نگاهم میخورد آیینه را ، حاشا که من نیستم

که میشرمم من از خجلت که من کیستم؟

چگونه طاقتم آمد ازین ظلم و چرا هستم

چطور پاک زادم و کنون آلوده در زیستم

تلخی نکند گردشٍ ایام به ما چون

از چرخشٍ باده خواهشٍ غم داریم

کمتر گله کن ز دهر و افلاک چون ما

صبر و نسیان بسی وساغری کم داریم

فریفتم از حیله ی مار خوش خط و خال عشق

که با سیب سرخ هوایی ام کرد

بخوردم داد سیب زمینی را..

خالی شده ای اٍیدٍل، چون درخت بی برگی

ره گرفته از رنگ و رهسپار بی رنگی

تازیانه ی باد و این تلاطم امواج

داغ سینه ی تنگت چه صبور بی سنگی

اواره به هرسویی، درهر طرفی رویی

بازیچه ی دنیایی، بیچاره ی آونگی

گه همسفر دنیا، گه طریقتت عقبا

بیهوده بسی گشتی، جاده های فرسنگی

از خودکه برون رفتی، درخویش فزون گشتی

بس رفتی و برگشتی، حالی ز چه دلتنگی!؟

شاهی شدی بر ملکت، سرباز خودت گشتی

همچنان ولی ماتی، زین جهان شترنگی

گفتی که نیازت نیست حکم و قَدَر دنیا

دوست و دشمنی باخود، دیگر ازچه میجنگی؟

در یاد نخواهد ماند، برکرانه خواهد رفت

هر روزنه ی پاکی، زین جهان نیرنگی

بس گوشه نشین گشتی، بس نظاره میکردی

آفرینت ای افسار در مهار پالهنگی

خوشحال نشوی روزی، ارام نشوی یک دم

زین زمانه ی ابلق. ادمای بی سنگی

#بی‌فیض

به یاد استاد حسین منزوی عزیزم

یک نفر باید بیاید، دستِ این آواره را

از حصارِ تن رها و راهی خویشش کند

یک نفر باید بداند کین سر از دامانِ باد

عاقبت سامان نگیرد تا زمینگیرش کند

یک نفر باید که بر زخمِ عمیق و کهنه‌ام

مرهمی باشد و یا زخمی گلوگیرش کند

کاش روزی باز گردم وین منِ ویرانه را

یا که بنیادش زنم، یا آنکه تعمیرش کنم

لااقل کان آشنابیگانه ای کز من جدا افتاده است

قصد جان من کند، من عذر تقصیرش کنم

کاش کین هرزه خیال از عدل گردونم نبود

کز حقیقت دور شوم، بیهوده تحریفش کنم

هرچه از این دارِ اضداد آرزو کردم شدش جمعِ محال

ای دریغا! خود شکار و طعمه‌ام در چنگکِ صیاد بود

بهرِما دنیابجز آهسته جان دادن دگرلطفی نداشت

عشق زان آستین بشد پیدا که دستش تیشهٔ فرهاد بود

حاصلی از این سرایِ پُر تناقض برنخاست

جز خیال زندگی کز جبر اوهام زاد بود

کوهِ حسرت زیرِ پا و سنگِ هستی روی دوش

تیشه ی بی‌فیض آخِر، فسخِ این بیداد بود.

#بی‌فیض

_قطعه آزاد

آتشی درون سینه من پا گرفته است

یا سرد سرد می‌شود و یا گرفته است

دیگر دلم بهانه بی‌جا نمی‌کند

عشقی درون سینه من پا گرفته است

آنکس که آمده بود از کرانه دریا

حالا دگر مدینه دل را گرفته است

پایین سرزمین دلم سرد و خالی است

سردی سراغ قسمت بالا گرفته است

دل بی سبب به آینه لبخند می‌زند

امروز شکل شادی و فردا گرفته است

امشب در این اتاق یکی گریه می‌کند

شاید دلی شکسته و گویا گرفته است

ای قطره‌های اشک چرا گریه می‌کنید

گویا دلی بهانه دریا گرفته است.

‌عصر یک روز سرد پاییزی

در درون کوچه ایستاده بدم

زیر آفتاب ناز و قشنگ

گرمی نور آفتاب می‌چسبید

من به دور دست کوچه خیره شدم

یک نفر آمد و مرا تا دید.

دل و قلب مرا به غارت برد

و نگاه مرا همی دزدید.

نگهم در نگاه او گم شد

مثل خورشید درسیاهی شب

کار خود را نمود چشمانش

من شدم عاشق دو چشمانش.

بعد از آن روز سرد پاییزی

در درونم بهار می‌جوشید.

آفتاب عشق از دلم پر زد .

رنگ شیرین عشق بر تنم پاشید

عشق آمد به روبروی خانه ما

پر گشود و نشست روی شانه ما

روزهای اول و نامه زدن

آمدن رفتن و سر کوچه

پرسه‌های شبانه زدن

تا که خلوت همی شود کوچه

بوسه از لای درب خانه زدن

دست هم گرفتن و با ترس

حرف‌های عاشقانه زدن

عصرهای جمعه قول و قرار

رفتن دوش را بهانه زدن

تا که آید به پیش من یک دم

سنگ بر درب خانه زدن

عشق از درونمان جوشید

عقل بیچاره بیهوده می‌کوشید

روزها می‌گذشت و عاشق‌تر

ما دوتا از برای هم بودیم

پشت پنجره تا صبح

بیدار از برای هم بودیم

کرکره روی دیوار خانه او

صبح یک روز عاقلان بستند

با همان عقل ناقص خود

فکر کردن که راه عشق را بستند

لیک نردبان شکسته بر دیوار

حرف‌های نگفته بسیار

دارد از عاشقی که می‌آمد

پله پله برای دیدن یار

عشق هم عالمی چه خوش دارد

روزگار اگر که بگذارد

روزها از پی هم آمدند رفتند

تا که یک شب مرا صدا بنمود

بغض کرده با صدایی سرد

راز را بر ملا بنمود

گفت ای عشق خوب دیرینم

تو بگو من چه‌ها بکنم

با من خسته دل تو می‌مانی

یا که امشب تو را رها بکنم

گفتمش _ کاش من نمی‌گفتم _

که رها کن مرا به هر سختی

گفتمش عشق من تو برو

در پی سرنوشت و خوشبختی

نیمه‌های همان شب مغموم

بانگ شادباش و شادی شد

آخرین قطره‌های اشک هر دو نفر

از کنار دو چشم جاری شد

بعد از آن کوچه گرد شب گشتم

شب نشینی و دود و قمار

جای بوسه بر لبان یار

بوسه بر لب سیگار

سالها می‌گذشت و در یک شب

در همان کوچه پر از گل یاس

یک سلام و ستاره سهیل شدی

کرد کوچه را دوباره پر احساس

قصه ناتمام گشت آغاز

کودکی با فریاد، چشمانی گُشاد و پُر نور از شَعف، سریع و کوتاه، موسیقی خنده را هم‌نوا با باد سَر می‌کند و سُر می‌خورد.

و این قصهٔ کوتاه سقوطی‌ست که پایانش لبخند است. زمین پایان راه نیست، نقطه‌ی آغاز خنده‌ای دیگرست. پله‌های آهنین و سخت. راهی که دوباره باید رفت. و باز لذت سُر خوردن و شادی.

چقدر حرف توی این بازی هست. برای این شادی باید تلاش کرد. این تلاش پاداشی دلنشین دارد. دوباره و دوباره و دوباره. هر بار مسیر همان است. تلاش و زحمت. پس از سختی آسانی‌ست و هر فرازی را فرودی هست.

دل از تردید رها می‌شود و ترس، دست در دستِ شوق، به بازی تبدیل می‌شود.

گاهی باید ایستاد و تماشا کرد. گاهی باید لذت موفقیت دیگری را دید. گاهی باید شاهد تلاش دیگران بود. شاهد شکست‌ها، افتادن‌ها و لغزیدن‌ها. باید عبرت گرفت.

بنشینیم بر سُرسُرهٔ روزگار، با لبخند، رها، شیب شادی را سُر بخوریم.

«س.م.ط.بالا»

پی‌نوشت: تصویر این نوشته با استفاده از هوش مصنوعی ساخته شده است.

درود همرهان و همراهان گرامی

موقوف المعانی در ادبیات بدین مضمون است که درک مفهوم یک مصرع یا بیت وابسته به معنی مصرع یا ابیات بعدی است.

اشعار ذیل، نمونه ای زیبا از غزلهای موقوف المعانی میباشد که صرفا جهت آشنایی با این گونه از شعر درج گردیده است. غزل محتشم کاشانی و آذر بیگدلی که در منابع گوهرین موجود می باشد توسط بنده خوانش گردیده است.

سپاس

غزل ۵۲۵ محتشم کاشانی

هر که دیدم چو نی از غم به فغانست که تو

یار غیری و فغان من از آن است که تو

همچو سوسن به زبان با همه کس در سخنی

وین خسان را همگی حمل بر آن است که تو

میدری غنچه صفت پردهٔ ناموس ولی

بر من تنگ دل این نکته عیان است که تو

پاکدامانی از آلایش اغیار چو گل

لیک امید من خسته چنان است که تو

همچو نرگس کنی از کج نظران قطع نظر

زان که از همت صاحب نظران است که تو

گرو از صورت چین بردی و ما را ز پیت

دیده معنی از آن رو نگران است که تو

می‌روی وز صف سیمین بدنان هیچ بتی

محتشم را نه چنان آفت جان است که تو

"محتشم کاشانی "

https://gowharin.ir/gowhar/22268

*********************

غزل ۱۶۳ آذر بیگدلی

غیر را خون دل از دیده روان است که تو

خون ما ریزی و، ما را غرض آن است که تو

نشوی شهره به عاشق کشی اندر همه شهر

آری آیین مروت نه چنان است که تو

بی سبب رسم و ره جور و جفا گیری پیش

ور زنی بیگنهم تیغ، همان است که تو

کشته باشی ز ستم صید حرم تا دانی

لیک بر طبع من این ظلم گران است که تو

بهر دلجویی غیرم کشی، اما چو کشی

چشمم آن روز به هر سو نگران است که تو

از پی نعش من آیی، ولی آن دم می دان!

که کسان را همه این ورد زبان است که تو

قاتل آذری از من دگر از حیله مپرس

کز نکویان که تو را کشت؟ عیان است که تو!

" آذر بیگدلی "

https://gowharin.ir/gowhar/118815

*********************

غزلی از باذل مشهدی

می‌پرد چشم من امروز گمان است که تو

قدمی رنجه کنی گرچه عیان است که تو

بر سرِ دلشدگان پا به غلط هم ننهی

دلم از منظر چشمم نگران است که تو

کی درآیی که برآید پیِ استقبالت

تو از او غافل و او غافل از آن است که تو

آنچه هرگز به خیالت نرسد یادِ من است

شیوه‌ی دلبری این نیست همان است که تو

در دلِ اهل دلی جای نکردی هرگز

این سخن بر دل ما سخت گران است که تو

می‌دهی گوش به افسانه‌ی اربابِ غرض

زین پُرآوازه‌سرایی غرض آن است که تو

شده‌ای شهره در این شهر به صد بدنامی

چشم اغیار ز هر سو نگران است که تو

چون ز دل‌ها به‌درآیی به زبان‌ها افتی

تا نگویند به من این صنم آن است که تو

در هوایش دل و دین باخته بودی «باذل»!

دیده شد یار تو رسواتر از آن است که تو

" باذل مشهدی "

*********************

ساحل نوازشگر باقی

چه غمگین خواهد بود

غنودن در کویری دور

مردن در عطش تشنگی مغلوب چشمانت

بهترین رحمت خوب خدایی

چراغ گمگشتگی های ظلمانی من

با من بیا به دشت های خاموش

به راز های سر به مهر

بیا با تو خدایی شویم

چه پر شر و شوری هنوز

تنها نامی مانده ز جا

لیک ، پر غوغاست

همانند آمدنت ، در فصل بهار گذشتی

چه فرق دارد ؟  

سلامی و پیامی  ، باشد  یا  نباشد

دوست شاعر می گفت  :

این بد ترین نوع دلتنگی ست .

به صبا سلامت می سپارم

به عطر دلکش اقاقی ،  به قاصدک های این باغ

که چه خون ها از دلت جاری نکردم !

چه نا مرادی ها ، بر الماس دیده ،روا  نداشته ام!

تو بهاری

تو خود نسیم دلفریب دریایی

تو ساحل آرام سپید ماندگاری

به تو سلام می کنم

و تا ابد در انتظار خواهم ماند

سوسن  وحشی  دشت.

رفتی و تمام غزلم بی تو فروریخت

احوال دل بر گسلم بی تو فروریخت

من مرهم غم را به بغل های تو دیدم

رفتی و خیال بغلم بی تو فرو ریخت

شیرین من ای خوب ترین اتفاقات

دنیای خوش چون عسلم بی تو فرو ریخت

انگار که من سهم دلم غصه و دردست

هرچیز که بود از ازلم بی تو فرو ریخت

محمد صادق اسفندیاری

رفتی و بی تو غم فاصله درگیرم کرد

عاشق شعر شدم ، شعر زمین گیرم کرد

رفتی و عمر گلستان دلم شد پاییز

عالمم سرد شد و غصه‌ی تو پیرم کرد

خوردنی بود غمت آه زیادی خوردم

تا ابد خوردن این غصه مرا سیرم کرد

من که آهوی پر از شور به کویت بودم

آه صیاد نگاهت ز چه رو تیرم کرد ؟

غزلم بعد تو دیگر پر لبخند نشد

رفتنت بال مرا بست،به زنجیرم کرد …

محمد صادق اسفندیاری