درباره سیف فرغانی

مولانا سِیفُ‌الدّین ابوالمَحامِد محمّد فَرغانی از شعرا و مشایخ قرن هفتم و هشتم هجری بود، وی اصلاً از فرغانه‌ی ماوراءالنهر بود که در دورهٔ سلطهٔ ایلخانان و مغولان در آسیای صغیر می‌زیست. وی در حالی که نزدیک به هشتاد سال داشت در سال ۷۴۹ هجری و در یکی از خانقاه‌های آقسرا وفات یافت.
موضوع قصیده‌های سیف فَرغانی که معرّف مهارت او در سخن پارسی است، غالباً حمد خدا و وعظ و اندرز و تحقیق و انتقاد از نابه‌سامانی‌های زمان و نیز در استقبال و جواب‌گویی به استادان مقدّم بر خود چون رودکی و خاقانی و کمال‌الدّین اسماعیل و سعدی و همام تبریزی‌است. خود سیف نیز اعتقاد داشت که شاعر استاد کسی‌است که بتواند از عهدهٔ نظیرگویی شاعران پیش از خود برآید. سیف تنها یک بار به مدح شاهان پرداخت و آن قصیده‌ای در ستایش غازان‌خان، ایلخان مغول بود که به اسلام گروید و این آیین را در قلمرو ایلخانی گسترش داد. وی در قالب‌های قصیده، قطعه، رباعی و غزل، شعر سروده که از ۱۲ هزار بیت بیشتر است و در قصیده‌های خود ردیف‌های دشوار را برمی‌گزید و در ترکیبات و مفردات از وارد کردن آثار لهجهٔ محلّی ابا نداشت.
وی در سخن از سبک خراسانی در قرن ششم هجری متأثر بود و به همین دلیل بود که وی را به سرزمین فَرغانه و ولایت سمرقند منتسب می‌داشتند. کلام او ساده و روان است و در آن واژه‌های عربی کم به کار رفته‌است؛ هرچند گاه ترکیب‌های عربی را با ترکیب‌های فارسی در بعضی از شعرهای خود درهم آمیخته و گاه نیز حتی یک مصراع را تماماً عربی آورده‌است.
غزل‌های سیف که شاید بیشتر متمایل به آن‌هاست، عادتاً وقف بر موعظه‌ها و انتقادهای اجتماعی و بیان حقیقت‌های عرفانی‌است و به شاعران دیگر نیز سفارش می‌کنند که از مدیحه‌گویی پرهیز کنند و قناعت پیشه کنند یا طبع خود را به غزل‌گویی و ستایش معشوق یا وعظ و اندرز بگمارند.

در ویکی پدیا بیشتر بخوانید

آثار ویدئویی و صوتی مرتبط با این منبع
شمارهٔ ۱ شمارهٔ ۲ شمارهٔ ۳ شمارهٔ ۴ شمارهٔ ۵ شمارهٔ ۶ شمارهٔ ۷ شمارهٔ ۸ شمارهٔ ۹ شمارهٔ ۱۰ شمارهٔ ۱۱ شمارهٔ ۱۲ شمارهٔ ۱۳ شمارهٔ ۱۴ شمارهٔ ۱۵ شمارهٔ ۱۶ شمارهٔ ۱۷ شمارهٔ ۱۸ شمارهٔ ۱۹ شمارهٔ ۲۰ شمارهٔ ۲۱ شمارهٔ ۲۲ شمارهٔ ۲۳ شمارهٔ ۲۴ شمارهٔ ۲۵ شمارهٔ ۲۶ شمارهٔ ۲۷ شمارهٔ ۲۸ شمارهٔ ۲۹ شمارهٔ ۳۰ شمارهٔ ۳۱ شمارهٔ ۳۲ شمارهٔ ۳۳ شمارهٔ ۳۴ شمارهٔ ۳۵ شمارهٔ ۳۶ شمارهٔ ۳۷ شمارهٔ ۳۸ شمارهٔ ۳۹ شمارهٔ ۴۰ شمارهٔ ۴۱ شمارهٔ ۴۲ شمارهٔ ۴۳ شمارهٔ ۴۴ شمارهٔ ۴۵ شمارهٔ ۴۶ شمارهٔ ۴۷ شمارهٔ ۴۸ شمارهٔ ۴۹ شمارهٔ ۵۰ شمارهٔ ۵۱ شمارهٔ ۵۲ شمارهٔ ۵۳ شمارهٔ ۵۴ شمارهٔ ۵۵ شمارهٔ ۵۶ شمارهٔ ۵۷ شمارهٔ ۵۸ شمارهٔ ۵۹ شمارهٔ ۶۰ شمارهٔ ۶۱ شمارهٔ ۶۲ شمارهٔ ۶۳ شمارهٔ ۶۴ شمارهٔ ۶۵ شمارهٔ ۶۶ شمارهٔ ۶۷ شمارهٔ ۶۸ شمارهٔ ۶۹ شمارهٔ ۷۰ شمارهٔ ۷۱ شمارهٔ ۷۲ شمارهٔ ۷۳ شمارهٔ ۷۴ شمارهٔ ۷۵ شمارهٔ ۷۶ شمارهٔ ۷۷ شمارهٔ ۷۸ شمارهٔ ۷۹ شمارهٔ ۸۰ شمارهٔ ۸۱ شمارهٔ ۸۲ شمارهٔ ۸۳ شمارهٔ ۸۴ شمارهٔ ۸۵ شمارهٔ ۸۶ شمارهٔ ۸۷ شمارهٔ ۸۸ شمارهٔ ۸۹ شمارهٔ ۹۰ شمارهٔ ۹۱ شمارهٔ ۹۲ شمارهٔ ۹۳ شمارهٔ ۹۴ شمارهٔ ۹۵ شمارهٔ ۹۶ شمارهٔ ۹۷ شمارهٔ ۹۸ شمارهٔ ۹۹ شمارهٔ ۱۰۰ شمارهٔ ۱۰۱ شمارهٔ ۱۰۲ شمارهٔ ۱۰۳ شمارهٔ ۱۰۴ شمارهٔ ۱۰۵ شمارهٔ ۱۰۶ شمارهٔ ۱۰۷ شمارهٔ ۱۰۸ شمارهٔ ۱۰۹ شمارهٔ ۱۱۰ شمارهٔ ۱۱۱ شمارهٔ ۱۱۲ شمارهٔ ۱۱۳ شمارهٔ ۱۱۴ شمارهٔ ۱۱۵ شمارهٔ ۱۱۶ شمارهٔ ۱۱۷ شمارهٔ ۱۱۸ شمارهٔ ۱۱۹ شمارهٔ ۱۲۰ شمارهٔ ۱۲۱ شمارهٔ ۱۲۲ شمارهٔ ۱۲۳ شمارهٔ ۱۲۴ شمارهٔ ۱۲۵ شمارهٔ ۱۲۶ شمارهٔ ۱۲۷ شمارهٔ ۱۲۸ شمارهٔ ۱۲۹ شمارهٔ ۱۳۰ شمارهٔ ۱۳۱ شمارهٔ ۱۳۲ شمارهٔ ۱۳۳ شمارهٔ ۱۳۴ شمارهٔ ۱۳۵ شمارهٔ ۱۳۶ شمارهٔ ۱۳۷ شمارهٔ ۱۳۸ شمارهٔ ۱۳۹ شمارهٔ ۱۴۰ شمارهٔ ۱۴۱ شمارهٔ ۱۴۲ شمارهٔ ۱۴۳ شمارهٔ ۱۴۴ شمارهٔ ۱۴۵ شمارهٔ ۱۴۶ شمارهٔ ۱۴۷ شمارهٔ ۱۴۸ شمارهٔ ۱۴۹ شمارهٔ ۱۵۰ شمارهٔ ۱۵۱ شمارهٔ ۱۵۲ شمارهٔ ۱۵۳ شمارهٔ ۱۵۴ شمارهٔ ۱۵۵ شمارهٔ ۱۵۶ شمارهٔ ۱۵۷ شمارهٔ ۱۵۸ شمارهٔ ۱۵۹ شمارهٔ ۱۶۰ شمارهٔ ۱۶۱ شمارهٔ ۱۶۲ شمارهٔ ۱۶۳ شمارهٔ ۱۶۴ شمارهٔ ۱۶۵ شمارهٔ ۱۶۶ شمارهٔ ۱۶۷ شمارهٔ ۱۶۸ شمارهٔ ۱۶۹ شمارهٔ ۱۷۰ شمارهٔ ۱۷۱ شمارهٔ ۱۷۲ شمارهٔ ۱۷۳ شمارهٔ ۱۷۴ شمارهٔ ۱۷۵ شمارهٔ ۱۷۶ شمارهٔ ۱۷۷ شمارهٔ ۱۷۸ شمارهٔ ۱۷۹ شمارهٔ ۱۸۰ شمارهٔ ۱۸۱ شمارهٔ ۱۸۲ شمارهٔ ۱۸۳ شمارهٔ ۱۸۴ شمارهٔ ۱۸۵ شمارهٔ ۱۸۶ شمارهٔ ۱۸۷ شمارهٔ ۱۸۸ شمارهٔ ۱۸۹ شمارهٔ ۱۹۰ شمارهٔ ۱۹۱ شمارهٔ ۱۹۲ شمارهٔ ۱۹۳ شمارهٔ ۱۹۴ شمارهٔ ۱۹۵ شمارهٔ ۱۹۶ شمارهٔ ۱۹۷ شمارهٔ ۱۹۸ شمارهٔ ۱۹۹ شمارهٔ ۲۰۰ شمارهٔ ۲۰۱ شمارهٔ ۲۰۲ شمارهٔ ۲۰۳ شمارهٔ ۲۰۴ شمارهٔ ۲۰۵ شمارهٔ ۲۰۶ شمارهٔ ۲۰۷ شمارهٔ ۲۰۸ شمارهٔ ۲۰۹ شمارهٔ ۲۱۰ شمارهٔ ۲۱۱ شمارهٔ ۲۱۲ شمارهٔ ۲۱۳ شمارهٔ ۲۱۴ شمارهٔ ۲۱۵ شمارهٔ ۲۱۶ شمارهٔ ۲۱۷ شمارهٔ ۲۱۸ شمارهٔ ۲۱۹ شمارهٔ ۲۲۰ شمارهٔ ۲۲۱ شمارهٔ ۲۲۲ شمارهٔ ۲۲۳ شمارهٔ ۲۲۴ شمارهٔ ۲۲۵ شمارهٔ ۲۲۶ شمارهٔ ۲۲۷ شمارهٔ ۲۲۸ شمارهٔ ۲۲۹ شمارهٔ ۲۳۰ شمارهٔ ۲۳۱ شمارهٔ ۲۳۲ شمارهٔ ۲۳۳ شمارهٔ ۲۳۴ شمارهٔ ۲۳۵ شمارهٔ ۲۳۶ شمارهٔ ۲۳۷ شمارهٔ ۲۳۸ شمارهٔ ۲۳۹ شمارهٔ ۲۴۰ شمارهٔ ۲۴۱ شمارهٔ ۲۴۲ شمارهٔ ۲۴۳ شمارهٔ ۲۴۴ شمارهٔ ۲۴۵ شمارهٔ ۲۴۶ شمارهٔ ۲۴۷ شمارهٔ ۲۴۸ شمارهٔ ۲۴۹ شمارهٔ ۲۵۰ شمارهٔ ۲۵۱ شمارهٔ ۲۵۲ شمارهٔ ۲۵۳ شمارهٔ ۲۵۴ شمارهٔ ۲۵۵ شمارهٔ ۲۵۶ شمارهٔ ۲۵۷ شمارهٔ ۲۵۸ شمارهٔ ۲۵۹ شمارهٔ ۲۶۰ شمارهٔ ۲۶۱ شمارهٔ ۲۶۲ شمارهٔ ۲۶۳ شمارهٔ ۲۶۴ شمارهٔ ۲۶۵ شمارهٔ ۲۶۶ شمارهٔ ۲۶۷ شمارهٔ ۲۶۸ شمارهٔ ۲۶۹ شمارهٔ ۲۷۰ شمارهٔ ۲۷۱ شمارهٔ ۲۷۲ شمارهٔ ۲۷۳ شمارهٔ ۲۷۴ شمارهٔ ۲۷۵ شمارهٔ ۲۷۶ شمارهٔ ۲۷۷ شمارهٔ ۲۷۸ شمارهٔ ۲۷۹ شمارهٔ ۲۸۰ شمارهٔ ۲۸۱ شمارهٔ ۲۸۲ شمارهٔ ۲۸۳ شمارهٔ ۲۸۴ شمارهٔ ۲۸۵ شمارهٔ ۲۸۶ شمارهٔ ۲۸۷ شمارهٔ ۲۸۸ شمارهٔ ۲۸۹ شمارهٔ ۲۹۰ شمارهٔ ۲۹۱ شمارهٔ ۲۹۲ شمارهٔ ۲۹۳ شمارهٔ ۲۹۴ شمارهٔ ۲۹۵ شمارهٔ ۲۹۶ شمارهٔ ۲۹۷ شمارهٔ ۲۹۸ شمارهٔ ۲۹۹ شمارهٔ ۳۰۰ شمارهٔ ۳۰۱ شمارهٔ ۳۰۲ شمارهٔ ۳۰۳ شمارهٔ ۳۰۴ شمارهٔ ۳۰۵ شمارهٔ ۳۰۶ شمارهٔ ۳۰۷ شمارهٔ ۳۰۸ شمارهٔ ۳۰۹ شمارهٔ ۳۱۰ شمارهٔ ۳۱۱ شمارهٔ ۳۱۲ شمارهٔ ۳۱۳ شمارهٔ ۳۱۴ شمارهٔ ۳۱۵ شمارهٔ ۳۱۶ شمارهٔ ۳۱۷ شمارهٔ ۳۱۸ شمارهٔ ۳۱۹ شمارهٔ ۳۲۰ شمارهٔ ۳۲۱ شمارهٔ ۳۲۲ شمارهٔ ۳۲۳ شمارهٔ ۳۲۴ شمارهٔ ۳۲۵ شمارهٔ ۳۲۶ شمارهٔ ۳۲۷ شمارهٔ ۳۲۸ شمارهٔ ۳۲۹ شمارهٔ ۳۳۰ شمارهٔ ۳۳۱ شمارهٔ ۳۳۲ شمارهٔ ۳۳۳ شمارهٔ ۳۳۴ شمارهٔ ۳۳۵ شمارهٔ ۳۳۶ شمارهٔ ۳۳۷ شمارهٔ ۳۳۸ شمارهٔ ۳۳۹ شمارهٔ ۳۴۰ شمارهٔ ۳۴۱ شمارهٔ ۳۴۲ شمارهٔ ۳۴۳ شمارهٔ ۳۴۴ شمارهٔ ۳۴۵ شمارهٔ ۳۴۶ شمارهٔ ۳۴۷ شمارهٔ ۳۴۸ شمارهٔ ۳۴۹ شمارهٔ ۳۵۰ شمارهٔ ۳۵۱ شمارهٔ ۳۵۲ شمارهٔ ۳۵۳ شمارهٔ ۳۵۴ شمارهٔ ۳۵۵ شمارهٔ ۳۵۶ شمارهٔ ۳۵۷ شمارهٔ ۳۵۸ شمارهٔ ۳۵۹ شمارهٔ ۳۶۰ شمارهٔ ۳۶۱ شمارهٔ ۳۶۲ شمارهٔ ۳۶۳ شمارهٔ ۳۶۴ شمارهٔ ۳۶۵ شمارهٔ ۳۶۶ شمارهٔ ۳۶۷ شمارهٔ ۳۶۸ شمارهٔ ۳۶۹ شمارهٔ ۳۷۰ شمارهٔ ۳۷۱ شمارهٔ ۳۷۲ شمارهٔ ۳۷۳ شمارهٔ ۳۷۴ شمارهٔ ۳۷۵ شمارهٔ ۳۷۶ شمارهٔ ۳۷۷ شمارهٔ ۳۷۸ شمارهٔ ۳۷۹ شمارهٔ ۳۸۰ شمارهٔ ۳۸۱ شمارهٔ ۳۸۲ شمارهٔ ۳۸۳ شمارهٔ ۳۸۴ شمارهٔ ۳۸۵ شمارهٔ ۳۸۶ شمارهٔ ۳۸۷ شمارهٔ ۳۸۸ شمارهٔ ۳۸۹ شمارهٔ ۳۹۰ شمارهٔ ۳۹۱ شمارهٔ ۳۹۲ شمارهٔ ۳۹۳ شمارهٔ ۳۹۴ شمارهٔ ۳۹۵ شمارهٔ ۳۹۶ شمارهٔ ۳۹۷ شمارهٔ ۳۹۸ شمارهٔ ۳۹۹ شمارهٔ ۴۰۰ شمارهٔ ۴۰۱ شمارهٔ ۴۰۲ شمارهٔ ۴۰۳ شمارهٔ ۴۰۴ شمارهٔ ۴۰۵ شمارهٔ ۴۰۶ شمارهٔ ۴۰۷ شمارهٔ ۴۰۸ شمارهٔ ۴۰۹ شمارهٔ ۴۱۰ شمارهٔ ۴۱۱ شمارهٔ ۴۱۲ شمارهٔ ۴۱۳ شمارهٔ ۴۱۴ شمارهٔ ۴۱۵ شمارهٔ ۴۱۶ شمارهٔ ۴۱۷ شمارهٔ ۴۱۸ شمارهٔ ۴۱۹ شمارهٔ ۴۲۰ شمارهٔ ۴۲۱ شمارهٔ ۴۲۲ شمارهٔ ۴۲۳ شمارهٔ ۴۲۴ شمارهٔ ۴۲۵ شمارهٔ ۴۲۶ شمارهٔ ۴۲۷ شمارهٔ ۴۲۸ شمارهٔ ۴۲۹ شمارهٔ ۴۳۰ شمارهٔ ۴۳۱ شمارهٔ ۴۳۲ شمارهٔ ۴۳۳ شمارهٔ ۴۳۴ شمارهٔ ۴۳۵ شمارهٔ ۴۳۶ شمارهٔ ۴۳۷ شمارهٔ ۴۳۸ شمارهٔ ۴۳۹ شمارهٔ ۴۴۰ شمارهٔ ۴۴۱ شمارهٔ ۴۴۲ شمارهٔ ۴۴۳ شمارهٔ ۴۴۴ شمارهٔ ۴۴۵ شمارهٔ ۴۴۶ شمارهٔ ۴۴۷ شمارهٔ ۴۴۸ شمارهٔ ۴۴۹ شمارهٔ ۴۵۰ شمارهٔ ۴۵۱ شمارهٔ ۴۵۲ شمارهٔ ۴۵۳ شمارهٔ ۴۵۴ شمارهٔ ۴۵۵ شمارهٔ ۴۵۶ شمارهٔ ۴۵۷ شمارهٔ ۴۵۸ شمارهٔ ۴۵۹ شمارهٔ ۴۶۰ شمارهٔ ۴۶۱ شمارهٔ ۴۶۲ شمارهٔ ۴۶۳ شمارهٔ ۴۶۴ شمارهٔ ۴۶۵ شمارهٔ ۴۶۶ شمارهٔ ۴۶۷ شمارهٔ ۴۶۸ شمارهٔ ۴۶۹ شمارهٔ ۴۷۰ شمارهٔ ۴۷۱ شمارهٔ ۴۷۲ شمارهٔ ۴۷۳ شمارهٔ ۴۷۴ شمارهٔ ۴۷۵ شمارهٔ ۴۷۶ شمارهٔ ۴۷۷ شمارهٔ ۴۷۸ شمارهٔ ۴۷۹ شمارهٔ ۴۸۰ شمارهٔ ۴۸۱ شمارهٔ ۴۸۲ شمارهٔ ۴۸۳ شمارهٔ ۴۸۴ شمارهٔ ۴۸۵ شمارهٔ ۴۸۶ شمارهٔ ۴۸۷ شمارهٔ ۴۸۸ شمارهٔ ۴۸۹ شمارهٔ ۴۹۰ شمارهٔ ۴۹۱ شمارهٔ ۴۹۲ شمارهٔ ۴۹۳ شمارهٔ ۴۹۴ شمارهٔ ۴۹۵ شمارهٔ ۴۹۶ شمارهٔ ۴۹۷ شمارهٔ ۴۹۸ شمارهٔ ۴۹۹ شمارهٔ ۵۰۰ شمارهٔ ۵۰۱ شمارهٔ ۵۰۲ شمارهٔ ۵۰۳ شمارهٔ ۵۰۴ شمارهٔ ۵۰۵ شمارهٔ ۵۰۶ شمارهٔ ۵۰۷ شمارهٔ ۵۰۸ شمارهٔ ۵۰۹ شمارهٔ ۵۱۰ شمارهٔ ۵۱۱ شمارهٔ ۵۱۲ شمارهٔ ۵۱۳ شمارهٔ ۵۱۴ شمارهٔ ۵۱۵ شمارهٔ ۵۱۶ شمارهٔ ۵۱۷ شمارهٔ ۵۱۸ شمارهٔ ۵۱۹ شمارهٔ ۵۲۰ شمارهٔ ۵۲۱ شمارهٔ ۵۲۲ شمارهٔ ۵۲۳ شمارهٔ ۵۲۴ شمارهٔ ۵۲۵ شمارهٔ ۵۲۶ شمارهٔ ۵۲۷ شمارهٔ ۵۲۸ شمارهٔ ۵۲۹ شمارهٔ ۵۳۰ شمارهٔ ۵۳۱ شمارهٔ ۵۳۲ شمارهٔ ۵۳۳ شمارهٔ ۵۳۴ شمارهٔ ۵۳۵ شمارهٔ ۵۳۶ شمارهٔ ۵۳۷ شمارهٔ ۵۳۸ شمارهٔ ۵۳۹ شمارهٔ ۵۴۰ شمارهٔ ۵۴۱ شمارهٔ ۵۴۲ شمارهٔ ۵۴۳ شمارهٔ ۵۴۴ شمارهٔ ۵۴۵ شمارهٔ ۵۴۶ شمارهٔ ۵۴۷ شمارهٔ ۵۴۸ شمارهٔ ۵۴۹ شمارهٔ ۵۵۰ شمارهٔ ۵۵۱ شمارهٔ ۵۵۲ شمارهٔ ۵۵۳ شمارهٔ ۵۵۴ شمارهٔ ۵۵۵ شمارهٔ ۵۵۶ شمارهٔ ۵۵۷ شمارهٔ ۵۵۸ شمارهٔ ۵۵۹ شمارهٔ ۵۶۰ شمارهٔ ۵۶۱ شمارهٔ ۵۶۲ شمارهٔ ۵۶۳ شمارهٔ ۵۶۴ شمارهٔ ۵۶۵ شمارهٔ ۵۶۶ شمارهٔ ۵۶۷ شمارهٔ ۵۶۸ شمارهٔ ۵۶۹ شمارهٔ ۵۷۰ شمارهٔ ۵۷۱ شمارهٔ ۵۷۲ شمارهٔ ۵۷۳ شمارهٔ ۵۷۴ شمارهٔ ۵۷۵ شمارهٔ ۵۷۶ شمارهٔ ۵۷۷ شمارهٔ ۵۷۸ شمارهٔ ۵۷۹ شمارهٔ ۵۸۰ شمارهٔ ۵۸۱ شمارهٔ ۵۸۲