قامَتی
در پیشِ دریایِ نَهان این هفت دریایِ جهان
چون واهِب اَنْدَر بَخششی چون راهِب اَنْدَر طاعَتی
دریایِ پُرمَرجانِ ما عُمرِ دراز و جانِ ما
پس عُمرِ ما‌ بی‌حَد بُوَد ما را نباشد غایَتی
ای قطره گَر آگَهْ شوی با سیل‌ها هَمرَه شوی
سیلَت سویِ دریا بَرَد پیشَت نباشد آفَتی
وَرْ سَرکَشی غافل شوی آن سیلِ عشقِ مُستَوی
گوشِ تو گیرد می‌کَشَد کو بر تو دارد رافَتی
مُسْتَفْعِلُن مُسْتَفْعِلُن اکنون شِکَر پنهان کُنم
کَزْ غَیبْ جوقی طوطیان آورده اَندَم غارتی
شِکَّر نِگَر تو نو به نو آوازِ خاییدن شِنو
نی این شِکَر را صورتی نی طوطیان را آلَتی
دارد خدا قَندی دِگَر کان نایَد اَنْدَر نیشِکَر
طوطیّ و حُلْقومِ بَشَر آن را ندارد طاقتی
چون شَمسِ تبریزی که او گُنجا ندارد در فَلَک
کانْ مَطْلَعِ خورشیدِ او دارد عَجایب ساحَتی