صائب تبریزی : غزلیات
غزل ۲۲۲۴ - از خود گذشتگان را آیینه بی غبارست
از خود گذشتگان را آیینه بی غبارست نهج البلاغه : حکمت ها
ارزش دوستی
وَ قَالَ عليهالسلام اَلتَّوَدُّدُ نِصْفُ اَلْعَقْلِ مفاتیح الجنان : اعمال ماه ذی الحجه
اعمال روز اول ماه ذى الحجه
روز بسیار مبارکی است و در آن چند عمل وارد است: نهج البلاغه : خطبه ها
خبر از فتنهها و توصیف گمراهان
و من خطبة له عليهالسلام يومي فيها إلى الملاحم و يصف فئة من أهل الضلال نهج البلاغه : حکمت ها
ضرورت كنترل زبان
وَ قَالَ عليهالسلام اَلْكَلاَمُ فِي وَثَاقِكَ مَا لَمْ تَتَكَلَّمْ بِهِ فَإِذَا تَكَلَّمْتَ بِهِ صِرْتَ فِي وَثَاقِهِ نهج البلاغه : حکمت ها
ضد ارزش های شگفت
وَ قَالَ عليهالسلام عَجِبْتُ لِلْبَخِيلِ يَسْتَعْجِلُ اَلْفَقْرَ اَلَّذِي مِنْهُ هَرَبَ وَ يَفُوتُهُ اَلْغِنَى اَلَّذِي إِيَّاهُ طَلَبَ فَيَعِيشُ فِي اَلدُّنْيَا عَيْشَ اَلْفُقَرَاءِ وَ يُحَاسَبُ فِي اَلْآخِرَةِ حِسَابَ اَلْأَغْنِيَاءِ نهج البلاغه : حکمت ها
عطر خوب
وَ قَالَ عليهالسلام نِعْمَ اَلطِّيبُ اَلْمِسْكُ خَفِيفٌ مَحْمِلُهُ عَطِرٌ رِيحُهُ جهان ملک خاتون : غزلیات
شماره ۱۹۲ - صبوح روی تو بر ما دوامست
صبوح روی تو بر ما دوامست جهان ملک خاتون : غزلیات
شماره ۹۶۸ - چه دهم شرح که از غصّه چه بر جان دارم
چه دهم شرح که از غصّه چه بر جان دارم جهان ملک خاتون : غزلیات
شماره ۱۰۱۵ - چرایی این چنین فارغ ز حالم
چرایی این چنین فارغ ز حالم نهج البلاغه : حکمت ها
اهمیت وجود حاکم و حکومت
وَ قَالَ عليهالسلام اَلسُّلْطَانُ وَزَعَةُ اَللَّهِ فِي أَرْضِهِ نهج البلاغه : حکمت ها
روش برخورد با ستایش دیگران
وَ قَالَ عليهالسلام وَ مَدَحَهُ قَوْمٌ فِي وَجْهِهِ نهج البلاغه : حکمت ها
ارزش صدقه دادن
وَ قَالَ عليهالسلام اِسْتَنْزِلُوا اَلرِّزْقَ بِالصَّدَقَةِ نهج البلاغه : حکمت ها
شناخت جايگاه سخن و سكوت
وَ قَالَ عليهالسلام لاَ خَيْرَ فِي اَلصَّمْتِ عَنِ اَلْحُكْمِ كَمَا أَنَّهُ لاَ خَيْرَ فِي اَلْقَوْلِ بِالْجَهْلِ امام سجاد علیهالسلام : رساله حقوق
حق همنشين
وأما حق الجليس فأن تلين له كنفـك و تطيـب له جانبك وتنصفـه فى مجاراة اللفظ و لا تغرق فى نـزع اللحظ إذا لحظت وتقصـد فى اللفظ إلى إفهامـه إذا لفظت وإن كنت الجليس إليه كنت فى القيام عنه بالخيار وإن كان الجالس إليك كان بالخيار ولا تقوم الا باذنه و لا قوة إلا بالله مفاتیح الجنان : تعیین اسامى نبى و ائمه (ع) به روزهاى هفته و زیارت ایشان در هر روز
زیارت حضرت فاطمه زهرا (س) در روز یکشنبه
السَّلامُ عَلَیک یا مُمْتَحَنَةُ، امْتَحَنَک الَّذِی خَلَقَک فَوَجَدَک لِمَا امْتَحَنَک صَابِرَةً، أَنَا لَک مُصَدِّقٌ صَابِرٌ عَلَی مَا أَتی بِهِ أَبُوک و َوَصِیهُ صَلَواتُ اللّهِ عَلَیهِما، وَأَنَا أَسْأَلُک إِنْ کنْتُ صَدَّقْتُک إِلّا أَلْحَقْتِنِی بِتَصْدِیقِی لَهُمَا، لِتُسَرَّ نَفْسِی، فَاشْهَدِی أَنِّی ظاهِرٌ بِوَلَایتِک وَ وِلایةِ آلِ بَیتِک صَلَوَاتُ اللّهِ عَلَیهِمْ أَجْمَعِینَ. نهج البلاغه : نامه ها
نامه به مردم کوفه برای شرکت در نبرد جمل
و من كتاب له عليهالسلام إلى أهل الكوفة عند مسيره من المدينة إلى البصرة عطار نیشابوری : باب چهل و یكم: در صفت بیچارگی عاشق
شماره ۱۷ - جانا صد ره بمُردم از حیرانی
جانا صد ره بمُردم از حیرانی آرایه های ادبی : آرایه های لفظی
تصدیر
اگر واژه ای در آغاز و پایان بیتی تكرار شود، در اصطلاح ادب تصدیر نامیده می شود. مثال: قدم باید اندر طریقت نه دم كه اصلی ندارد دم بی قدم مثال: سعدی به روزگاران مهری نشسته در دل بیرون نمی توان كرد الّا به روزگاران نهج البلاغه : حکمت ها
علم بی فایده
وَ قَالَ عليهالسلام رُبَّ عَالِمٍ قَدْ قَتَلَهُ جَهْلُهُ وَ عِلْمُهُ مَعَهُ لاَ يَنْفَعُهُ
غزل ۲۲۲۴ - از خود گذشتگان را آیینه بی غبارست
از خود گذشتگان را آیینه بی غبارست نهج البلاغه : حکمت ها
ارزش دوستی
وَ قَالَ عليهالسلام اَلتَّوَدُّدُ نِصْفُ اَلْعَقْلِ مفاتیح الجنان : اعمال ماه ذی الحجه
اعمال روز اول ماه ذى الحجه
روز بسیار مبارکی است و در آن چند عمل وارد است: نهج البلاغه : خطبه ها
خبر از فتنهها و توصیف گمراهان
و من خطبة له عليهالسلام يومي فيها إلى الملاحم و يصف فئة من أهل الضلال نهج البلاغه : حکمت ها
ضرورت كنترل زبان
وَ قَالَ عليهالسلام اَلْكَلاَمُ فِي وَثَاقِكَ مَا لَمْ تَتَكَلَّمْ بِهِ فَإِذَا تَكَلَّمْتَ بِهِ صِرْتَ فِي وَثَاقِهِ نهج البلاغه : حکمت ها
ضد ارزش های شگفت
وَ قَالَ عليهالسلام عَجِبْتُ لِلْبَخِيلِ يَسْتَعْجِلُ اَلْفَقْرَ اَلَّذِي مِنْهُ هَرَبَ وَ يَفُوتُهُ اَلْغِنَى اَلَّذِي إِيَّاهُ طَلَبَ فَيَعِيشُ فِي اَلدُّنْيَا عَيْشَ اَلْفُقَرَاءِ وَ يُحَاسَبُ فِي اَلْآخِرَةِ حِسَابَ اَلْأَغْنِيَاءِ نهج البلاغه : حکمت ها
عطر خوب
وَ قَالَ عليهالسلام نِعْمَ اَلطِّيبُ اَلْمِسْكُ خَفِيفٌ مَحْمِلُهُ عَطِرٌ رِيحُهُ جهان ملک خاتون : غزلیات
شماره ۱۹۲ - صبوح روی تو بر ما دوامست
صبوح روی تو بر ما دوامست جهان ملک خاتون : غزلیات
شماره ۹۶۸ - چه دهم شرح که از غصّه چه بر جان دارم
چه دهم شرح که از غصّه چه بر جان دارم جهان ملک خاتون : غزلیات
شماره ۱۰۱۵ - چرایی این چنین فارغ ز حالم
چرایی این چنین فارغ ز حالم نهج البلاغه : حکمت ها
اهمیت وجود حاکم و حکومت
وَ قَالَ عليهالسلام اَلسُّلْطَانُ وَزَعَةُ اَللَّهِ فِي أَرْضِهِ نهج البلاغه : حکمت ها
روش برخورد با ستایش دیگران
وَ قَالَ عليهالسلام وَ مَدَحَهُ قَوْمٌ فِي وَجْهِهِ نهج البلاغه : حکمت ها
ارزش صدقه دادن
وَ قَالَ عليهالسلام اِسْتَنْزِلُوا اَلرِّزْقَ بِالصَّدَقَةِ نهج البلاغه : حکمت ها
شناخت جايگاه سخن و سكوت
وَ قَالَ عليهالسلام لاَ خَيْرَ فِي اَلصَّمْتِ عَنِ اَلْحُكْمِ كَمَا أَنَّهُ لاَ خَيْرَ فِي اَلْقَوْلِ بِالْجَهْلِ امام سجاد علیهالسلام : رساله حقوق
حق همنشين
وأما حق الجليس فأن تلين له كنفـك و تطيـب له جانبك وتنصفـه فى مجاراة اللفظ و لا تغرق فى نـزع اللحظ إذا لحظت وتقصـد فى اللفظ إلى إفهامـه إذا لفظت وإن كنت الجليس إليه كنت فى القيام عنه بالخيار وإن كان الجالس إليك كان بالخيار ولا تقوم الا باذنه و لا قوة إلا بالله مفاتیح الجنان : تعیین اسامى نبى و ائمه (ع) به روزهاى هفته و زیارت ایشان در هر روز
زیارت حضرت فاطمه زهرا (س) در روز یکشنبه
السَّلامُ عَلَیک یا مُمْتَحَنَةُ، امْتَحَنَک الَّذِی خَلَقَک فَوَجَدَک لِمَا امْتَحَنَک صَابِرَةً، أَنَا لَک مُصَدِّقٌ صَابِرٌ عَلَی مَا أَتی بِهِ أَبُوک و َوَصِیهُ صَلَواتُ اللّهِ عَلَیهِما، وَأَنَا أَسْأَلُک إِنْ کنْتُ صَدَّقْتُک إِلّا أَلْحَقْتِنِی بِتَصْدِیقِی لَهُمَا، لِتُسَرَّ نَفْسِی، فَاشْهَدِی أَنِّی ظاهِرٌ بِوَلَایتِک وَ وِلایةِ آلِ بَیتِک صَلَوَاتُ اللّهِ عَلَیهِمْ أَجْمَعِینَ. نهج البلاغه : نامه ها
نامه به مردم کوفه برای شرکت در نبرد جمل
و من كتاب له عليهالسلام إلى أهل الكوفة عند مسيره من المدينة إلى البصرة عطار نیشابوری : باب چهل و یكم: در صفت بیچارگی عاشق
شماره ۱۷ - جانا صد ره بمُردم از حیرانی
جانا صد ره بمُردم از حیرانی آرایه های ادبی : آرایه های لفظی
تصدیر
اگر واژه ای در آغاز و پایان بیتی تكرار شود، در اصطلاح ادب تصدیر نامیده می شود. مثال: قدم باید اندر طریقت نه دم كه اصلی ندارد دم بی قدم مثال: سعدی به روزگاران مهری نشسته در دل بیرون نمی توان كرد الّا به روزگاران نهج البلاغه : حکمت ها
علم بی فایده
وَ قَالَ عليهالسلام رُبَّ عَالِمٍ قَدْ قَتَلَهُ جَهْلُهُ وَ عِلْمُهُ مَعَهُ لاَ يَنْفَعُهُ
