درباره اوحدالدین کرمانی

وحدالدین حامد بن ابی الفخر معروف به اوحد کرمانی (زادهٔ ۵۶۱ هجری قمری در بردسیر (جواشیر) کرمان – درگذشتهٔ ۳ شعبان ۶۳۵ هجری قمری در بغداد) از صوفیان و رباعی‌گویان مشهور ایران در سده‌های ششم و هفتم هجری است.
او در جوانی به بغداد رفت و در آنجا تحصیل کرد و سپس به حلقه مریدان شیخ شمس‌الدین سجاسی (زنده در ۶۰۶ ق) پیوست و از او خرقه گرفت. سجاسی مراد و استاد شمس تبریزی نیز بود. اوحد از بغداد به ترکیه رفت و در آنجا مریدان بسیار یافت. وی سفرهای بی‌شمار کرد و با عرفای زیادی صحبت داشت. در سال ۶۳۲ ق به بغداد بازگشت و در آن هنگام شیخ شهاب‌الدین سهروردی که شیخ الشیوخ بغداد بود، درگذشت و اوحدالدین بر جنازه او نماز گزارد. خلیفه عباسی المستنصر او را به مقام شیخ الشیوخی گماشت و به رباط مرزبانیه روانه ساخت. اوحدالدین کرمانی روز دوشنبه سوم شعبان ۶۳۵ ق درگذشت و او را در محله شونیزیه بغداد به خاک سپردند.
اوحدالدین کرمانی یکی از شاعران رباعی گوی ایرانی است که تعدادی از رباعیات او، در زمره زیباترین رباعیات فارسی جای دارد. این رباعیات را مریدان شیخ می‌نوشته‌اند و در حال حاضر، چند مجموعه مستقل از رباعیات او که توسط مریدان شیخ فراهم آمده موجود است. سنت شفاهی در نقل اشعار صوفیان، باعث شده که تعدادی از این رباعیات، با رباعیات دیگر شاعران از جمله خیام، مولوی، باباافضل کاشی، عطار و دیگران در هم بیامیزد و اصطلاحاً جزو رباعیات سرگردان قرار گیرد. رباعیات اوحدالدین کرمانی در ایران و ترکیه چندین بار به چاپ رسیده و یکی از استادان دانشگاه استانبول بنام محمّد کانار آن‌ها را به زبان ترکی نیز ترجمه کرده‌است.

آثار ویدئویی و صوتی مرتبط با این منبع
شماره ۱ - در دیدهٔ هرکه توتیای تو بود شماره ۲ - کی عقل به سر حدّ جمال تو رسد شماره ۳ - انصاف ز اختلاف ایام فرق شماره ۴ - هر چند که روشنی فزاید خورشید شماره ۵ - این سودا را نمی توان کرد نهان شماره ۶ - دل گفت که ای جان من آن زهره کراست شماره ۷ - در دایرهٔ وجود موجود تویی شماره ۸ - یاری که منزّه آمد از شبه و بدل شماره ۹ - مشغول هوا تو را کجا بشناسد شماره ۱۰ - آن را که دلش خانهٔ توحید بود شماره ۱۱ - پیدا و نهان و شادی و غم همه اوست شماره ۱۲ - تا با خلقی تو بی گمان بی دینی شماره ۱۳ - مؤمن که به صدق ازو نرنجد چیزی شماره ۱۴ - آتش نزند در دل ما الّا او شماره ۱۵ - هر دل که به میدان هوای تو بتاخت شماره ۱۶ - آنجا که سراپردهٔ اجلال جلال شماره ۱۷ - خود را چو نمود او نه خیال است و نه طیف شماره ۱۸ - عقل ارچه همه علومها می داند شماره ۱۹ - در نفی تو خلق را امان نتوان داد شماره ۲۰ - ای دوست تو را زان به عیان نتوان دید شماره ۲۱ - گفتم که زرخ پردهٔ عزّت بردار شماره ۲۲ - من گرچه سزای راه درگاه نیم شماره ۲۳ - خواهی که ببینی دل کارآگه را شماره ۲۴ - خواهی که به منزل برسانی ره را شماره ۲۵ - در ذات مقدّست کسی را ره نیست شماره ۲۶ - زنهار تو ای دل زخدا آگه باش شماره ۲۷ - لا همچو نهنگ در کمین است ببین شماره ۲۸ - مسکین دل من به وصل والا نرسید شماره ۲۹ - چون شخص به نورِ ذکر بینا گردد شماره ۳۰ - تا بتوانی مدام می باش به ذکر شماره ۳۱ - از ذکر شود خانهٔ فکرت معمور شماره ۳۲ - خود را تو قباپوش کن و ذاکر باش شماره ۳۳ - دل آن نفس از معرفت آکنده شود شماره ۳۴ - مجنون پریشان توَم دستم گیر شماره ۳۵ - در کتم عدم چو برگزیدی ما را شماره ۳۶ - یا رب بپذیر از کرم آوردهٔ ما شماره ۳۷ - دردی است در این دلم که درمانش نیست شماره ۳۸ - پای آبله و دست تهی، سینه کباب شماره ۳۹ - با ضربت قهر تو نعیم است عذاب شماره ۴۰ - لطف تو و قهر تو همیشه به هم است شماره ۴۱ - یا رب تو مرا عاشق صادق گردان شماره ۴۲ - یا رب تو مرا بُوی دلی روزی کن شماره ۴۳ - یا رب زبد و نیک جهانم بستان شماره ۴۴ - یا رب تو به فضل خویش موزونم کن شماره ۴۵ - یا رب ز سرشک رخ زر و سیمم ده شماره ۴۶ - یا رب من اگر چه عاصی و گمراهم شماره ۴۷ - یا رب تو مرا زخواب بیداری ده شماره ۴۸ - یا رب ما را زخود هراسان گردان شماره ۴۹ - یا رب تو مرا به ژنده ارزانی دار شماره ۵۰ - یا رب تو نگه دار دلم را از غیر شماره ۵۱ - یا رب تو مرا به آبرو فرمان بخش شماره ۵۲ - یا رب تو مرا به هیچ مغرور مکن شماره ۵۳ - یا رب تو مرا به خلق محتاج مکن شماره ۵۴ - یا رب همه عمرم پی دین تو دوان شماره ۵۵ - یا رب زقناعتم توانگر گردان شماره ۵۶ - یا رب تو دل مرا مصفّا گردان شماره ۵۷ - یا رب زشراب عشق سرمستم کن شماره ۵۸ - یا رب به خودم هیچ نفس وامگذار شماره ۵۹ - از عشق تو هر لحظه فغان در بندم شماره ۶۰ - در سایهٔ رحمت تو خورشید شویم شماره ۶۱ - هر چند که در شهر به رندی فاشم شماره ۶۲ - ای از کرم تو خلق را امن و امان شماره ۶۳ - عمری گشتم شیفته و آواره شماره ۶۴ - ای در طلب تو عاقلان دیوانه شماره ۶۵ - ای در دو نفس صد گنه از من دیده شماره ۶۶ - گشتم به هوس گِرد بد و نیک بسی شماره ۶۷ - از خلق نه کاهد نه فزاید کاری شماره ۶۸ - ای از ره لطف راعی هر رَمه تو شماره ۶۹ - ای آنک دوای دردمندان دانی شماره ۷۰ - ای راهنمای راه خوبان ازل شماره ۷۱ - چندانک نگاه می کنم از چپ و راست شماره ۷۲ - بی باد تو آب و گل ما هیچ بود شماره ۷۳ - ای خدمت تو سعادت و پیروزی شماره ۷۴ - هر جا[ن] که شنیده است ندای دردت شماره ۷۵ - آنها که درین جهان زغوغا برهند شماره ۷۶ - توفیق کسی را که موافق باشد شماره ۷۷ - چون معترفم بدانچ سرمستی هست شماره ۷۸ - بر جان منت دسترسی نیست که نیست شماره ۷۹ - بیچاره دل شکسته چون بستهٔ تست شماره ۸۰ - کس نیست که چون من زتو دل تافته نیست شماره ۸۱ - تا خاک تو کحل دیدهٔ ما گردد شماره ۸۲ - بر من در رحمت که گشاید جز تو شماره ۸۳ - در دیدهٔ دیده ام تویی بینایی شماره ۸۴ - من خواجهٔ عالمم تو معبود منی شماره ۸۵ - یا رب تو حلاوتی به جانم برسان شماره ۸۶ - ای لطف تو زهر نیستی را تریاک شماره ۸۷ - یا دم بی غم مرا تو بی غم گردان شماره ۸۸ - ای در عالم عیان تر از هر چه عیان شماره ۸۹ - بردارد اگر بر درش افکنده شویم شماره ۹۰ - زین گونه که حال ماست ای بار خدای شماره ۹۱ - ای آنک تو را همه صفت احسان است شماره ۹۲ - ای مایهٔ رهبری و گمراهی تو شماره ۹۳ - گه خسته دل و سوخته خرمن باشم شماره ۹۴ - ای آنک برِ تو قدر دارد آهی شماره ۹۵ - دل پرتو لطف تست رایش بفزای شماره ۹۶ - ای آنک به دوست جان دشمن بخشی شماره ۹۷ - در راه توَم گر زیم و گر میرم شماره ۹۸ - یا رب مددی زلطف تعیینم کن شماره ۹۹ - آنجا که نه پیدا نه نهان در گنجد شماره ۱۰۰ - لطفی بکنی عنایت از سر گیری شماره ۱۰۱ - بنیاد دل ما غم تو ویران کرد شماره ۱۰۲ - از لطف تو هیچ بنده نومید نشد شماره ۱۰۳ - فرمان فرمان اگر فرستی شاید شماره ۱۰۴ - ای خالق هر توانگر و هر درویش شماره ۱۰۵ - در آتش عشق رنگ دل بزاید شماره ۱۰۶ - چون من به تو دادم دل و دین بس باشد شماره ۱۰۷ - من لوح دل از جمله امانی شستم شماره ۱۰۸ - مقصود میان من و تو پنهان است شماره ۱۰۹ - ای جان مرا امید جاوید به تو شماره ۱۱۰ - ای از تو خرابی سبب آبادی شماره ۱۱۱ - از عقل بلند اگر نیم پستم گیر شماره ۱۱۲ - از خاک ره خود آبم ارزانی دار شماره ۱۱۳ - از تست فتاده در خلایق شر و شور شماره ۱۱۴ - ای از همه بی نیاز و ای بنده نواز شماره ۱۱۵ - نه چارهٔ آنک با تو گردم همراز شماره ۱۱۶ - ای آنک تو را به هیچ کس نیست نیاز شماره ۱۱۷ - ای از دو جهان به حسن و زیبایی فاش شماره ۱۱۸ - یا رب مگذارم اینچنین بی حاصل شماره ۱۱۹ - گر غمگینم چو از توَم دلشادم شماره ۱۲۰ - از درد سر خویش ندانم چونم شماره ۱۲۱ - ای از پی دیدنت منوّر چشمم شماره ۱۲۲ - آن را که فراموش نئی یادش کن شماره ۱۲۳ - در حضرت تو صدق و نیاز آوردم شماره ۱۲۴ - ای از پی لطف تو دل من نگران شماره ۱۲۵ - ای از کرم تو خلق را امن و امان شماره ۱۲۶ - استاد چو صانع آمد و چابک دست شماره ۱۲۷ - خاصیت قرآن تو ندانی شاید شماره ۱۲۸ - بگذر زمکان و کون عالم به طلسم شمارهٔ ۱۲۹ - نعت النبوة شمارهٔ ۱۳۰ - نعت النبوة شمارهٔ ۱۳۱ - نعت النبوة شمارهٔ ۱۳۲ - نعت النبوة شمارهٔ ۱۳۳ - امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه صلوات الله شمارهٔ ۱۳۴ - امیرالمؤمنین حسن علیه صلوات الله شمارهٔ ۱۳۵ - امیرالمؤمنین حسین علیه صلوات الله شمارهٔ ۱۳۶ - امیرالمؤمنین حسن علیه صلوات الله شمارهٔ ۱۳۷ - التّوکّل شمارهٔ ۱۳۸ - التّوکّل شمارهٔ ۱۳۹ - التّوکّل شمارهٔ ۱۴۰ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۴۱ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۴۲ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۴۳ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۴۴ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۴۵ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۴۶ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۴۷ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۴۸ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۴۹ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۵۰ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۵۱ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۵۲ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۵۳ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۵۴ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۵۵ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۵۶ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۵۷ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۵۸ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۵۹ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۶۰ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۶۱ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۶۲ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۶۳ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۶۴ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۶۵ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۶۶ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۶۷ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۶۸ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۶۹ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۷۰ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۷۱ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۷۲ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۷۳ - الرّضا و التّسلیم شمارهٔ ۱۷۴ - الاسرار شمارهٔ ۱۷۵ - الاسرار شمارهٔ ۱۷۶ - الاسرار شمارهٔ ۱۷۷ - الاسرار شمارهٔ ۱۷۸ - الاسرار شمارهٔ ۱۷۹ - الاسرار شمارهٔ ۱۸۰ - الاسرار شمارهٔ ۱۸۱ - الاسرار شمارهٔ ۱۸۲ - الاسرار شمارهٔ ۱۸۳ - الاسرار شمارهٔ ۱۸۴ - الاسرار شمارهٔ ۱۸۵ - الاسرار شمارهٔ ۱۸۶ - الاسرار شمارهٔ ۱۸۷ - الاسرار شمارهٔ ۱۸۸ - الاسرار شمارهٔ ۱۸۹ - الاسرار شمارهٔ ۱۹۰ - الاسرار شمارهٔ ۱۹۱ - الاسرار شمارهٔ ۱۹۲ - الاسرار شمارهٔ ۱۹۳ - الاسرار شمارهٔ ۱۹۴ - الاسرار شمارهٔ ۱۹۵ - الاسرار شمارهٔ ۱۹۶ - الاسرار شمارهٔ ۱۹۷ - الاسرار شمارهٔ ۱۹۸ - الاسرار شمارهٔ ۱۹۹ - الاسرار شمارهٔ ۲۰۰ - الاسرار شمارهٔ ۲۰۱ - الاسرار شمارهٔ ۲۰۲ - الاسرار شمارهٔ ۲۰۳ - الاسرار شمارهٔ ۲۰۴ - العرفان شمارهٔ ۲۰۵ - القضا و القدر شمارهٔ ۲۰۶ - القضا و القدر شمارهٔ ۲۰۷ - القضا و القدر شمارهٔ ۲۰۸ - القضا و القدر شمارهٔ ۲۰۹ - القضا و القدر شمارهٔ ۲۱۰ - القضا و القدر شمارهٔ ۲۱۱ - القضا و القدر شمارهٔ ۲۱۲ - القضا و القدر شمارهٔ ۲۱۳ - القضا و القدر شمارهٔ ۲۱۴ - القضا و القدر شمارهٔ ۲۱۵ - القضا و القدر شمارهٔ ۲۱۶ - القضا و القدر شمارهٔ ۲۱۷ - القضا و القدر شمارهٔ ۲۱۸ - القضا و القدر شمارهٔ ۲۱۹ - القضا و القدر شمارهٔ ۲۲۰ - القضا و القدر شمارهٔ ۲۲۱ - القضا و القدر شمارهٔ ۲۲۲ - القضا و القدر شمارهٔ ۲۲۳ - التّقدیر شمارهٔ ۲۲۴ - التّقدیر شمارهٔ ۲۲۵ - التّقدیر شمارهٔ ۲۲۶ - التّقدیر شمارهٔ ۲۲۷ - التّقدیر شمارهٔ ۲۲۸ - الخوف شمارهٔ ۲۲۹ - الخوف شمارهٔ ۲۳۰ - الخوف شمارهٔ ۲۳۱ - الخوف شمارهٔ ۲۳۲ - الخوف شمارهٔ ۲۳۳ - الخوف شمارهٔ ۲۳۴ - الخوف شمارهٔ ۲۳۵ - الخوف شمارهٔ ۲۳۶ - الخوف شمارهٔ ۲۳۷ - الخوف شمارهٔ ۲۳۸ - الخوف شمارهٔ ۲۳۹ - الخوف شمارهٔ ۲۴۰ - الخوف شمارهٔ ۲۴۱ - الخوف شمارهٔ ۲۴۲ - الخوف شمارهٔ ۲۴۳ - الخوف شمارهٔ ۲۴۴ - الخوف شمارهٔ ۲۴۵ - الخوف شمارهٔ ۲۴۶ - الخوف شمارهٔ ۲۴۷ - الخوف شمارهٔ ۲۴۸ - الخوف شمارهٔ ۲۴۹ - الرجاء شمارهٔ ۲۵۰ - الرجاء شمارهٔ ۲۵۱ - الرجاء شمارهٔ ۲۵۲ - الرجاء شمارهٔ ۲۵۳ - الرجاء شمارهٔ ۲۵۴ - الرجاء شمارهٔ ۲۵۵ - الرجاء شمارهٔ ۲۵۶ - الرجاء شمارهٔ ۲۵۷ - الرجاء شمارهٔ ۲۵۸ - الرجاء شمارهٔ ۲۵۹ - الرجاء شمارهٔ ۲۶۰ - الرجاء شمارهٔ ۲۶۱ - الرجاء شمارهٔ ۲۶۲ - الرجاء شمارهٔ ۲۶۳ - الرجاء شمارهٔ ۲۶۴ - الرجاء شمارهٔ ۲۶۵ - الرجاء شمارهٔ ۲۶۶ - الرجاء